Імідж педуніверсітэта — у клопаце пра студэнта

Адыходзячы год для Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка быў вельмі насычаны на розныя мерапрыемствы міжнароднага, рэспубліканскага і ўніверсітэцкага ўзроўняў. Як заўважыў рэктар Аляксандр Іванавіч Жук, усе яны сталі важнымі крокамі ў развіцці ўніверсітэта, павышэнні яго іміджу як вядучай педагагічнай вышэйшай установы ў нашай краіне, а таксама ў міжнароднай адукацыйнай прасторы. Сёння мы з Аляксандрам Іванавічам праводзім некаторыя вынікі 2016 года.

Калі гаварыць пра нашы ўнутраныя падзеі, то мы вельмі актыўна працавалі па развіцці вучэбна-навукова-інавацыйнага кластара бесперапыннай педагагічнай адукацыі, які ўзначальвае наш універсітэт і ў які ўваходзяць усе ўніверсітэты краіны, якія рыхтуюць педкадры, абласныя інстытуты развіцця адукацыі, педкаледжы, а таксама (што вельмі важна) педагагічныя класы.

Дарэчы, сетка педкласаў пастаянна пашыраецца. Калі ў 2015 годзе іх было 102, то ў 2016 годзе іх стала 319 (больш за 3,5 тысячы чалавек). Сёння і школьнікі, і бацькі разумеюць, што прэстыж педпрафесіі ў грамад­стве павышаецца, што гэта вельмі важная для краіны прафесія, і што немалаважна — педагога падтрымлівае дзяржава.

Зараз мы працуем над завяршэннем прафесійнага кваліфікацыйнага стандарту педагога. Час ідзе, патрабаванні да настаўніка мяняюцца (узрастаюць), і сёння ад педагога патрабуюцца новыя кампетэнцыі. Напрыклад, уменне працаваць з рознымі тыпамі сем’яў, не адставаць ад ІТ-тэхналогій. Настаўнік павінен умець працаваць у новых інфармацыйных асяроддзях. Актуальнымі з’яўляюцца і пытанні інклюзіўнай адукацыі, таму нашы выпускнікі павінны ўмець працаваць з рознымі катэгорыямі дзяцей ва ўмовах аднаго класа ці адной вучэбнай групы”, — пачаў размову Аляксандр Іванавіч.

У гэтым годзе ў БДПУ стварылі два інстытуты. На базе факультэта спецыяльнай адукацыі адкрылі Інстытут інклюзіўнай адукацыі, на базе факультэта псіхалогіі — Інстытут псіхалогіі. І гэта не проста змена шыльды, а значнае ўзмацненне навукова-даследчага складніка ў падрыхтоўцы сучасных спецыялістаў. На базе Інстытута інклюзіўнай адукацыі ідзе работа па стварэнні рэсурснага цэнтра інклюзіўнай адукацыі пры падтрымцы Дзіцячага фонду ЮНІСЕФ. Плануецца, што ён адкрыецца ў лютым новага года.

На факультэце спецыяльнай адукацыі пачаў дзейнічаць Рэспубліканскі рэсурсны цэнтр сацыяльна-педагагічных тэхналогій. Тут створана база відэа-, аўдыяматэрыялаў, інавацыйных распрацовак, якія дазволяць палепшыць падрыхтоўку будучых сацыяльных педагогаў, практычных псіхолагаў, стануць базай для перападрыхтоўкі працуючых спецыялістаў, для правядзення навуковых даследаванняў.

Знакавай падзеяй для ўніверсітэта стала адкрыццё галерэі “Асветнікі зямлі беларускай” з партрэтамі выбітных беларускіх дзеячаў. Гэтая экспазіцыя мае іміджавую накіраванасць, бо яе заўсёды навед­ваюць замежныя госці, першакурснікі, навучэнцы педкласаў. Такім жа знакавым стала адкрыццё абноўленай экспазіцыі музея БДПУ. Музей атрымаўся з акцэнтам на інтэрактыўнасць, што дазваляе з гісторыяй універсітэта пазнаёміцца самастойна.

“Мы вельмі актыўна працавалі над паляпшэннем нашай матэрыяльна-тэхнічнай базы, інфармацыйна-адукацыйнага і культурнага асяроддзя. Напрыклад, на факультэце дашкольнай адукацыі адкрылі дашкольнае кафэ, якое стала не толькі месцам грамадскага харчавання, але і цэнтрам культурна-масавых мерапрыемстваў. Сёлета мы пасля рэканструкцыі адкрылі стадыён БДПУ, стварылі спартыўна-трэнажорны комплекс, які размешчаны ў галоўным корпусе. Хутка пасля рамонту і рэканструкцыі ў нас адкрыецца яшчэ адно кафэ-сталовая, дзе нашы студэнты змогуць харчавацца якасна і танна.

Пачалі рэалізацыю важнага спартыўна-адукацыйнага праекта “Беларусіяда”, які ўключае беларускія народныя спартыўныя гульні. Падрыхтавалі неабходныя метадычныя рэкамендацыі, і студэнты факультэта фізічнага выхавання пачнуць рэалізацыю гэтага праекта ў школах, гімназіях Мінска і Мінскай вобласці, у тых навучальных установах, з якімі склаліся найбольш цесныя кантакты. “Беларусіяда” — форма патрыятычнага выхавання школьнікаў і далучэнне да здаровага ладу жыцця.

Яшчэ мы рэалізавалі цікавы праект “Дзеці сталіцы”. Летам нашы студэнты бясплатна ў свой вольны час працавалі са школьнікамі, якім не было куды дзецца. Праект ахопліваў тры сталічныя раёны, у ім удзельнічалі амаль 100 валанцёраў з нашага ўніверсітэта. У выніку праект “Дзеці сталіцы” атрымаў гран-пры на Рэспубліканскім конкурсе “Валанцёр года”.

