СМІ, тэхналогіі, людзі

У сталічным Футбольным манежы па адрасе праспект Пераможцаў, 20/2 завяршылася ХVІІ Міжнародная спецыялізаваная выстава “СМІ ў Беларусі” і ХХ Міжнародны форум па тэлекамунікацыях, інфармацыйных і банкаўскіх тэхналогіях “ТІВО-2013”. Арганізатарамі мерапрыемстваў выступілі міністэрствы інфармацыі, сувязі і інфарматызацыі, ЗАТ “Тэхніка і камунікацыі” і іншыя буйныя гульцы

Сёлета “СМІ ў Беларусі” і “ТІВО” разгарнуліся разам на адной вялікай пляцоўцы толькі ў другі раз, але фармат сумеснага правядзення гэтых двух форумаў яшчэ ў мінулым годзе паспеў цалкам апраўдацца ў вачах тысяч наведвальнікаў і соцень удзельнікаў — сродкаў масавай інфармацыі і ІТ-кампаній. Сучаснае жыццё не пакідае сродкам масавай інфармацыі іншага шансу на выжыванне і поспех у сваіх карыстальнікаў акрамя таго, каб асвойваць усё новыя і новыя высокатэхналагічныя фарматы, усё больш і больш паглыбляцца ў тую сферу, у якой рэй вядзе не слова, а лічба. Гэта цудоўна сёння разумеюць стваральнікі газет і часопісаў, і тут у ход ідзе ўсё — ад ужо звыклых інтэрнэт-версій выданняў да мабільных, інтэрактыўных і іншых найноўшых медыйных прадуктаў.

Першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта А.М. Радзькоў і міністр інфармацыі А.В. Праляскоўскі падчас наведвання стэнда "Наша вялікая педагагічная сям'я": з першай электроннай беларускамоўнай газетай для падлеткаў "Раніца" іх знаёміць галоўны рэдактар "Настаўніцкай газеты" В.А. Кнышаў.Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка ў сваім віншаванні ўдзельнікам выставы “СМІ ў Беларусі” і форуму “ТІВО”, якое агучыў першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Аляксандр Міхайлавіч Радзькоў, асабліва адзначыў, што сугучна з сусветнымі тэндэнцыямі беларускія электронныя і друкаваныя СМІ паспяхова развіваюцца, актыўна ўкараняючы лічбавыя тэхналогіі. “Інтэрнэт-версіі айчынных СМІ сталі агульнадаступнай і паўсюднай крыніцай атрымання свежай і праўдзівай інфармацыі. Міжнародны статус форуму і выставы дэманструе значную цікавасць замежных кампаній, гатовых садзейнічаць актыўнаму прасоўванню інавацыйных тэхналогій у нашай краіне”, — гаворыцца ў віншаванні кіраўніка дзяржавы.

Міжнародны статус экспазіцый “СМІ ў Беларусі” і “ТІВО”, сапраўды, відавочны. У юбілейным форуме па тэлекамунікацыях, інфармацыйных і банкаўскіх тэхналогіях прынялі ўдзел больш як 300 кампаній з 13 краін свету, а на выставе “СМІ ў Беларусі” прадстаўлена каля 600 выданняў, у тым ліку з Масквы, Маскоўскай і Ніжагародскай абласцей. Ёсць тут і дыхтоўныя стэнды Кітая, Індыі, Кубы, Венесуэлы.

Зрэшты, бадай самым нечаканым уражаннем ад сумеснай экспазіцыі “СМІ ў Беларусі” і “ТІВО” сёлета, як і летась, застаецца тое, што паміж гэтымі двума сегментамі няма ніякай мяжы. Вось ты блукаеш па прасторы, аддадзенай сродкам масавай інфармацыі, бачыш знаёмыя і незнаёмыя лагатыпы, знаёмішся са зместам цікавых табе выданняў, пераходзіш ад стэнда да стэнда, і вось… ты ўжо ў іншым спрэс лічбавым царстве, дзе валадараць разнастайныя тэхналогіі, ІТ-паслугі, гаджэты, камп’ютарныя гульні і іншыя “гаспадары” “ТІВО”. Дарэчы, годнымі эскпазіцыямі ў рамках “ТІВО” прадстаўлены Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, вядучыя ўстановы вышэйшай адукацыі нашай краіны. Напрыклад, адзін толькі Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт прадстаўлены мноствам сваіх спецыялізаваных структур (такіх, як Інстытут бізнесу і менеджменту тэхналогій, РУП “ІНКОС”, НДІ “Прыкладных фізічных праблем імя А.Н.Сеўчанкі” і інш.) і адпаведна многімі, у тым ліку ўжо ўкаранёнымі ў нацыянальную гаспадарку, высокатэхналагічнымі прадуктамі (у прыватнасці, аўтаматызаванай сістэмай ранняга выяўлення і апавяшчэння пры надзвычайных сітуацыях на хімічных аб’ектах, авіяцыйнай сістэмай кантролю за становішчам у зоне надзвычайных сітуацый і наступстваў ад іх, карпаратыўнай аўтаматызаванай сістэмай праектавання, кіравання і суправаджэння горных работ, праграмай па стварэнні і вядзенні картаграфічных і атрыбутыўных баз даных “MapManager”, праграмным забеспячэннем працэсу кіравання рухам транспартных сродкаў пры іх уездзе на тэрыторыю прадпрыемства “Вагавая прахадная” і інш.).

Але ж вернемся на плошчу “СМІ ў Беларусі” і падыдзем да стэнда “Настаўніцкай газеты” і нашых спадарожных выданняў. Кожны, хто сёлета наведаў наш стэнд меў унікальную магчымасць пазнаёміцца з нашымі новымі — пакуль яшчэ пілотнымі праектамі — інтэрнэт-версіяй “Настаўніцкай газеты” на рускай мове і інтэрнэт-версіяй газеты для падлеткаў “Раніца”. Мяркуецца, што “Настаўніцкая RU”,  як пакуль што ўмоўна называецца рускамоўны інтэрнэт-варыянт нашай газеты, будзе выходзіць у сеціве раз на тыдзень і адпаведна змяшчаць тры тыднёвыя друкаваныя нумары. “Раніца” будзе выходзіць у інтэрнэце з такой жа перыядычнасцю. І, дарэчы, любы ахвочы непасрэдна на выставе мог запампаваць пілотны нумар газеты для падлеткаў у сваю мабільную прыладу абсалютна бясплатна!

А яшчэ помніце, што за любымі пілотнымі праектамі і тэхналогіямі стаяць іх распрацоўшчыкі — жывыя крэатыўныя людзі. ХVІІ Міжнародная спецыялізаваная выстава “СМІ ў Беларусі” і ХХ Міжнародны форум па тэлекамунікацыях, інфармацыйных і банкаўскіх тэхналогіях “ТІВО-2013” — добрая нагода пакантактаваць у рэале з гэтымі людзьмі.

Міхал КАСЦЮЧЫК.

Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Наводзім парадак на сваёй зямлі

“Думаю, не памылюся, калі скажу, што прадстаўнікі сферы адукацыі заўсёды з’яўляюцца самымі актыўнымі ўдзельнікамі суботніка. Нароўні з педагогамі добраўпарадкаваннем тэрыторый, пасадкай дрэў, акультурваннем лясоў пасля зімы займаюцца навучэнцы і студэнты”, — адзначыў міністр адукацыі Сяргей Маскевіч.
Работнікі Міністэрства адукацыі працавалі ў суботу на тэрыторыі вучэбна-выхаваўчай установы “Рэспубліканскі цэнтр рэабілітацыі дзяцей дашкольнага ўзросту з парушэннем слыху” ў Мінску. Іх памочнікамі былі дашкаляты, якія вучацца ў гэтай установе. Яны з задавальненнем дапамагалі дарослым ачышчаць ад леташняга лісця пясочніцу.

На тэрыторыі Рэспубліканскага цэнтра рэабілітацыі дзяцей дашкольнага ўзросту з парушэннем слыху работа кіпела: за дзень трэба было завяршыць невялікі рамонт, прыбраць двор, навакольныя тэрыторыі ад смецця і леташняга лісця, пасадзіць дрэвы, кусты, шматгадовыя кветкі.
У 2013 годзе гэтай установе спаўняецца 50 гадоў. Асноўная мэта дзейнасці цэнтра — усебаковае развіццё дзяцей ранняга і дашкольнага ўзросту з парушэннем слыху, іх сацыялізацыя і інтэграцыя ў грамадства. На базе ўстановы апрабуюцца лепшыя методыкі і праграмы навучання і выхавання дзяцей з парушэннем слыху. Вопыт работы ўстановы даказвае магчымасць  высокіх вынікаў у фарміраванні ўсебакова развітой гарманічнай асобы дзіцяці з парушэннем слыху.

Падчас суботніка“Удзел у суботніку паказаў, што цэнтр мае патрэбу ў вялікай дапамозе  Міністэрства адукацыі, у тым ліку ў стварэнні новай нарматыўнай базы. Менавіта гэтыя пытанні мы павінны абмеркаваць у найбліжэйшы час”, — сказаў міністр.
Кіраўнікі галіны, прадстаўнікі УВА, устаноў сярэдняй спецыяльнай, прафесійна-тэхнічнай і агульнай сярэдняй адукацыі працавалі на добраўпарадкаванні гарадскіх тэрыторый, населеных пунктаў, мемарыяльных комплексаў, месцаў баявой і воінскай славы, пахаванняў воінаў і партызан Вялікай Айчыннай вайны. Яшчэ адна група спецыялістаў Міністэрства адукацыі аказала дапамогу сельскагаспадарчаму вытворчаму кааператыву “ШАЦК” Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Там працавалі ў асноўным мужчыны: яны збіралі камяні, прыводзілі ў парадак тэрыторыю машыннага двара.
У рамках акцыі “Дом, у якім я жыву” прадстаўнікі сістэмы адукацыі рэгіянальнага ўзроўню былі заняты на добраўпарадкаванні дваровых тэрыторый, вуліц, ліквідацый несанкцыянаваных сметнікаў. Супрацоўнікі камітэта па адукацыі Мінгарвыканкама працавалі на тэрыторыі Мінскага адукацыйна-аздараўленчага цэнтра “Лідар”.
Актыўны ўдзел у навядзенні парадку прынялі студэнты і навучэнцы. Так, студэнты Брэсцкага дзяржаўнага політэхнічнага каледжа ўдзельнічалі ў работах па добраўпарадкаванні мемарыяльнага комплексу “Брэсцкая крэпасць-герой”, а Гомельскага політэхнічнага каледжа — па добраўпарадкаванні парку імя Луначарскага ў Гомелі. Навучэнцы Маладзечанскага політэхнічнага каледжа добраўпарадкоўвалі тэрыторыі гарадскога парку “Перамога”, брацкай магілы па вуліцы Драздовіча. Навучэнцы Барысаўскага політэхнічнага каледжа наводзілі парадак у скверы каля помніка воінам-інтэрнацыяналістам, дапамагалі работнікам Барысаўскага дома дзіцяці. У кожным раёне Мінска сіламі школьнікаў і студэнтаў былі арганізаваны брыгады, якія ўдзельнічалі ў суботніку. Школьнікі сталіцы прыбралі тэрыторыі сквера імя М.Казея, Музея валуноў, сквера імя М.Паўлава, Батанічнага саду, чыжоўскага заапарка.
Адзначым таксама, што заробленыя ў дні рэспубліканскіх суботнікаў грошы Міністэрства адукацыі штогод пералічвае ў фонд рэспубліканскага суботніка. Напрыклад, у 2005 годзе гэтая сума склала 2 млн 169 тыс. рублёў, а сёлета — 8 млн 850 тыс. рублёў.

Юлія ВАНІНА

Будуем разам

У Мінскім дзяржаўным палацы дзяцей і моладзі прайшла ўрачыстая цырымонія ўзнагароджання пераможцаў і лаўрэатаў рэспубліканскага конкурсу “На лепшае дасягненне ў будаўнічай галіне Рэспублікі Беларусь” па выніках 2012 года. У мерапрыемстве прынялі ўдзел першы намеснік міністра адукацыі А.І.Жук, першы намеснік міністра будаўніцтва і архітэктуры І.В.Архіпава, намеснік міністра гэтага міністэрства Д.І.Семянкевіч, старшыня Саюза будаўнікоў М.Т.Шарамет.

Трэба нагадаць, што конкурс праводзіцца штогод Міністэрствам архітэктуры і будаўніцтва разам з іншымі галіновымі міністэрствамі пры непасрэдным удзеле Саюза будаўнікоў Беларусі з мэтай развіцця будаўнічага комплексу нашай краіны, вызначэння лепшых будаўнікоў і арганізацый, прапаганды і распаўсюджвання найлепшых здабыткаў у сферы праектавання і будаўніцтва, павышэння іміджу будаўнічай прафесіі сярод моладзі. А.І. Жук з пераможцамі конкурсу.Трэба заўважыць, што ў апошні час робяцца істотныя крокі па ўзмацненні прафарыентацыйнай работы сярод моладзі для павышэння яе інтарэсу да рабочых прафесій, у тым ліку будаўнічай галіны. Гэтая работа павінна ста ць больш масіраванай, скіроўвацца на павышэнне папулярнасці рабочых прафесій, на растлумачванне сярод маладых людзей новых умоў працы, на азнаямленне іх з мадэрнізацыяй вытворчасці, новымі сучаснымі тэхналогіямі і перавагамі працы ў сферы будаўніцтва. Акрамя таго, неабходна актывізаваць работу па мэтавым прыёме, які мог бы дазволіць павялічыць тэрмін абавязковай адпрацоўкі па накіраванні маладых рабочых і спецыялістаў. Для работадаўцаў важным кірункам дзейнасці павінна стаць пашырэнне мер па замацаванні кадраў у арганізацыях, у прыватнасці, прадастаўленне сацыяльнага пакета, павелічэнне заробку, паляпшэнне ўмоў працы.

Адметнасцю сённяшняй рэчаіснасці стала наладжванне цесных і эфектыўных зносін паміж арганізацыямі будаўніцтва і сферай прафесійнай адукацыі. З кожным годам гэтыя сувязі ўсё больш умацоўваюцца і набываюць новыя рысы. Вынікам такога прадукцыйнага ўзаемадзеяння стала задавальненне рынку працы будаўнічымі кадрамі і маштабнасць будаўніцтва як у сталіцы, так і ў рэгіёнах нашай краіны. Пытанне збалансаванасці і якасці падрыхтоўкі кадраў, у тым ліку і для будаўнічай галіны, разглядалася на ўзроўні ўрада, які даў адпаведнае даручэнне двум міністэрствам аб развіцці і павышэнні якасці прафесійнай падрыхтоўкі кадраў для будаўніцтва. Згодна з даручэннямі, колькасць навучэнцаў, якія прымаюцца для навучання ва ўстановы прафтэхадукацыі па будаўнічых прафесіях, штогод павялічваецца і сёння складае каля 20%. Для будаўнічай галіны падрыхтоўку рабочых па 46 будаўнічых прафесіях ажыццяўляюць 78 устаноў прафтэхадукацыі. Акрамя гэтага, штогод у будаўнічыя арганізацыі прыходзяць працаваць па рабочых прафесіях і выпускнікі сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў, якія вучыліся па профілі “Архітэктура і будаўніцтва”. Акрамя таго, шматтысячны атрад будаўнікоў папаўняюць штогод 3,5 тысячы чалавек, якія праходзяць навучанне па адукацыйных праграмах прафесійнай падрыхтоўкі, перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі рабочых па прафесіях будаўніцтва. А на ўзроўні вышэйшай адукацыі за апошнія гады прыём студэнтаў на будаўнічыя спецыяльнасці павялічыўся на 36 працэнтаў.

Сёння існуе шмат прыкладаў эфектыўнага ўзаемадзеяння будаўнічай галіны з навучальнымі ўстановамі, якія рыхтуюць для яе арганізацый рабочыя кадры. Апошнім часам адчувальнай стала дапамога заказчыкаў кадраў у абнаўленні вучэбна-матэрыяльнай базы навучальных устаноў, нават на міжнародным узроўні. Напрыклад, пры ўдзеле аднаго з найбуйнейшых нямецкіх вытворцаў будаўнічай прадукцыі на базе Мінскага прафесійнага ліцэя №12 будаўніцтва рэалізаваны праект, які мае на мэце падрыхтоўку па новай прафесіі “Укладчык падлогавых пакрыццяў”. З дапамогай іншай нямецкай фірмы ў Мінскім прафесійным ліцэі №10 будаўніцтва арганізавана навучанне з выкарыстаннем сучасных інструментаў і матэрыялаў будаўнікоў-аддзелачнікаў. Усё больш паспяхова фарміруецца прафесійна-кваліфікацыйны склад кадраў у адпаведнасці з патрэбнасцямі галін эканомікі. З гэтай мэтай у краіне працуе сістэма прагназавання падрыхтоўкі кадраў згодна з запытамі рынку працы. Паміж установамі і работадаўцамі дзейнічае сістэма дагавораў і заявак, а таксама арганізавана мэтавая падрыхтоўка. (На ўзроўні прафтэхадукацыі мэтавы прыём можа складаць да 50%.) Заканадаўча ўстаноўлены статус базавай арганізацыі, а адукацыйныя стандарты і вучэбна-праграмная дакументацыя ўзгадняецца з заказчыкамі кадраў.