Вельмі важна і тое, што па даручэнні прэзідэнта ўзмацняем практыкаарыентаванасць падрыхтоўкі нашых студэнтаў. Валанцёрская практыка ў нас з першага курса, педпрактыка — з другога, калі адзін дзень у тыдзень студэнты дапамагаюць настаўнікам, класным кіраўнікам. Такое пагружэнне ў адукацыйны працэс дапамагае студэнтам зразумець, навошта вывучаць педагогіку, псіхалогію, методыкі. Акрамя таго, у студэнтаў фарміруецца зусім іншая матывацыя да набыцця прафесіі”, — працягваў рэктар.

Былі некаторыя мерапрыемствы, якія ў БДПУ імя Максіма Танка праводзіліся ўпершыню, але мелі рэзананс. Ва ўніверсітэце актыўна развіваецца студэнцкая навука. Неабходна, каб выпускнікі, будучыя педагогі, актыўна займаліся даследчай, інавацыйнай дзейнасцю. Для гэтага адпаведны вопыт павінен з’явіцца менавіта ва ўніверсітэце. У БДПУ развіваецца сетка навукова-даследчых лабараторый. Калі 2 гады назад іх было 12, то зараз 35. Па 2—3 лабараторыі працуе на кожным факультэце. Упершыню ў гэтым годзе была праведзена дэкада студэнцкай навукі. “Нам прыемна, што сёлета ў нас было 6 аспірантаў, лаўрэатаў спецыяльнага фонду прэзідэнта нашай краіны, і фактычна ўсе яны абаранілі дысертацыі ці выйшлі на шлях абароны. Гэта ўнікальны стапрацэнты вынік”, — заўважыў А. І. Жук.

Яшчэ Аляксандр Іванавіч быў абраны віцэ-прэзідэнтам Асацыяцыі рэктараў педагагічных універсітэтаў Еўропы, што гаворыць аб прызнанні ролі БДПУ ў міжнароднай адукацыйнай еўрапейскай прасторы. “Вельмі важна, каб настаўнікі Еўропы (а мы таксама члены еўрапейскай супольнасці) маглі працаваць ва ўмовах полікультурнага асяроддзя. Актуальнасць набывае ўменне працаваць са школьнікамі розных краін, культур, рэлігій. Педагогі павінны вучыць талерантнасці, каб у будучым народы жылі ў згодзе.

Акрамя таго, у гэтым годзе мы падалі заяўку ў выканкам СНД аб прысваенні БДПУ статусу базавай арганізацыі краін — удзельніц СНД па падрыхтоўцы, перападрыхтоўцы і павышэнні кваліфікацыі спецыялістаў у галіне інклюзіўнай і спецыяльнай адукацыі.

Актыўна развіваем супрацоўніцтва з вядучымі ўніверсітэтамі Расіі. Напрыклад, мы пакуль адзіныя ў Беларусі рэалізуем праграму сеткавай магістратуры. На факультэце дашкольнай адукацыі сумесна з Расійскім педуніверсітэтам імя А.І.Герцэна рэалізуецца сумесная двухгадовая праграма па экспертызе якасці дашкольнай адукацыі, што з’яўляецца прыкладам павышэння акадэмічнай мабільнасці студэнтаў”, — адзначыў рэктар БДПУ імя Максіма Танка.

Не сумняваюся, што 2017 год будзе ў пед­універсітэце не менш насычаным. Напрыканцы нашай сустрэчы Аляксандр Іванавіч агучыў навагоднія віншаванні: “Усім настаўнікам і педагогам жадаю веры ў тое, што мы выконваем вельмі важную місію для краіны, гістарычна значную, бо працуем з будучыняй нашай краіны, фарміруем будучае пакаленне. Усведамленне гэтай высокай місіі, адказнасці за нашу дзейнасць павінна надаваць нам аптымізму і дадатковай энергіі. Мой аптымізм заснаваны на дзяржаўнай падтрымцы педагогаў. Імідж педагагічнай прафесіі ўзрастае. Гэта адчуваецца і па танальнасці матэрыялаў прэсы, і па адчуванні саміх педагогаў. Усіх з Новым годам!”

Вольга ДУБОЎСКАЯ.

Сучасна — пра традыцыі

Візітоўкай любой установы адукацыі, як вядома, з’яўляецца музей. А музею вядучай педагагічнай альма-матар краіны проста наканавана быць узорнай візітоўкай, сумяшчаць лепшыя традыцыі музейнай педагогікі з дасягненнямі сучасных інфармацыйных тэхналогій. Менавіта такі музей і быў урачыста адкрыты 21 лістапада ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка па ініцыятыве рэктара Аляксандра Іванавіча Жука.

21 лістапада 1914 года — адкрыццё Мінскага настаўніцкага інстытута. 1936 год — Мінскаму дзяржаўнаму педагагічнаму інстытуту прысвоена імя А.М.Горкага. 2 верасня 1944 года — аднаўленне дзейнасці МДПІ. 1966 год — І Зорны паход студэнтаў і выкладчыкаў па месцах баявой і працоўнай славы. 1995 год — прысваенне Беларускаму дзяржаўнаму педагагічнаму ўніверсітэту імя народнага паэта Беларусі Максіма Танка. 2007 год — уступленне ў Еўразійскую асацыяцыю ўніверсітэтаў…

Гэта толькі невялікая частка асноўных вех гісторыі БДПУ. А колькі такіх вех у асабістым студэнцкім жыцці можа назваць кожны з выпускнікоў? Першая лекцыя, першы залік, першы экзамен, першая практыка, першы дзяржаўны экзамен… Пра ўсе гэтыя вехі (агульнаўніверсітэцкія і асабістыя) расказваюць фотаздымкі, архіўныя матэрыялы, пісьмы і ўспаміны, разнастайныя прадметы. Экспазіцыя арыентавана на выпускнікоў і выкладчыкаў розных пакаленняў, але ў першую чаргу сённяшніх студэнтаў.