Традыцыйна ў праграму конкурсу былі ўключаны такія намінацыі, як “Кіраўнік года” і “Арганізацыя года”, у якіх былі намініраваны дырэктары і навучальныя ўстановы, што ажыццяўляюць падрыхтоўку кадраў для будаўнічай галіны. На гэты раз лепшымі кіраўнікамі года былі прызнаны М.М.Голубеў, дэкан будаўнічага факультэта БНТУ, і С.У.Цясёлкін, дырэктар Мінскага прафесійнага ліцэя № 12 будаўніцтва. Лепшымі навучальнымі ўстановамі прызнаны Магілёўскі прафесійны ліцэй № 9 імя А.Старавойтава, архітэктурна-будаўнічы каледж у складзе Беларуска-Расійскага ўніверсітэта, Барысаўскі будаўнічы прафесійны ліцэй.

Падрыхтавала Ала КЛЮЙКО.

kliuiko@ng-press.by

Фота Ігара САДОЎСКАГА.

Супрацоўніцтва з інтэнсіўным характарам

8 красавіка адбылася рабочая сустрэча першага намесніка міністра адукацыі нашай краіны Аляксандра Іванавіча Жука з намеснікам міністра адукацыі і навукі Рэспублікі Татарстан (Расійская Федэрацыя) Андрэем Іванавічам Памінавым. У цэнтры ўвагі былі аспекты новых вектараў супрацоўніцтва і абмен вопытам.

Двухбаковыя адносіны ў сферы адукацыі паміж Рэспублікай Беларусь і Расійскай Федэрацыяй маюць інтэнсіўны характар (зусім нядаўна міністр адукацыі С.А.Маскевіч сустракаўся з міністрам адукацыі Ніжагародскай вобласці). У міжрэгіянальным супрацоўніцтве ў сферы адукацыі ўдзельнічаюць каля 40 рэгіёнаў Расійскай Федэрацыі і ўсе адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Рэспублікі Беларусь.

Падчас сустрэчы.Колькасць заключаных пагадненняў аб супрацоўніцтве паміж УВА Беларусі і Расіі за апошнія два гады павялічылася амаль у два разы і складае больш за 600. У мэтах наладжвання і развіцця ўзаемавыгадных сувязей у адукацыйнай, навуковай і культурнай сферах заключаны шматлікія двухбаковыя дамовы аб супрацоўніцтве паміж вядучымі ўніверсітэтамі Беларусі і Татарстана.
У межах заключаных пагадненняў узаемадзеянне ажыццяўляецца па такіх кірунках дзейнасці, як узаемны абмен вопытам па пытаннях арганізацыі вучэбнага працэсу, у сферы навуковых даследаванняў; аказанне садзейнічання ў адкрыцці падрыхтоўкі кадраў па найбольш запатрабаваных спецыяльнасцях як у Рэспубліцы Беларусь (адкрыццё падрыхтоўкі інжынераў у галіне самалётабудавання і эксплуатацыі авіяцыі), так і ў Рэспубліцы Татарстан (у галіне караблебудавання і эксплуатацыі ўнутранага воднага транспарту); ажыццяўленне стажыровак і павышэнне кваліфікацыі кадраў; удзел у арганізацыі і правядзенні міжнародных форумаў, навукова-практычных канферэнцый, анлайн-семінараў для прадстаўнікоў універсітэтаў-партнёраў і інш.

Падчас сустрэчы гаварылася пра ўсе ступені адукацыі. Аляксандр Іванавіч Жук пазнаёміў гасцей з існуючай у нашай краіне сістэмай дашкольнай, агульнай сярэдняй, прафесійна-тэхнічнай і вышэйшай адукацыі. Першы намеснік міністра адукацыі зрабіў акцэнт на дасягненнях нашай сістэмы адукацыі і шляхах яе далейшага развіцця. У прыватнасці, Аляксандр Іванавіч гаварыў пра дзяржаўную падтрымку адораных навучэнцаў, якія з’яўляюцца залатым фондам усёй адукацыйнай сістэмы, пра захаваныя традыцыі і аптымізацыю ў прафесійна-тэхнічнай адукацыі, пра магчымасці працаўладкавання пасля заканчэння УВА. Акрамя таго, мы назапасілі пэўны вопыт у стварэнні бяспечных умоў і арганізацыі падвозу дзяцей ва ўстановы адукацыі, у сістэме харчавання школьнікаў.
У адказ намеснік міністра адукацыі і навукі Рэспублікі Татарстан расказаў пра змены і зрухі ва ўсіх галінах адукацыі свайго рэгіёна. Прынамсі, ён адзначыў, што ў іх паказчык суадносін колькасці студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў да колькасці насельніцтва значна вышэйшы, чым у нашай краіне, што, канечне, аказвае не самы лепшы ўплыў на якасць адукацыі. Тым не менш у сістэме вышэйшай адукацыі рэалізуецца вялікая колькасць праектаў, якая дазваляе студэнту набываць вопыт яшчэ ў сценах універсітэта. У Татарстане ўжо дзейнічае сістэма падрыхтоўкі спецыялістаў у бакалаўрыяце, магістратуры і спецыялітэце, але ў іх няма размеркавання. Акрамя таго, яны не першы год з’яўляюцца ўдзельнікамі эксперыменту “Адзін вучань — адзін камп’ютар”, які праходзіць у сярэдняй школе, што карысна для нас, бо Беларусь толькі ўступае ў гэты эксперыментальны працэс. Яшчэ ў Татарстане пачаўся працэс далучэння спецыялізаваных ліцэяў да ўніверсітэтаў: напрыклад, хімічны, тэхналагічны ліцэі ўжо ўведзены ў склад адпаведных універсітэтаў і з’яўляюцца іх структурнымі падраздзяленнямі. Прымаюць у такія ліцэі з 7 класа.

Што тычыцца развіцця і ўзаемадзеяння на ўзроўні вышэйшай адукацыі, то шэраг беларускіх УВА выказалі зацікаўленасць па канкрэтных напрамках супрацоўніцтва з татарстанскімі ВНУ. У прыватнасці, стварэнне павярхоўна-актыўных рэагентаў, стойкіх да высокіх тэмператур і высокай мінералізацыі, распрацоўка геліяўтваральных палімерутрымліваючых саставаў для абмежавання водапрытоку ў свідравіны і замацавання грунту, па сумесным вырашэнні іншых праблем, якія стаяць перад нафтавай прамысловасцю (БДТУ, ГДТУ імя П.В.Сухога, БрДТУ); рэалізацыі сумесных навуковых праектаў па новых інфармацыйных тэхналогіях. Заслугоўвае ўвагі і развіццё супрацоўніцтва па падрыхтоўцы ІТ-спецыялістаў.

Па дамоўленасці кіраўніцтва Рэспублікі Татарстан з універсітэтам Карнегі (ЗША) плануецца стварэнне міжнароднага адукацыйнага цэнтра федэральнага значэння па падрыхтоўцы 5000 ІТ-спецыялістаў. Мяркуецца, што iCarnegie распрацуе для Татарстана адукацыйную сістэму, якая ўключае ў сябе навукова-даследчы і вучэбны ІТ-універсітэт сусветнага класа, які будзе прысвойваць ступень бакалаўра і магістра, а таксама цэлы шэраг магчымасцей для прафесійнай адукацыі і трэнінгу кіруючых работнікаў. Гэты цэнтр будзе ажыццяўляць падрыхтоўку ІТ-спецыялістаў Інапаліса, які будуецца пад Казанню. Плануецца, што ў Інапалісе будзе працаваць да 60 тысяч спецыялістаў у сферы высокіх тэхналогій.

А ў мэтах далейшага развіцця супрацоўніцтва паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Татарстан прапануецца арганізацыя Міжнародных стажыровачных модуляў для кіраўнікоў і спецыялістаў у рамках Міжнародных адукацыйных праграм па вывучэнні эфектыўнага вопыту функцыянавання сістэмы адукацыі Рэспублікі Беларусь і еўрапейскіх краін.
Умацаванню нашага супрацоўніцтва будзе садзейнічаць удзел студэнтаў і моладзі Рэспублікі Беларусь у XXVII Сусветнай летняй універсіядзе, якая пройдзе ў Казані ў ліпені бягучага года.

Вольга ДУБОЎСКАЯ.

dubowska@ng-press.by

Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Узаемаўзбагачальнае партнёрства

Пытанні сумесных адукацыйных праектаў і маладзёжных праграм былі ў цэнтры ўвагі падчас сустрэчы міністра адукацыі нашай краіны Сяргея Аляксандравіча Маскевіча з міністрам адукацыі Ніжагародскай вобласці Сяргеем Васільевічам Навумавым. Планы на сумесную дзейнасць былі агучаны ў аўторак у беларускім галіновым ведамстве.

Беларускі бок на чале з міністрам адукацыі прадстаўлялі спецыялісты і кіраўнікі ўпраўленняў вышэйшай, агульнай сярэдняй, сярэдняй спецыяльнай адукацыі, упраўлення міжнародных сувязей Мінадукацыі. А ў ніжагародскую дэлегацыю на чале з міністрам адукацыі ўваходзілі рэктары вядучых ВНУ Ніжняга Ноўгарада, спецыялісты па маладзёжнай палітыцы, прадстаўнікі заканадаўчага сходу, а таксама каледжаў і тэхнікумаў расійскага рэгіёна.

Падчас сустрэчы С.В. Навумава з С.А. Маскевічам.Як адзначыў С.А.Маскевіч, супрацоўніцтва нашай краіны з рэгіёнамі Расіі эфектыўнае і карыснае на ўсіх узроўнях узаемадзеяння. А што тычыцца адукацыі, то кантакты з Ніжагародскай вобласцю наладжаны ўжо даўно. Разам з тым, як заўважыў міністр, ёсць сэнс і жаданне іх умацоўваць і пашыраць. У прыватнасці, была агучана прапанова пашырыць спектр сумесных маладзёжных праграм, формы іх арганізацыі і агульныя пляцоўкі рэалізацыі.
“Сёння вельмі важны абмен вопытам, прычым ва ўсіх галінах адукацыі. У нашым партнёрстве ўжо закладзены пэўныя традыцыі, таму хацелася б іх развіваць і далей. Актуальна і ўніверсітэцкая навука, інавацыйная дзейнасць і ўвогуле адукацыйная прастора, таму наша супрацоўніцтва і партнёрства павінны насіць узаемаабагачальны характар”, — сказаў у сваім звароце да расійскіх калег С.А.Маскевіч.

У сваю чаргу С.В.Навумаў, міністр адукацыі Ніжагародскай вобласці, адзначыў, што супрацоўніцтва з беларускімі калегамі даўно плённа ўздзейнічае на сістэму адукацыі іх рэгіёна. У прыватнасці, у Ніжагародскай вобласці ўзялі на заметку беларускі вопыт захавання і развіцця ўстаноў прафесійна-тэхнічнай адукацыі.
Сёння адукацыя Ніжагародскай вобласці развіваецца хуткімі тэмпамі. Як адзначыў С.В.Навумаў, з прыходам новага губернатара (Валерыя Шанцава) значна павялічыўся бюджэт вобласці, што паўплывала і на развіццё адукацыі. У прыватнасці, з першага студзеня бягучага года была павялічана заработная плата настаўнікаў. Цяпер у сярэднім яна складае 19 000 расійскіх рублёў і вышэй. Акрамя таго, дзейнічае спецыяльная праграма падтрымкі педагогаў. Калі настаўнік падпісвае кантракт на 10 гадоў, то ён бясплатна забяспечваецца жыллём і машынай. І калі гэтыя 10 гадоў ён працуе аддана і добрасумленна, то і кватэра, і машына поўнасцю пераходзяць у яго валоданне. На думку міністра Ніжагародскай вобласці, такі падыход з’яўляецца выдатным стымулам для настаўнікаў.
Ёсць у Ніжагародскай вобласці свой вопыт знаходжання прымальных рашэнняў у сувязі з закрыццём школ. Каб забяспечыць аптымальныя ўмовы самым маленькім вучням, якія, як правіла, больш за ўсё пакутуюць ад закрыцця школы (дабірацца ў новую далёка і ўставаць трэба рана), яны пайшлі па шляху будаўніцтва дамоў настаўніка, калі першы паверх адводзіцца пад класы, а на другім жыве настаўнік.
Але і праблемы ў сферы адукацыі расійскага рэгіёна па-ранейшаму застаюцца. Напрыклад, у іх катастрафічна не хапае педагогаў для дашкольных устаноў (як, зрэшты, і саміх садкоў), лагапедаў, дэфектолагаў. Каб нейкім чынам вырашыць праблему недахопу садкоў і выхавальнікаў, у Ніжагародскай вобласці пачалі ствараць сістэму сямейных дзіцячых садкоў.

Спецыялісты ўпраўлення вышэйшай адукацыі Мінадукацыі нашай краіны зацікавіліся вопытам расійскіх калег па наладжванні эфектыўнага ўзаемадзеяння паміж установай вышэйшай адукацыі і патэнцыяльнымі работадаўцамі. У нашай краіне пакуль робяцца толькі першыя крокі ў гэтым напрамку, таму вопыт, агучаны рэктарам Ніжагародскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Н.І.Лабачэўскага, можа быць запатрабаваны.
Рэктар універсітэта Я.У.Чупруноў адзначыў, што іх універсітэт з работадаўцамі ўзаемадзейнічае па пэўнай схеме, сэнс якой заключаецца ў тым, што ў адной камандзе працуюць універсітэт, студэнт і прадпрыемства. “Працэс гэты, канечне, вельмі затратны, але ў выніку будучы спецыяліст набывае патрэбныя прадпрыемству ўменні і навыкі яшчэ будучы студэнтам, бо само прадпрыемства прымала актыўны ўдзел у падрыхтоўцы (гэта могуць быць, напрыклад, лабараторыі, набытыя з дапамогай прадпрыемства, ці практыка непасрэдна на прадпрыемстве)”, — заўважыў Я.У.Чупруноў. Канечне, гаворка не ідзе пра тое, што ўніверсітэт уладкуе на работу ўсіх сваіх выпускнікоў, але, па крайняй меры, большую частку. Акрамя таго, цяпер ва ўніверсітэце працуюць у напрамку рэалізацыі міжгаліновых праектаў, у якіх задзейнічаны, напрыклад, спецыялісты медыцынскай галіны, інжынеры, праграмісты.

У сваю чаргу міністр адукацыі нашай краіны заўважыў, што ў нас пакуль яшчэ абмяркоўваюцца пытанні тэрмінаў, этапаў і зместу практыка-арыентаванай падрыхтоўкі будучых спецыялістаў, роля ў гэтым працэсе магістратуры, прадпрыемстваў. У гэтай сувязі, вопыт расійскіх калег, безумоўна, варты ўвагі. Акрамя таго, падчас сустрэчы ішла гаворка і пра новы адукацыйны дакумент, які нядаўна быў прыняты ў Расіі, — Закон аб адукацыі Расійскай Федэрацыі, знаёмства з якім карысна і для беларускіх спецыялістаў.
Зразумела, падчас сустрэчы ў Міністэрстве адукацыі ў большасці абмяркоўваліся агульныя тэндэнцыі супрацоўніцтва з установамі адукацыі Ніжагародскай вобласці. Прыватныя ж размовы са спецыялістамі розных галін адукацыі адбываліся пасля, калі расійскія госці наведвалі ўстановы вышэйшай, сярэдняй спецыяльнай і прафесійнай адукацыі. Можна меркаваць, што сустрэчы і перамовы прайшлі гэтак жа прадукцыйна, як і сустрэча міністраў адукацыі С.А.Маскевіча і С.В.Навумава.

Вольга ДУБОЎСКАЯ.

dubowska@ng-press.by

Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Першыя крокі да інклюзіі

Днямі ў Капыльскім раёне прайшло пасяджэнне калегіі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь “Аб рабоце ўстаноў спецыяльнай адукацыі ў сучасных умовах”. Удзельнікі калегіі на чале з міністрам адукацыі Сяргеем Аляксандравічам Маскевічам абмеркавалі асноўныя пытанні навучання і выхавання дзяцей з асаблівымі патрэбамі, наведалі раённыя ўстановы спецыяльнай адукацыі, узнялі шэраг праблем, у прыватнасці праблему развіцця ў нашай краіне інклюзіўнай адукацыі.

Дасягненні, праблемы, перспектывы

Адкрываючы пасяджэнне калегіі С.А.Маскевіч адзначыў, што пытанні, якія стаяць сёння перад сістэмай спецыяльнай адукацыі краіны, патрабуюць маштабнага асэнсавання і прыняцця сур’ёзных рашэнняў пры ўмове, што мы выбіраем вектар развіцця сістэмы ў адпаведнасці з вядучымі краінамі Еўропы. Пакуль наша краіна знаходзіцца на пачатковым этапе развіцця інклюзіўнай адукацыі: слова “інклюзія” для многіх незразумелае, грамадства яшчэ не гатова прыняць людзей з асаблівымі патрэбамі. Праблема заключаецца не толькі ў адсутнасці безбар’ернага асяроддзя на вуліцах і ва ўстановах, якія наведваюць людзі з асаблівасцямі ў развіцці. Міністр узгадаў мінулагодняе залічэнне абітурыента з асаблівасцямі ў развіцці ў Баранавіцкі дзяржаўны ўніверсітэт. Добра, што кіраўніцтва ўніверсітэта паспела адрэагаваць і дапамагчы маладому чалавеку стаць студэнтам (ён меў патрэбу ў дыстанцыйнай форме навучання). Кожны педагог павінен быць загадзя падрыхтаваны да сітуацыі і ведаць, як сябе паводзіць, калі побач з ім будзе чалавек з псіхафізічнымі асаблівасцямі. Трэба сур’ёзна падысці да вырашэння пытання аб інклюзіўнай адукацыі, зрабіць аб’ектыўную ацэнку таго, што адбываецца ў нашай сістэме з гэтых пазіцый, а таксама вызначыць кірункі нарматыўна-прававога характару і метадычныя аспекты інклюзіі, прыняць да ўвагі арганізацыйныя прапановы.