— Наша альма-матар адзначае Дзень універсітэта, а ў святы прынята рабіць падарункі. Абноўленая экспазіцыя музея — гэта своеасаблівае падарожжа ў часе, аповед пра дзейнасць сучаснай навучальнай установы, якая набыла дзяржаўнае і міжнароднае прызнанне. У музеі прадстаўлены ўнікальныя экспанаты, якія раскрываюць дынаміку развіцця і станаўлення ўніверсітэта на гістарычным фоне развіцця краіны і ўклад ВНУ ў развіццё адукацыі Беларусі. Гэта жывая памяць пра людзей і падзеі, пра студэнтаў, выкладчыкаў і рэктараў, чые імёны ўпісаны ў летапіс універсітэта. Мы па праве ганарымся дасягненнямі нашых выпускнікоў, вядомых дзеячаў навукі, культуры, адукацыі. Музейны матэрыял паказвае наведвальнікам пераемнасць пакаленняў, захаванне традыцый, — адзначыў Аляксандр Іванавіч Жук.

Кожны стэнд музея — гэта дзесяцігоддзе жыцця ўстановы. Значная частка фондаў даступна наведвальнікам у электронным выглядзе. У інфакіёсках размешчаны не толькі гістарычныя дакументы, але і сучасныя фота- і відэаматэрыялы, якія адлюстроўваюць насычанае вучэбнае, культурнае, грамадскае і спартыўнае жыццё флагмана педагагічнай адукацыі краіны. У кожнага экспаната ёсць QR-код, які дае наведвальнікам магчымасць пры дапамозе гаджэтаў і спецыяльнага дадатку атрымаць падрабязную інфармацыю аб тым ці іншым дакуменце. Абноўленая экспазіцыя разам з мастацкай галерэяй “Асветнікі зямлі беларускай” стане асновай музейна-адукацыйнай прасторы ўніверсітэта і будзе цікавая не толькі студэнтам, але і навучэнцам профільных педагагічных класаў, абітурыентам, гасцям універсітэта.

Адкрыццё музея прайшло ў цёплай сямейнай атмасферы, паколькі сённяшнія выкладчыкі і студэнты, а таксама прадстаўнікі розных пакаленняў выпускнікоў — гэта адна вялікая педагагічная сям’я. “Мне заўсёды радасна пераступаць парог роднай альма-матар, я ніколі не бываю тут госцем. Ва ўніверсітэце робіцца многае, каб захаваць і перадаць лепшыя традыцыі педагагічнага майстэрства будучым пакаленням. Экспазіцыя будзе расказваць пра гэтыя традыцыі і выхоўваць студэнцкую моладзь”, — адзначыў акадэмік-сакратар аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі, член-карэспандэнт, доктар гістарычных навук, прафесар, выпускнік 1975 года Аляксандр Аляксандравіч Каваленя.

102 гады — гэта цэлая эпоха, гэта прыкладна 20 пакаленняў студэнтаў, якія разам з выкладчыкамі дзякуючы сваёй плённай вучобе, навуковай дзейнасці, актыўнаму грамадскаму жыццю стваралі летапіс універсітэта. Традыцыі працягваюцца, летапіс дапаўняецца, экспазіцыя ўзбагачаецца…

Ігар ГРЭЧКА.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Білет у прафесійную будучыню

11 лістапада ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка адбылося ўрачыстае пасвячэнне навучэнцаў профільнага класа педагагічнага напрамку сталічнай школы № 83 імя Георгія Жукава ў юныя педагогі. Гэтая навучальная ўстанова з’яўляецца адзінай школай у сталіцы, дзе педагагічны клас мае вузкі гісторыка-філалагічны профіль.

— Выбіраючы гісторыка-філалагічны профіль у нашай навучальнай установе, мы правялі глабальную прафарыентацыйную работу і работу з бацькамі школьнікаў, — тлумачыць намеснік дырэктара па вучэбнай рабоце сталічнай школы № 83 імя Г.Жукава Алена Зянонаўна Шамшур. — 15—20 працэнтаў класа свядома выбіраюць педагогіку, 60 працэнтаў адносяцца станоўча да гэтага выбару, хоць і не могуць адназначна сказаць зараз, што хочуць вучыцца менавіта на педагога. Гэта якраз тыя дзеці, з якімі трэба працаваць. Яны яшчэ не ў стане ацаніць аб’ектыўна: хачу — не хачу, магу — не магу, маё — не маё. Наша задача — праясніць іх асабістую пазіцыю і не столькі папулярызаваць прафесію, колькі яе змест накласці на любы від прафесійнай дзейнасці, які б будучыя выпускнікі ні выбралі. Навучанне ў педагагічным класе пойдзе на карысць і ў іншых гуманітарных прафесіях. Такім чынам, асновы педагогікі і псіхалогіі, якія нашы юныя педагогі атрымаюць падчас вучобы, — у большасці падмурак прафесійнай педагагічнай будучыні, а ў некаторых той рэзерв, які дапаможа ім і ў іншай прафесіі, і ў пабудове сямейных адносін, выхаванні ўласных дзяцей.

А пакуль школьнікі толькі пачынаюць свой шлях, кіраўнікі гістарычнага факультэта БДПУ даюць ім магчымасць не толькі бліжэй пазнаёміцца з будучай альма-матар, яго гісторыяй, а таксама гістарычным факультэтам і студэнцкай суполкай, але і запрасілі юных педагогаў да плённага супрацоўніцтва ўжо зараз.