Падчас візіту міністра адукацыі С.А. Маскевіча ва ўстанову адукацыі "Санаторная яслі-сад г.Копыля".“Адносіны да людзей з асаблівасцямі развіцця, ступень іх удзелу ва ўсіх сферах жыцця вызначаюць узровень цывілізаванасці грамадства і ўзровень яго адукаванасці”, — падкрэсліла начальнік аддзела спецыяльнай адукацыі Міністэрства адукацыі Антаніна Міхайлаўна Змушко. — Асобы з абмежаванымі магчымасцямі складаюць значную частку нашага грамадства. Што тычыцца дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, то на 15 верасня 2012 года ў банку даных былі звесткі аб 131 717 дзецях (з іх 10 469 інваліды). Сярод іх 14 512 дзяцей вучацца і выхоўваюцца ва ўстановах спецыяльнай адукацыі, 40 017 асвойваюць адукацыйныя праграмы спецыяльнай адукацыі ва ўмовах адукацыйнай інтэграцыі, 77 188 дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця атрымліваюць карэкцыйна-педагагічную дапамогу ў пунктах карэкцыйна-педагагічнай дапамогі ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі і ўстановах дашкольнай адукацыі”. Якія станоўчыя тэндэнцыі і дасягненні характэрны сёння для сістэмы спецыяльнай адукацыі? Перш за ўсё адзначаецца павелічэнне працэнта ахопу дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця спецыяльнай адукацыяй і карэкцыйна-педагагічнай дапамогай (у 2000 годзе ён складаў 76,13%, у 2012 годзе — 97,65%). Адбываецца аптымізацыя сістэмы спецыяльнай адукацыі, ствараюцца ўмовы для навучання асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця па месцы жыхарства, адпаведна скарачаецца колькасць устаноў спецыяльнай адукацыі (іх стала менш на 37% у параўнанні з 2000 годам). “Нягледзячы на заяўлены намі рух да інклюзіўнай адукацыі, — падкрэсліла А.М.Змушко, — установы спецыяльнай адукацыі маюць права на існаванне, бо гэта захоўвае для бацькоў магчымасць выбару формы атрымання адукацыі для дзяцей. Нават у Швецыі — калысцы інтэграцыі — не закрывалі школы для дзяцей з парушэннем слыху, зноў аднаўляюць работу школы для дзяцей з парушэннем зроку. Існуюць падобныя ўстановы і ў іншых краінах (у тым ліку школы для дзяцей з цяжкімі парушэннямі маўлення). У той жа час мы можам адмовіцца ад школ для дзяцей з цяжкасцямі ў навучанні. Іх навучэнцы пяройдуць ва ўстановы агульнай адукацыі па месцы жыхарства або ў спецыяльныя класы школ для дзяцей з ЦПМ. Думаю, што павінны застацца дапаможныя школы”. Адно з дасягненняў сістэмы спецыяльнай адукацыі — стварэнне ЦКРНіР. З іх адкрыццём значна знізілася колькасць сем’яў, якія пры нараджэнні дзіцяці-інваліда прымаюць рашэнне адмовіцца ад яго, адправіць у дом-інтэрнат. Дзякуючы рабоце ЦКРНіР, у сем’ях пераадольваецца “штамп няшчасця і бязвыхаднасці”, для бацькоў адкрываецца магчымасць рэалізацыі сябе ў прафесіі, яны працягваюць весці актыўную грамадскую дзейнасць. Цэнтры дапамагаюць выяўляць дзяцей, якія маюць патрэбу ў спецыяльнай адукацыі, у раннім узросце і своечасова аказваюць ім падтрымку. На сёння ў рэспубліцы працуюць 143 ЦКРНіР, у якіх вучацца і атрымліваюць карэкцыйна-педагагічную дапамогу 7792 дзіцяці з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Выпускнiкi спецыяльных школ часта працягваюць навучанне ва ўстановах сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыі. З 2008 года з 54 выпускнікоў Шклоўскай спецыяльнай школы для дзяцей з парушэннем зроку ва ўстановы вышэйшай адукацыі паступілі 8 чалавек (15%) і ва ўстановы сярэдняй спецыяльнай адукацыі — 27 чалавек (50%). У дапаможных школах-інтэрнатах павялічваецца колькасць класаў сацыяльнай і прафесійнай падрыхтоўкі для асоб з інтэлектуальнай недастатковасцю, пашыраецца і пералік прафесій, якія можна атрымаць на базе гэтых устаноў. Практычна ва ўсіх такіх установах ствараюцца ўмовы для арганізацыі навучання і самастойнага пражывання выпускнікоў. Найбольш цікавы вопыт арганізацыі самастойнага пражывання склаўся ў дапаможных школах-інтэрнатах Мінскай і Брэсцкай абласцей. Напрыклад, у Капыльскай дапаможнай школе-інтэрнаце ідзе работа па аграсацыяпраекце, у межах якога рэалізуецца праграма “Самастойнае пражыванне”. Навучэнцы маюць магчымасць пражываць самастойна ў дамах, пабудаваных пры падтрымцы галандскага фонду “Дзіцячыя дамы Беларусі”, і пад кіраўніцтвам педагогаў асвойваць побытавыя навыкі, спасцігаць азы кулінарыі, сямейнай эканомікі, вучыцца самастойна арганізоўваць адпачынак.

Удзельнікаў калегіі сустракаюць навучэнцы Капыльскай дапаможнай школы-інтэрната.Навучэнцаў спецыяльных агульнаадукацыйных школ рыхтуюць да ўдзелу ў прадметных алімпіядах, і яны часта перамагаюць у іх. Так, навучэнцы Бабруйскай спецыяльнай школы для дзяцей з парушэннем слыху ў 2012 і 2013 гадах прынялі ўдзел у міжнароднай прадметнай анлайн-алімпіядзе “Крыніца ведаў” нароўні з навучэнцамі з 37 школ краін СНД. 9 навучэнцаў школы сталі прызёрамі алімпіяды і былі адзначаны дыпломамі I, II і III ступеней. На працягу трох апошніх гадоў навучэнцы Шклоўскай спецыяльнай школы для дзяцей з парушэннем зроку займаюць прызавыя месцы ў абласных прадметных алімпіядах па агульнаадукацыйных прадметах. У 2011/2012 навучальным годзе навучэнец 11 класа школы стаў пераможцам рэспубліканскай алімпіяды па гісторыі. У 2012/2013 годзе навучэнец 10 класа стаў уладальнікам дыплома III ступені ў трэцім этапе рэспубліканскай алімпіяды па прадмеце “Нямецкая мова”. У гэтым годзе ўпершыню навучэнцы з асаблівасцямі развіцця прымуць удзел у міжнароднай алімпіядзе “Інтэлектуальны марафон”, зборы па падрыхтоўцы да якой якраз цяпер праходзяць. “Невідушчы навучэнец Шклоўскай спецыяльнай агульнаадукацыйнай школы-інтэрната Кірыл Марозаў стаў пераможцам рэспубліканскай алімпіяды ў мінулым годзе, — адзначыла А.М.Змушко. — Такіх прыкладаў магло быць і больш, калі б пры правядзенні алімпіяд ствараліся спецыяльныя ўмовы для навучэнцаў з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Менавіта спецыяльныя ўмовы, а не прэферэнцыі. Але гаварыць аб тым, што гэтую праблему разумеюць на месцах, пакуль не прыходзіцца. Не адлюстравана неабходнасць уліку асаблівых адукацыйных патрэб і ў Інструкцыі аб парадку правядзення алімпіяд па вучэбных прадметах». Якія змяненні і дапаўненні ў Кодэкс аб адукацыі Рэспублікі Беларусь неабходна ўнесці? Перш за ўсё замацаваць магчымасць дзесяцігадовага навучання ў другім аддзяленні дапаможнай школы і ў ЦКРНіР. Неабходна нарматыўнае прававое замацаванне арганізацыі самастойнага пражывання навучэнцаў спецыяльных агульнаадукацыйных і дапаможных школ-інтэрнатаў. Важна пашырыць пералік структурных падраздзяленняў устаноў спецыяльнай адукацыі, у прыватнасці, вылучыць у рамках ЦКРНіР самастойнае структурнае падраздзяленне для ажыццяўлення дыягнастычнай дзейнасці. Неабходна ўзаконіць магчымасць бясплатнага пражывання дзяцей-інвалідаў разам з бацькамі ў інтэрнатах пры ЦКРНіР, а таксама вызначыць катэгорыі навучэнцаў з парушэннем слыху, для якіх адукацыйны працэс арганізуецца на жэставай мове. Трэба акрэсліць узроўні вывучэння замежнай мовы для асоб з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, а таксама замацаваць магчымасць правядзення вучэбных заняткаў з імі як у індывідуальным парадку дома, так і спалучэння індывідуальных заняткаў дома з заняткамі ва ўстанове адукацыі.