Школьнікі пазнаёміліся з афіцыйнымі знакамітымі мясцінамі ўніверсітэта — скульптурнай кампазіцыяй “Настаўніца першая мая” на ўваходзе ў галоўны корпус БДПУ, маятнікам Фуко, залай рэдкай кнігі, рэктаратам універсітэта. Не засталася без увагі і неафіцыйна-знакамітая мясціна — любімае ўсімі без выключэння студэнтамі ўніверсітэцкае арт-кафэ. Экскурсія не магла не выклікаць цікавасці да гісторыі ўніверсітэта і яго дасягненняў, таму гасцям прэзентавалі музей гісторыі БДПУ.

Пасля адбылася ўрачыстая сустрэча з кіраўніцтвам і студэнтамі 1—2 курсаў гістарычнага факультэта, на якой школьнікі прэзентавалі свой профільны клас і атрымалі з рук намесніка дэкана па вучэбнай рабоце гістарычнага факультэта Уладзіслава Мікалаевіча Кадзіра білет юнага педагога. Таксама былі вызначаны найбліжэйшыя планы сумесных мерапрыемстваў з удзелам студэнтаў, навучэнцаў, педагогаў школы і выкладчыкаў гістфака.

— І для нас, і для вас гэта знакавая падзея, — звярнуўся да школьнікаў загадчык кафедры гісторыі Беларусі і славянскіх народаў, дацэнт, кандыдат навук Анатоль Фёдаравіч Вялікі. — Яшчэ навучаючыся ў школе, вы ўжо ўліваецеся ў суполку нашага гістарычнага факультэта. Кафедра гісторыі Беларусі гатова дапамагчы вам адчуць сябе студэнтамі і сапраўднымі гісторыкамі. Для гэтага мы будзем прыцягваць вас да работы ў студэнцкіх навукова-даследчых лабараторыях. Спадзяюся, самыя актыўныя вучні прымуць удзел у навуковай студэнцкай канферэнцыі, якая адбудзецца на базе ўніверсітэта ў сакавіку 2018 года.

Відавочна, супрацоўніцтва школы з педагагічным універсітэтам будзе карысна абодвум бакам: для навучэнцаў гэта адкрыццё новых гарызонтаў, прафесійная падтрымка і дапамога, а для ўніверсітэта — магчымасць праз некалькі гадоў бачыць у гэтых сценах людзей, якія прыйшлі сюды не таму, што змаглі паступіць, а таму, што хацелі.

Алёна КРЫВЯНКОВА.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Сем партрэтаў — педуніверсітэту

Напярэдадні Дня настаўніка Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка і ўвесь яго вялікі педагагічны і студэнцкі калектыў атрымалі шыкоўны падарунак: у калідоры на другім паверсе ў галоўным корпусе гэтай установы ўрачыста адкрылася мастацкая галерэя “Асветнікі зямлі беларускай”.

Гэта была даўняя мара рэктара БДПУ імя Максіма Танка Аляксандра Іванавіча Жука, каб у галоўнай кузні педагагічных кадраў краіны была свая стацыянарная мастацкая экспазіцыя, тэматычна звязаная з ідэямі асветніцтва і адукацыі, патрыятызму і гуманізму, культуры і духоўнасці — усяго таго, што настаўніцтва вызнае сваімі справамі. І вось, нарэшце, гэтая мара стала явай. Сем вялікіх партрэтаў, напісаных нашымі вядучымі мастакамі, выкладчыкамі факультэта эстэтычнага выхавання БДПУ, сябрамі Беларускага саюза мастакоў, — Ефрасінні Полацкай (пэндзля Алены Шлегель), Кірылы Тураўскага (аўтарства Леаніда Гоманава), Міколы Гусоўскага (пэндзля Мікалая Андруковіча), Францыска Скарыны (аўтарства Георгія Лойкі), Сымона Буднага (пэндзля Аляксандра Кошалева), Васіля Цяпінскага (аўтарства Каміля Камала) і Сімяона Полацкага (пэндзля Леаніда Данеліі) — навекі пасяліліся ў педагагічным універсітэце, каб цешыць вока і нагадваць душы пра высокія адвечныя каштоўнасці. Кожны партрэт суправаджаецца невялікай анатацыяй пра канкрэтны ўклад у асвету і культуру таго ці іншага дзеяча.

На ўрачыстай цырымоніі адкрыцця мастацкай галерэі “Асветнікі зямлі беларускай” рэктар Аляксандр Іванавіч Жук назваў глыбока сімвалічным той факт, што экспазіцыя адкрываецца напярэдадні прафесійнага свята настаўнікаў і ў Год культуры. “Наша краіна мае багатую і слаўную гісторыю і культуру, прадстаўленую славутымі асобамі. Найсвяцейшая Ефрасіння Полацкая, златавуст Кірыла Тураўскі, гуманіст Мікола Гусоўскі, тытан эпохі Адраджэння Францыск Скарына, рэфарматар Сымон Будны, асветнік Васіль Цяпінскі, педагог-выхавальнік Сімяон Полацкі… Кожнага з іх паасобку і ўсіх разам хвалявалі не толькі ідэі гуманізму і духоўнай чысціні, але і пытанні выхавання і адукацыі беларускага народа. Гэтыя сапраўдныя асветнікі-педагогі стварылі той трывалы падмурак, на якім і сёння трымаюцца нашы адукацыя, навука, педагогіка, выхаванне. На прыкладзе іх жыцця фарміруецца светапогляд і сучаснай беларускай моладзі”, — адзначыў Аляксандр Іванавіч. Ён таксама сказаў: “Экспазіцыя “Асветнікі зямлі беларускай” мае глыбокі маральна-патрыятычны сэнс. Яна прасякнута ідэяй папулярызацыі педагогікі, навукі і выхавання, якім надавалі вялікае значэнне нашы славутыя асветнікі. І мне вельмі хацелася б, каб наша мастацкая галерэя была цікавай і для нашых студэнтаў, і для абітурыентаў, і для навучэнцаў профільных класаў педагагічнай скіраванасці, і для іх бацькоў, і для ўсіх наведвальнікаў нашай альма-матар”.