Прапановы практыкаў

“Практыка паказвае, што арганізацыя навучання дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця ва ўмовах адукацыйнай інтэграцыі больш эканамічная, чым ва ўмовах інтэрнатнай установы, — адзначыў дырэктар ЦКРНіР “Вясёлка” Лёзненскага раёна Пётр Сямёнавіч Даговіч. — Для таго каб працэсы адукацыйнай інтэграцыі не выклікалі негатыўнай рэакцыі ў бацькоў здаровых дзяцей і педагогаў, вельмі важна ажыццяўляць метадычнае суправаджэнне інтэграванага навучання, аказваць дапамогу настаўнікам і выхавальнікам у арганізацыі вучэбна-выхаваўчага працэсу, адукоўваць усіх, хто будзе мець дачыненне да асаблівых дзяцей. Таму ў цэнтрах карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі жыццёва неабходны настаўнік-метадыст”.

Падчас візіту міністра адукацыі С.А. Маскевіча ў Копыльскую дапаможную школу-інтэрнат.“Сёння важна перагледзець вучэбныя праграмы для класаў другога аддзялення, — заўважыла дырэктар дапаможнай школы Брэста Людміла Георгіеўна Дзенісевіч. — Для першага аддзялення вучэбная праграма дастаткова складаная, а для другога — занадта спрошчаная. Разам з тым ёсць пэўная колькасць навучэнцаў, якіх нельга аднесці ні да той, ні да другой катэгорыі, у сувязі з чым і патрабуецца ўскладненне праграм другога аддзялення. А для навучэнцаў з нізкім узроўнем развіцця неабходна распрацоўваць індывідуальныя вучэбныя праграмы, якія адпавядаюць іх магчымасцям. Трэба павялічыць колькасць гадзін для арганізацыі заняткаў па інтарэсах з навучэнцамі другога аддзялення”. Людміла Георгіеўна адзначыла таксама, што на працягу апошніх дзесяці гадоў мяняўся кантынгент навучэнцаў дапаможных школ, зараз у іх амаль адсутнічаюць дзеці з інтэлектуальнай недастатковасцю без ускладненняў, а гэта вядзе да таго, што многія навучэнцы пасля заканчэння школы не могуць быць працаўладкаваны па стане здароўя. У сувязі з гэтым важна перагледзець пералік прафесій, па якіх можна ажыццяўляць падрыхтоўку навучэнцаў, і пералік медыцынскіх паказчыкаў і проціпаказанняў да атрымання такой падрыхтоўкі. Патрабуецца перагледзець колькасць штатных адзінак намесніка дырэктара, сацыяльнага педагога і педагога-псіхолага, ініцыіраваць увядзенне штатнай адзінкі памочніка выхавальніка для класаў другога аддзялення і інш. (Справа ў тым, што катэгорыя дзяцей дапаможнай школы дастаткова складаная, сем’і навучэнцаў, як правіла, нядобранадзейныя.) Для якаснай работы рэсурснага цэнтра патрабуецца таксама ўвядзенне дадатковых штатных адзінак загадчыка рэсурснага цэнтра і інжынера-праграміста. “У 2005 годзе ў Мінскай вобласці былі закрыты школы для дзяцей з цяжкасцямі ў навучанні і было прынята рашэнне арганізаваць адукацыйны працэс для такой катэгорыі дзяцей на базе нашай установы адукацыі, — заўважыў дырэктар Вілейскай спецыяльнай школы-інтэрната для дзяцей з цяжкімі парушэннямі маўлення Уладзімір Уладзіміравіч Палубятка. — Наш педагагічны калектыў здольны арганізаваць карэкцыйную, у тым ліку лагапедычную дапамогу і для такіх дзяцей. Але, на жаль, у нарматыўных прававых дакументах такая магчымасць не прадугледжана, таму прапануем унесці ў Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб адукацыі палажэнне аб адкрыцці ў школах для дзяцей з цяжкімі парушэннямі маўлення класаў для дзяцей з цяжкасцямі ў навучанні”. Яшчэ адна праблема, якую акрэсліў Уладзімір Уладзіміравіч, — педагогі Вілейскага цэнтра дадатковай адукацыі і цэнтра эстэтычнага выхавання актыўна працуюць з навучэнцамі школы-інтэрната, што дапамагае задавальняць індывідуальныя запыты дзяцей, развіваць іх здольнасці. Але часам у педагогаў дадатковай адукацыі ўзнікаюць праблемы пры рабоце з дзецьмі з асаблівасцямі, таму, лічыць У.У.Палубятка, неабходна пры павышэнні кваліфікацыі педагогаў дадатковай адукацыі ўключаць у праграмы іх навучання пытанні, якія непасрэдна тычацца работы з такімі дзецьмі. “Укладанне фінансаў у адукацыйны працэс дзяцей, якія не чуюць, эканамічна апраўдана, таму што ёсць рэальны вынік: да школьнага ўзросту змяншаецца колькасць дзяцей, якія маюць патрэбу ва ўстановах спецыяльнай адукацыі, — падкрэсліла ў сваім выступленні дырэктар Рэспубліканскага цэнтра для дзяцей дашкольнага ўзросту з парушэннем слыху Ларыса Якаўлеўна Гаўрыльцава. — Таму лічу першарадным набыццё для спецыяльных дашкольных устаноў апаратуры калектыўнага карыстання для работы з дзецьмі, у якіх у вялікай ступені страчаны слых. Неабходна таксама выпрацаваць сумесныя дзеянні з Міністэрствам аховы здароўя па пытаннях бінаўральнага слыхапратэзавання (на два вухі) дзяцей ранняга і дашкольнага ўзросту”. Падчас пасяджэння калегіі прагучала шмат прапаноў, якія знайшлі сваё адлюстраванне ў праекце рашэння калегіі.

Надзея ЦЕРАХАВА.

terekhova@ng-press.by.

Фота аўтара.

strong

Добрымі суседзямі паабяцалі стаць навасельцы новага інтэрната студэнцкай вёскі

30 сакавіка адбылася ўрачыстая цырымонія адкрыцця пятага па ліку інтэрната кватэрнага тыпу ў студэнцкай вёсцы ў Мінску. Навасельцамі 18-павярховага будынка сталі студэнты Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта.

За палётам паветраных шарыкаў, запушчаных у неба падчас урачыстасці, разам са студэнтамі і супрацоўнікамі МДЛУ назіралі і пачэсныя госці — намеснік Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь А.А.Тозік, намеснік міністра адукацыі В.В.Якжык, намеснік старшыні Мінгарвыканкама І.В.Карпенка.