У сваю чаргу заслужаны дзеяч мастацтваў лаўрэат спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва Уладзімір Васільевіч Уродніч падкрэсліў значнасць падзеі менавіта для тых маладых людзей, якія заўтра панясуць у грамадскасць сваё настаўніцкае слова. “Новая экспазіцыя акрэслівае гарызонты дзейнасці інтэлігенцыі для ўсяго беларускага народа. І каму, як не вам, мацаваць не толькі нашу самастойнасць, не толькі той дабрабыт, у якім зацікаўлены ўсё насельніцтва і дзяржава, але і тую духоўнасць, перад якой будуць схіляць свае галовы, любяць яны нас ці не любяць, замежнікі. Тыя замежнікі, якім мы даказваем: “Мы такія ж еўрапейскія, як і вы. Не горшыя”. Але нам чамусьці сёння трэба даказваць, што гэта мы, што мы з вамі выраслі не на пустым месцы… Слова, моладзь, за вамі! Я жадаю вам не толькі добрага здароўя і выдатных адзнак, але і заўсёды быць палымянымі патрыётамі нашай Беларусі!” — звярнуўся непасрэдна да студэнтаў Уладзімір Васільевіч Уродніч.

Увогуле, 30 верасня, у дзень адкрыцця мастацкай галерэі “Асветнікі зямлі беларускай”, у Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка панавала вельмі святочная атмасфера і было вельмі людна. Каля сотні, а можа, і больш студэнтаў сабралася ў фае, каб стаць сведкамі гэтай падзеі. Вёў цырымонію адкрыцця галерэі намеснік дэкана гістарычнага факультэта ўніверсітэта Мікалай Леанідавіч Есялёніс. З калонак гучалі вядомыя скарынаўскія словы-запавет: “Понеже от прирожения звери, ходящие в пустыни, знають ямы своя; птицы, летающие по возъдуху, ведають гнезда своя; рибы, плавающие по морю и в реках, чують виры своя; пчелы и тым подобная боронять ульев своих, — тако ж и люде, и где зродилися и ускормлены суть по Бозе, к тому месту великую ласку имають”. У самой галерэі, калі Аляксандр Іванавіч Жук і Уладзімір Васільевіч Уродніч перарэзалі чырвоную стужку і запрасілі туды прысутных, струнны квартэт зайграў старадаўнюю музыку. Раз-пораз можна было сустрэць прыгожых дзяўчат і хлопцаў у сярэдневяковых строях, што надавала мерапрыемству яшчэ больш святочнасці…

Але ўрачыстасці ўрэшце скончыліся. А на сцяне засталіся вісець партрэты асветнікаў. Партрэты, якія будуць натхняць на добрыя справы і сённяшняе, і наступныя пакаленні будучых беларускіх настаўнікаў.

Мікола ЧЭМЕР.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Сацыяльны рэсурс

Рэсурсны цэнтр сацыяльна-педагагічных тэхналогій адкрыўся ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка ў Мінску на базе адпаведнага факультэта.

Новы цэнтр будзе суправаджаць фарміраванне кампетэнтнасці будучых спецыялістаў у рабоце з дзецьмі, сем’ямі, пажылымі людзьмі. Тут створана і, безумоўна, будзе ўдасканальвацца база даных з электронных і друкаваных рэсурсаў па забеспячэнні навукова-даследчай работы студэнтаў, магістрантаў, аспірантаў, выкладчыкаў па распрацоўцы і рэалізацыі сацыяльных, адукацыйных праектаў. І, зразумела, рэсурсны цэнтр заўсёды гатовы аказаць навукова-тэхнічую дапамогу педагогам-практыкам, выкладчыкам вучэбна-навуковага кластара, арганізаваць вэбінары, анлайн-семінары, канферэнцыі. Для гэтага цэнтр БДПУ мае сучасныя тэхнічныя сродкі і метадычныя матэрыялы.

— У нашым універсітэце стала традыцыяй стварэнне інавацыйных структур, якія забяспечваюць развіццё адукацыі ў краіне, — сказаў, адкрываючы цэнтр, рэктар БДПУ імя Максіма Танка Аляксандр Іванавіч Жук. — З 1 верасня ў нас адкрыліся два новыя інстытуты — Інстытут псіхалогіі і Інстытут інклюзіўнай адукацыі. І вось цяпер на факультэце сацыяльна-педагагічных тэхналогій мы ўрачыста адкрываем рэсурсны цэнтр.

Так здарылася, што адкрыццё цэнтра супала з 25-годдзем пачатку падрыхтоўкі ў краіне сацыяльных педагогаў і сацыяльных работнікаў на базе педуніверсітэта імя Максіма Танка. Такім чынам, свята атрымалася ўдвая ўрачыстым і знакавым.

— Адкрыццё цэнтра, безумоўна, вельмі важная падзея для нас, — дадаў А.І.Жук. — Факультэт актыўна развіваецца, сёлета тут адкрыта новая спецыяльнасць па сацыяльнай псіхолага-педагагічнай дапамозе. Першы набор склаў 50 чалавек. Гэта будучыя спецыялісты, якім давядзецца працаваць не толькі ў сферы адукацыі, але і ў сферы сацыяльнай абароны нашых грамадзян, дзяцей з асаблівасцямі развіцця. Я ўпэўнены, што цэнтр стане інавацыйнай і практычнай пляцоўкай, якая паспрыяе павышэнню прафесіяналізму і будучых сацыяльных педагогаў і работнікаў, і дзеючых спецыялістаў.

Да віншаванняў далучылася начальнік упраўлення сацыяльнай, выхаваўчай і ідэалагічнай работы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Марыя Аляксандраўна Саротнік, іншыя госці ўрачыстасці, сярод якіх былі, напрыклад, прадстаўнікі Беларускага саюза жанчын, Беларускай асацыяцыі дапамогі дзецям-інвалідам і маладым інвалідам.

— Па даручэнні міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь Міхаіла Анатольевіча Жураўкова дазвольце павіншаваць вас з гэтым святам, — сказала М.А.Саротнік. — Гэта сапраўды свята, бо рэсурсны цэнтр вельмі запатрабаваны не толькі ў вас, але і ва ўсіх педагогаў краіны, і ў замяшчальных бацькоў. Летась універсітэт быў пляцоўкай для правядзення форуму замяшчальных сем’яў. Я думаю, што першы форум не стане адзіным, яго гісторыя працягнецца, а рэсурсны цэнтр дапаможа пры яго падрыхтоўцы, падтрымае замяшчальных бацькоў, якія прыедуць на такое мерапрыемства.

Чырвоную стужку, што аддзяляла праход у новы рэсурсны цэнтр, перарэзалі рэктар педуніверсітэта А.І.Жук і дэкан факультэта сацыяльна-педагагічных тэхналогій В.В.Мартынава. А далей былі прэзентацыя цэнтра (з дапамогай інтэрактыўнай дошкі), работа інтэрактыўных пляцовак, у тым ліку прэзентацыя дабрачыннай акцыі “Скрынка смеласці” з удзелам выхаванцаў дзіцячай вёскі “Вытокі”, што знаходзіцца паблізу сталіцы.

Марына ХІДДЖАЗ.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Актыўныя, эфектыўныя, крэатыўныя

Менавіта так ахарактарызаваў студэнтаў Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка рэктар гэтай навучальнай установы Аляксандр Іванавіч Жук. А прагучалі гэтыя словы ў Дзень ведаў, падчас акцыі “БДПУ: новы час — шануй кожную хвіліну!”, з якой пачаліся святочныя мерапрыемствы ў гэтай навучальнай установе.


…Перад уваходам у галоўны корпус педуніверсітэта разаслана чырвоная дывановая дарожка, якую агароджваюць залацістыя стойкі. Студэнты ў майках з надпісамі “Я люблю БДПУ” вітаюць кожнага, хто праходзіць па дарожцы, здымаюць на камеры студэнтаў і выкладчыкаў, прапаноўваюць першакурснікам сфатаграфавацца на фоне скульптурнай кампазіцыі “Настаўніца першая мая”, аб’ёмных літар “БДПУ”, што ўстаноўлены на пляцоўцы перад будынкам, жывой скульптуры “Гадзіншчык”.

Так пачалося свята для кожнага, а прадоўжылася яно на шматлікіх інтэрактыўных пляцоўках: “Педагагічнае лато”, “Тэрыторыя культуры”, “Студэнцкае ТБ” і інш. Падышоў да іх і рэктар універсітэта. Дзіўна, але з лататрона А.І.Жук выцягнуў пытанне аб самім сабе: “Школай кіруе дырэктар, а ўніверсітэтам ..?” — вядома, рэктар. А пра тое, хто кіруе дзіцячым садком, дакладна ведаюць выхаванцы падшэфнага БДПУ сада № 35 Мінска. Дружным хорам яны адказваюць: “Ніна Леанідаўна!”

Акрамя гэтых, самых маленькіх сяброў педагагічнага ўніверсітэта, яго студэнтаў і выкладчыкаў прыйшлі павіншаваць навучэнцы педагагічных класаў сталічнай гімназіі № 20, беларускія артысты. Ды і самі студэнты — і сталыя, і тыя, хто толькі пачынае вучыцца ў БДПУ, — прадэманстравалі свае таленты падчас святочнага канцэрта.

Зразумела, звярнуўся да прысутных і рэктар установы вышэйшай адукацыі:

— 1 верасня — усенароднае свята, бо да адукацыі, да ведаў мае адносіны кожная сям’я, кожны дарослы і кожнае дзіця. Для нас, педагогаў, і для вас, студэнтаў, будучых педагогаў, гэтае свята з’яўляецца або стане прафесійным. І я хачу, каб кожны раз 1 верасня, калі вы будзеце ісці на сваю работу, у дзіцячы сад, школу, іншую ўстанову адукацыі, вы адчувалі, што гэты дзень для вас сапраўды святочны. А значыць, вы павінны быць прафесіяналамі, такімі педагогамі, якіх любяць і паважаюць бацькі, вучні. Для гэтага вам неабходна і многа, і нямнога: добра вучыцца ў вядучым педагагічным універсітэце краіны. Нашы выкладчыкі і студэнты старшых курсаў дапамогуць першакурснікам стаць прафесіяналамі.


Прагучалі пажаданні і ў адрас навучэнцаў педагагічных класаў. На свята ва ўніверсітэце, зразумела, прыйшлі не ўсе, бо навучэнцы 20-й гімназіі прадстаўляюць толькі малую долю такіх школьнікаў: усяго ў краіне зараз больш за сто педагагічных класаў, у іх атрымліваюць веды паўтары тысячы юнакоў і дзяўчат. Гэтыя маладыя людзі жадаюць стаць педагогамі і, спадзяёмся, імі і стануць.

Сёлета, дарэчы, у Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт паступілі 2,5 тысячы чалавек на дзённае і завочнае аддзяленні.