Падчас цырымоніі адкрыцця пятага па ліку інтэрната кватэрнага тыпу ў студэнцкай вёсцы ў Мінску.— Мець такі інтэрнат — свята для ўніверсітэта, — канстатаваў  Віктар Віктаравіч Якжык. — На тэрыторыі СНД аналагаў гэтаму праекту няма.
Словы намесніка міністра пацвердзіла і рэктар Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта Наталля Пятроўна Баранава.
— Гэта суперінтэрнат! — сказала яна. — Мне даводзілася бываць у студэнцкіх інтэрнатах у самых розных краінах свету — у ЗША, Канадзе, Кітаі, Японіі, аднак такога інтэрната, дзе прадугледжана ўсё і нават створана безбар’ернае асяроддзе, я не бачыла нідзе. І нашы студэнты гэтаму вельмі рады: яны атрымліваюць выдатныя магчымасці для самастойнай работы, камфортнага пражывання і плённых зносін.
Анатоль Афанасьевіч Тозік у сваю чаргу выказаў спадзяванне, што студэнты лінгвістычнага ўніверсітэта пачнуць актыўна ствараць сем’і — балазе, побач з новым інтэрнатам неўзабаве з’явіцца яшчэ адзін, у якім, згодна з праектам, размесціцца дзіцячая дашкольная ўстанова для дзяцей студэнтаў і работнікаў устаноў вышэйшай адукацыі, якія жывуць непадалёк.
Ад імя гарадскіх улад студэнтаў-мовазнаўцаў павіншаваў І.В.Карпенка, паабяцаўшы да пачатку лістапада гэтага года адкрыць непадалёк студэнцкай вёскі дадатковыя станцыі метро.
Да нядаўняга часу паказчык забяспечанасці іншагародніх студэнтаў МДЛУ месцамі ў інтэрнаце (з улікам так званага ўшчыльнення) складаў 28%. З увядзеннем у строй новага інтэрната, па словах Н.П.Баранавай, згаданы паказчык вырасце да 43% пры ўмове паступовага адсялення з інтэрната МДЛУ студэнтаў БНТУ, МДЭУ імя А.Д.Сахарава і Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры.
Блокі ў новым інтэрнаце лінгвістычнага ўніверсітэта нагадваюць маленькія кватэры: два пакоі, разлічаныя на 2-3 чалавекі кожны; кухня, абсталяваная ўсім неабходным (у тым ліку халадзільнікам), ванны пакой, санвузел. Утульна, чыста, камфортна.
На кожным паверсе — вучэбны пакой. Ёсць і трэнажорная зала На цокальным паверсе размешчаны пральня і студэнцкае кафэ. Акрамя таго, у інтэрнаце знаходзіцца стаматалагічны кабінет, аснашчаны сучаснымі стаматалагічнымі ўстаноўкамі беларускай вытворчасці. Працуюць там два ўрачы-стаматолагі 33-й гарадской студэнцкай паліклінікі, аддзяленне якой размешчана побач — у суседнім будынку інтэрната БДУІР. На дэнтальныя рэнтгенаўскія здымкі студэнты накіроўваюцца ў сумежную гарадскую стаматалагічную паліклініку № 13, з якой заключаны дагавор аб супрацоўніцтве.
— Дзякуючы адкрыццю ў студэнцкай вёсцы аддзялення студэнцкай паліклінікі, палепшылася даступнасць медыцынскай дапамогі для юнакоў і дзяўчат, — заўважыла галоўны ўрач 33-й гарадской студэнцкай паліклінікі Мінска Алена Расціславаўна Харкова, якая таксама прысутнічала на цырымоніі адкрыцця інтэрната. — Тут працуюць тэрапеўты, ёсць назіральны кабінет, лабараторыя. Урачы наносяць візіты ва ўсе інтэрнаты, што месцяцца побач.
Усяго ў студэнцкай вёсцы ў Мінску плануецца адкрыць 7 інтэрнатаў. На сёння колькасць жыхароў самага буйнога сталічнага паселішча студэнтаў складае 7000 чалавек, з іх 1025 з’яўляюцца студэнтамі МДЛУ.

Глафіра ЛЯТКОЎСКАЯ.

liatkouskaya@ng-press.by

Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Крэдыт, бюджэт, го-о-ол!

З 16 па 25 сакавіка падчас Тыдня фінансавай адукаванасці школьнікаў, арганізаванага Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь пры падтрымцы Беларускага рэспубліканскага саюза моладзі, ва ўстановах адукацыі краіны ладзіцца шэраг мерапрыемстваў, накіраваных на павышэнне фінансавай адукаванасці навучэнскай моладзі.

Як паведаміла другі сакратар ЦК ГА “БРСМ” Альбіна Іванаўна Сычэўская, павышаць фінансавую адукаванасць навучэнцаў плануецца шляхам правядзення спецыяльных адкрытых урокаў, інфармацыйных гадзін, выступленняў банкаўскіх спецыялістаў перад навучэнцамі, а таксама на бацькоўскіх сходах і педсаветах. З адпаведнай ініцыятывай Нацыянальны банк краіны звярнуўся да найбольш буйных банкаў краіны.

фота з сайта www.brainity.ruНягледзячы на разнастайнасць мерапрыемстваў, найбольш яркай і запамінальнай падзеяй тыдня, безумоўна, з’яўляецца інтэрактыўная гульня для старшакласнікаў “Фінансавы футбол”. Нагадаем яе правілы. Каб аддаваць дакладныя пасы партнёрам па камандзе, гульцам неабходна адказваць на пытанні, звязаныя з кіраваннем асабістым бюджэтам, правільным карыстаннем крэдытам і іншымі банкаўскімі паслугамі. Па жаданні можна звярнуцца за дапамогай да адной з чатырох падказак. Таксама даецца права выбару ўзроўню складанасці пытанняў, што адпаведным чынам уплывае на тое, як хутка каманда дасягне варот саперніка.
Папярэднія спаборніцтвы “Фінансавы футбол” праходзілі 19 і 20 сакавіка ва ўстановах адукацыі Мінска (сярэдніх школах №№ 24, 25, 85, 105, 130, а таксама ў гімназіях №№ 30 і 50). У выніку вызначыліся дзве каманды, якія 25 сакавіка на фінальнай гульні, што пройдзе ў будынку Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, разыграюць паміж сабой званне лепшай футбольна-фінансавай каманды. Па выніках матча пераможцы атрымаюць прызы, якія дапамогуць юным спартсменам-фінансістам правільна планаваць асабісты бюджэт. Раскрыем невялікі сакрэт: сярод прызоў будуць слоўнікі асноўных эканамічных тэрмінаў, спецыяльна адаптаваныя для старшакласнікаў.
Мяркуецца, што ўвядзенне з гэтага навучальнага года ва ўстановах адукацыі факультатыўных заняткаў, прысвечаных пытанням фінансавай адукаванасці насельніцтва, распрацоўка вучэбна-метадычнага дапаможніка “Фінансавая адукаванасць”, стварэнне тэматычнай серыі вучэбных навукова-папулярных ролікаў, а таксама мерапрыемствы тыдня павысяць фінансавую адукаванасць навучэнскай моладзі. А гэта ўжо залог стабільнасці і росквіту эканомікі краіны.

Ігар ГРЭЧКА.

hrechka@ng-press.by

У свята павінна быць душа

20 сакавіка ў Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце адбылося пасяджэнне журы рэспубліканскага конкурсу на распрацоўку архітэктурна-дызайнерскага праекта “Добраўпарадкаванне тэрыторыі святочнай зоны свята “Купалле” (“Александрыя збірае сяброў”). У абмеркаванні конкурсных работ і пытанняў, звязаных з падрыхтоўкай да свята, прынялі ўдзел першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандр Радзькоў, намеснік прэм’ер-міністра Анатоль Тозік і міністр адукацыі Сяргей Маскевіч.

Гэты конкурс праводзіцца ў адпаведнасці з пратаколам пасяджэння пастаянна дзеючага камітэта пад старшынствам намесніка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь Анатоля Тозіка ад 28 лістапада 2012 года.Падчас абмеркавання конкурсных работ удзельнікаў Арганізатарамі творчага спаборніцтва, разлічанага на студэнтаў і навучэнцаў устаноў вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі нашай краіны, выступілі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і Магілёўскі аблвыканкам. Конкурс мае на мэце добраўпарадкаванне прылеглай да аграгарадка Александрыя тэрыторыі, што мусіць адбіцца на агульным святочным настроі гасцей і ўдзельнікаў традыцыйнага беларускага свята “Купалле”, а таксама павышэнне якасці камфорту тутэйшага асяроддзя. Паводле ўмоў конкурсу, фарміраванне асяроддзя павінна ўключаць зборна-разборную сцэну, партэр (месцы для ўстаноўкі сядзенняў) на дзве з паловай тысячы гледачоў, розныя святочныя прадметы вулічнага дызайну (устаноўкі, транспаранты, прасторавыя кампазіцыі, сцягі і інш.), малыя архітэктурныя формы (лавы, кветачніцы, ліхтары), элементы гарызантальнага і вертыкальнага азелянення, элементы падсвечвання, спецыяльныя віды машчэння. У якасці прынцыповых характарыстык праектных аб’ектаў вылучаны іх транспартабельнасць, мабільнасць і эканамічнасць. Акрамя таго, архітэктурна-мастацкая задача конкурсу мае на ўвазе выкарыстанне традыцыйных сімвалаў і вобразаў беларускага Купалля і сучасных прыёмаў візуальных мастацтваў, дызайну і архітэктуры. Для пераможцаў, акрамя дыпломаў Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, прадугледжаны грашовыя прэміі ў памеры 1,5, 1 і 0,5 мільёна рублёў адпаведна за 1-е, 2-е і 3-е месцы. Журы конкурсу ўзначаліў першы намеснік міністра адукацыі Аляксандр Жук.
Увазе ўдзельнікаў пасяджэння 20 сакавіка былі прадстаўлены дзесяць лепшых работ студэнтаў і навучэнцаў, папярэдне адабраных журы, а таксама так званыя ініцыятыўныя пазаконкурсныя работы выкладчыкаў і студэнтаў. Прэзентуючы конкурсныя праекты прысутным, дэкан архітэктурнага факультэта БНТУ Армэн Сардараў звярнуў асаблівую ўвагу на іх разнастайнасць: некаторым работам быў характэрны ярка выражаны цэнтр, іншым — акцэнты на асобныя часткі планіроўкі, былі праекты ў значнай ступені ўрбанізаваныя і, наадварот, як мага больш набліжаныя да натуральнага ландшафту. Дастаткова экзатычна выглядаў адзін праект, паводле якога планіроўка розных аб’ектаў святочнай тэрыторыі выбудоўвалася ў старажытны славянскі сімвал язычніцкага духу Купалля. Не меншай разнастайнасцю вылучаліся і ініцыятыўныя работы, асабліва што тычыцца памятнага знака-сімвала Купалля, які плануецца ўсталяваць на ўзбярэжжы Дняпра: ад стылізаванай купальскай кветкі да скульптуры задуменнай дзяўчыны, якая яе шукае.
Зрэшты, проста любавацца конкурснымі праектамі ўдзельнікам пасяджэння не давялося. Палемічны тон сустрэчы адразу ж задаў першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандр Радзькоў, калі паставіў пытанне рубам: “Мы павінны найперш адказаць: усё гэта — доўгайграючы праект на гады або аднаразовае мерапрыемства, якое будзе доўжыцца толькі некалькі дзён у ліпені?  Работы ўдзельнікаў конкурсу