— У гэтым годзе ў нас цудоўны набор, — сказаў у размове з карэспандэнтам “Настаўніцкай газеты” Аляксандр Іванавіч Жук. — Да нас прыйшлі 170 медалістаў і чырвонадыпломнікаў, 315 выпускнікоў ліцэяў і гамназій — гэта намнога больш, чым у папярэднія гады. На факультэт прыродазнаўства паступіла каля 30% юнакоў, на фізмат і гістфак — 40%, на факультэт фізвыхавання — 60%. Як бачна, педагагічная прафесія становіцца не толькі жаночай, чым мы вельмі задаволены. Першакурснікі крэатыўныя, хочуць вучыцца, і мы ўпэўнены, што з іх вырастуць цудоўныя педагогі. Мы гэтага і жадаем, каб з універсітэта выходзілі педагогі самага высокага ўзроўню, самага высокага класа, як пераможца конкурсу “Настаўнік года — 2014” Віктар Жук, наш выпускнік, настаўнік 11-й школы Маладзечна.

Між іншым, асобная сустрэча рэктара з першакурснікамі і супрацоўнікамі педуніверсітэта адбылася пазней, а свята ведаў у БДПУ 1 верасня не закончылася, яно прадоўжылася спектаклем “Паўлінка” ў актавай зале ўніверсітэта.

Марына ХІДДЖАЗ.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Самыя запатрабаваныя

Тое, што педагагічныя спецыяльнасці — адны з самых запатрабаваных у грамадстве, не сакрэт. Пастаянны попыт на педагогаў захоўваецца, нягледзячы ні на якія сацыяльныя і эканамічныя абставіны. Таму і з першым месцам работы ў маладых спецыялістаў, якія закончылі педагагічныя УВА, праблем не ўзнікае. У гэтым мы яшчэ раз пераканаліся, пабываўшы на размеркаванні выпускнікоў фізіка-матэматычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка.

Кожны выбірае па сабе

…Дзве дзяўчыны стаяць ля самых дзвярэй аўдыторыі, дзе хутка пачнецца размеркаванне. Стаяць так блізка, бо ў іх адны з самых высокіх балаў на аддзяленні, і заходзіць у гэтыя дзверы яны будуць першымі згодна з рэйтынгам.

Аляксандра Лукомская-Церашкевіч заканчвае ўніверсітэт па спецыяльнасці “Матэматыка і інфарматыка”. Дзяўчына чакае размеркавання разам з усімі, але для яе гэта простая фармальнасць, хоць і ўрачыстая. Па-першае, Аляксандра паступіла ў БДПУ імя Максіма Танка, маючы мэтавае накіраванне ад Сеніцкай школы Мінскага раёна, па-другое, менавіта ў гэтай навучальнай установе ўжо другі год працуе настаўнікам яе муж Яўген, па-трэцяе, дзяўчына сама — выпускніца гэтай школы. Вось гэтая сітуацыя і называецца “Зоркі сышліся”.

А калі сур’ёзна, то выпадак Аляксандры, мне здаецца, — прыклад найлепшага вырашэння лёсу маладога спецыяліста, які вучыўся на бюджэтнай аснове. Яна выдатна ведае школу, у якой будзе працаваць, знаёма з яе калектывам, ну і муж падтрымае, калі што. Ці наадварот: яна — мужа. Хаця не, гэта яшчэ не ўсе перавагі, якія ёсць у Аляксандры Лукомскай-Церашкевіч перад пачаткам самастойнага працоўнага жыцця. Важна, мне здаецца, і тое, што дзяўчына з сям’і педагогаў: і бабуля, і матуля ў свой час таксама працавалі на гэтай высакароднай ніве. Зрэшты, і мае словы пра будучы пачатак працоўнай дзейнасці не зусім дакладныя, бо малады педагог ужо працуе ў сваёй школе, займаецца з дзецьмі ў другую змену.

Аднакурсніца Сашы, Кацярына Дабрынская, паступала ва ўніверсітэт, не маючы мэтавага накіравання. Але размеркавалася дзяўчына ўсё ж у свой, Лагойскі раён, хоць і не ў родную, Плешчаніцкую школу, бо там настаўнік матэматыкі і інфарматыкі ёсць. Кацярына займае чацвёртае рэйтынгавае месца па сваёй спецыяльнасці. Кажа, што ёй не так важна, у якую менавіта школу яна паедзе па размеркаванні, галоўнае, што гэта будзе на Лагойшчыне. Між іншым і ў яе сям’і прасочваюцца пэўныя педагагічныя карані і схільнасць да дакладных навук — стрыечная сястра Кацярыны педагог, фізік.

Пагутарыўшы з дзяўчатамі, падыходзім да хлопца з букетам у руках. Аказваецца, трапілі ў самы яблычак. Алег Каляда, які некалькі гадоў назад прыехаў вучыцца ў Мінск з вёскі Рубяжэвічы Стаўбцоўскага раёна, — лепшы студэнт па спецыяльнасці “Фізіка і інфарматыка”. Пакуль хлопец застаецца ў магістратуры ўніверсітэта, прычым на завочным аддзяленні. Паралельна плануе працаваць, хутчэй за ўсё на сваім жа, фізіка-матэматычным факультэце.

Паколькі папярэдняе размеркаванне ў сёлетніх выпускнікоў было ўжо даўно, усё праходзіць у даволі хуткім тэмпе. Так, дзяўчына з гучным прозвішчам Школьнікава, накіравалася працаваць у стаўбцоўскую гімназію № 1. Была, праўда, і студэнтка, якая прынесла новы запыт на размеркаванне ў Мінску, былі і іншыя маладыя людзі, чые планы змяніліся. Пытанні вырашыліся тут жа, у рабочым парадку. У цэлым жа пераразмеркавацца выпускнікі маюць права на працягу двух гадоў пасля заканчэння БДПУ. А магчымасць працаўладкавання ў Мінску і абласных цэнтрах з бягучага года не прывязана да рэгістрацыі ў гэтых населеных пунктах, яна залежыць ад наймальніка.