У залежнасці ад адказу на гэтае пытанне мы і павінны зыходзіць ва ўсім: і ў канцэпцыі добраўпарадкавання святочнай тэрыторыі, і ў выдатках”. У сваю чаргу намеснік прэм’ер-міністра Анатоль Тозік заўважыў, што на сённяшні момант, пакуль яшчэ невядомы далёкія перспектывы асваення гэтай тэрыторыі, неабходна разглядаць эканамічны і рацыянальны варыянт добраўпарадкавання тэрыторыі каля Александрыі з акцэнтам на мабільнасць і магчымасць аператыўнага дэмантажу ўсіх канструкцый. У гэтай сувязі Анатоль Апанасавіч нагадаў прысутным, што нават на такім глабальным мерапрыемстве, як Алімпійскія гульні ў Лондане, арганізатары бераглі сродкі і ўлічвалі той факт, што Алімпіяда не будзе доўжыцца вечна. Менавіта таму там усюды былі выкладзены пластмасавыя дарожкі, усталяваны зборныя трыбуны і г.д.
Асаблівы акцэнт удзельнікі пасяджэння зрабілі на ўзаемадзеянні праектных канструкцый з натуральным прыродным асяроддзем, тым больш што само славянскае свята Купалле мае на ўвазе найперш яднанне чалавека з прыродай. “Калі можна так сказаць, мы павінны яшчэ больш апрыродзіць тутэйшую цудоўную прыроду!” — красамоўна выказаўся Анатоль Тозік. А Аляксандр Радзькоў з гэтай нагоды ўспомніў прыклад расійскага Паўлаўска: “Здаецца, сапраўдны лес, але з розумам акультураны”.
Міністр адукацыі Сяргей Маскевіч зазначыў, што незалежна ад таго, як будзе выглядаць канчатковая планіроўка тэрыторыі для свята каля Александрыі, там абавязкова павінна быць магчымасць разбіць пры неабходнасці палатачны гарадок, інакш кажучы, павінна быць пляцоўка, а ўжо на ёй мусяць быць прадугледжаны месцы для туалетаў, мангалаў і іншых неабходных элементаў масавых мерапрыемстваў. Дарэчы, у ходзе размовы раз-пораз усплывала лічба меркаванай колькасці людзей, якія збяруцца сёлета на свята “Александрыя збірае сяброў”. Пры ўмове спрыяльнага надвор’я на ўзбярэжжа Дняпра могуць прыехаць да 50 тысяч чалавек.
Яшчэ вельмі важна, што неаднойчы падкрэслівалі і Аляксандр Радзькоў, і Анатоль Тозік, спраектаваць тэрыторыю для свята так, каб па магчымасці ўпісаць яе ў вялікі турыстычны комплекс — з аграгарадком Александрыя, з мястэчкам Капысь, з тутэйшым жывапісным мостам і іншымі прыцягальнымі аб’ектамі. Аляксандр Міхайлавіч не раз звяртаў увагу прысутных на духоўнае напаўненне свята і самой тэрыторыі: “У свята павінна быць душа! Трэба, каб душа фарміравалася, і Александрыя якраз з тых месцаў нашай Беларусі, якія вельмі спрыяюць гэтаму…”. Дарэчы, удзельнікамі пасяджэння была вельмі прыхільна ўспрынята прапанова ўсталяваць на беразе Дняпра памятную скульптуру, якая сімвалізавала б беларускае Купалле. Хутчэй за ўсё, яна будзе ўяўляць закаханую дзяўчыну, а матэрыялам для статуі стане даступны і адносна недарагі сілуміт.
Ідэя свята — выдатная, тэма — удзячная, конкурс — добры, цяпер трэба толькі думаць і акуратна, з розумам увасабляць усе ўдалыя ідэі… На гэтым і пагадзіліся ўдзельнікі пасяджэння журы рэспубліканскага конкурсу на распрацоўку архітэктурна-дызайнерскага праекта “Добраўпарадкаванне тэрыторыі святочнай зоны свята “Купалле” (“Александрыя збірае сяброў”). Было вырашана прысудзіць два другія месцы і тры трэція, а для аўтараў прызавых праектаў — арганізаваць творчую камандзіроўку ў Александрыю, каб яны на месцы больш дэталёва вывучылі ландшафт, улічылі ўсе яго асаблівасці і прыйшлі да адзінага аптымальнага праекта святочнага добраўпарадкавання тэрыторыі.

Мікола ЧЭМЕР.

gilevitch@ng-press.by

Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

/p

/p

“Кубак Дружбы” паехаў у Мінск

У першыя дні вясны 35 каманд з розных гарадоў Беларусі сабраліся ў Магілёве на фестываль па інтэлектуальных гульнях “Кубак Дружбы”, які праходзіў у абласным цэнтры творчасці. Турнір праводзіцца на працягу вось ужо чатырнаццаці гадоў, нязменна збіраючы разам школьнікаў з розных рэгіёнаў рэспублікі. Гэты фестываль уваходзіць у лік конкурсаў рэспубліканскага Кубка Вялікага шлема і з’яўляецца адным з найбольш значных для навучэнцаў школ.

Арганізатарамі турніру выступаюць абласны цэнтр творчасці і магілёўскі клуб інтэлектуальных гульняў “IQ club”. Сваёй мэтай яны ставяць далейшае развіццё юнацкага інтэлектуальнага руху, прапаганду развіццёвых форм пазашкольнай дзейнасці школьнікаў, павышэнне прэстыжу інтэлекту і адукацыі, пашырэнне адносін і сяброўскіх кантактаў паміж школьнікамі краіны, распаўсюджванне вопыту інавацыйнай дзейнасці ў галіне арганізацыі вольнага часу школьнікаў і моладзі.

Праграма фестывалю атрымалася вельмі насычанай і рознабаковай. Усім удзельнікам, а на турнір прыехалі каманды, якія складаліся з вучняў як агульнаадукацыйных школ, так і ліцэяў, гімназій і ўстаноў дадатковай адукацыі, для перамогі прапаноўвалася прайсці 4 заліковыя гульні. Гэта гульні “Што? Дзе? Калі?”, “Пазнавайка”, “Музычны дуатлон” і “Брэйн-рынг”. А ўжо журы, у склад якога ўваходзілі прадстаўнікі грамадскага аб’яднання “Беларуская ліга інтэлектуальных каманд” і кіраўнікі рэгіянальных клубаў інтэлектуальных гульняў, вызначала пераможцу зыходзячы з сумарнай колькасці балаў усіх гульняў.
Спаборнічалі юныя эрудыты, дарэчы, на працягу двух дзён, па выніках якіх прызавыя месцы размеркаваліся наступным чынам. У галоўнай гульні турніру “Што? Дзе? Калі?” перамогу атрымала каманды “Сонейка” з Мінскага дзяржаўнага палаца дзяцей і моладзі. Прадстаўнікі гэтай установы адукацыі падняліся на першую прыступку п’едэстала і ў гульні “Пазнавайка”. Каманда “Завадны апельсін” Магілёўскага абласнога цэнтра творчасці стала лідарам у “Музычным дуатлоне”, а на “Брэйн-рынгу” не было роўных камандзе “Premiera”, якая прадстаўляла гімназію № 1 Салігорска.
Галоўны ж прыз фестывалю “Кубак Дружбы” забрала з сабой у Мінск каманда “Вясёлка Узбеку” таксама з дзяржаўнага палаца дзяцей і моладзі.

Ганна СІНЬКЕВІЧ