Для выпускнікоў, якія па ўважлівых прычынах адсутнічалі на пасяджэннях камісіі па размеркаванні, вылучаны рэзервны дзень. Сёлета гэта 26 красавіка.

Прэстыж ідзе ў рост

На размеркаванні прысутнічалі і заказчыкі кадраў з Мінска, Пяршайскага дзіцячага сада — сярэдняй школы (Валожынскі раён), валожынскай гімназіі № 1, Барысаўскага дзяржаўнага каледжа. Перш за ўсё тых, хто прыехаў на размеркаванне, цікавілі настаўнікі фізікі.

— Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт — адна з нашых базавых устаноў, якая рыхтуе кадры для вобласці, — заўважае Святлана Валер’еўна Глябовіч, загадчык сектара арганізацыйна-кадравай работы ўпраўлення адукацыі Мінаблвыканкама. — Заключаны дагавор, распрацаваны план сумесных дзеянняў. Ён прадугледжвае вялікую прафарыентацыйную работу для таго, каб выпускнікі школ Мінскай вобласці паступалі ў нашу выдатную УВА. Зімой, напрыклад, праводзяцца “Зорныя паходы”, калі студэнты БДПУ прыходзяць да абітурыентаў. Канечне, важна, калі хлопцы і дзяўчаты паступаюць па мэтавых накіраваннях, бо гэта гарантаванае вяртанне маладых спецыялістаў. Безумоўна, мы чакаем і іншых выпускнікоў БДПУ. Сітуацыя з педкадрамі на Міншчыне не крытычная, але важна, каб былі разумныя суадносіны маладых і вопытных педагогаў. Неабходна, каб прыходзілі людзі з новым бачаннем, з валоданнем найноўшымі тэхналогіямі.

— Тут мы працуем ужо другі тыдзень, і хачу сказаць, што камісія па размеркаванні дзейнічае вельмі зладжана, — дадае мая суразмоўніца. — Бачна, што праведзена вялікая папярэдняя работа і са студэнтамі, і са школамі, і з аддзеламі адукацыі, спорту і турызму райвыканкамаў.
Сёлета на фізіка-матэматычным факультэце размяркоўваюцца 111 маладых спецыялістаў, 11 з якіх маюць мэтавыя накіраванні, у асноўным з устаноў адукацыі Міншчыны. Набор на 1 курс сёлета, дарэчы, запланаваны крыху большы, бо спецыяльнасць запатрабаваная.

— Сёння размяркоўваюцца нашы студэнты па чатырох спецыяльнасцях: “Матэматыка і інфарматыка”, “Фізіка і інфарматыка”, “Фізіка і матэматыка”, “Фізіка і тэхнічная творчасць”, — гаворыць дэкан факультэта Сяргей Іванавіч Васілец. — Прыкладна палова выпускнікоў, якія падлягаюць размеркаванню, прывезлі персанальныя запыты ад устаноў адукацыі, ад аддзелаў адукацыі, спорту і турызму, многія размяркоўваюцца ў тыя школы, дзе праходзілі практыку, паспелі зарэкамендаваць сябе. Зацікаўленасць заказчыкаў кадраў даволі вялікая, і, шчыра кажучы, яна пакуль перавышае нашы магчымасці. Як правіла, заказчыкі кадраў самі выходзяць на нас: апошнія два тыдні мой тэлефон амаль не змаўкае, тэлефануюць менавіта заказчыкі. Так што ні ў аднаго з нашых выпускнікоў няма ніякіх праблем з пошукамі першага месца работы.

Сітуацыю па размеркаванні выпускнікоў вядучай педагагічнай УВА краіны ў цэлым пракаменціравала першы прарэктар БДПУ імя Максіма Танка Святлана Іванаўна Копцева:

— Кампанія па размеркаванні праходзіць без нейкіх складаных пытанняў, бо і арганізацыйныя сходы, і кансультацыі, і субяседаванні з юрыстамі для выпускнікоў мы пачалі праводзіць яшчэ ў лістападзе. Канечне, студэнты ўжо добра ведаюць, якія дакументы ім неабходны, як арганізаваны працэс. Зараз, як мне здаецца, вельмі ўдалы час для нашых выпускнікоў. Бо, па-першае, вельмі сур’ёзна пачаў павышацца прэстыж педагагічнай прафесіі. Добра і тое, што многія трэця- і чацвёртакурснікі сумяшчаюць вучобу з работай па спецыяльнасці, атрымліваюць практыка-арыентаваную падрыхтоўку. А дырэктары ўстаноў, бачачы, якія маладыя спецыялісты могуць да іх прыйсці, просяць размеркаваць іх у свае школы або гімназіі, дзіцячыя сады. Так, па-мойму, і павінна быць. Акрамя таго, мы стараемся максімальна ўлічыць усе пажаданні і асаблівасці выпускнікоў, напрыклад, дзяцей-сірот. Гэта вялікая індывідуальная работа ўсіх структур універсітэта.

Ужо другі год запар, па словах Святланы Іванаўны, універсітэт адчувае, што сітуацыя з размеркаваннем паляпшаецца, у тым сэнсе, што выпускнікі не шукаюць нейкіх абходных шляхоў, а з жаданнем ідуць працаваць па спецыяльнасці. Пры гэтым задаволіць усе запыты на маладых спецыялістаў пакуль не атрымліваецца. Не хапае выхавальнікаў устаноў дашкольнай адукацыі, настаўнікаў пачатковых класаў, фізікаў і матэматыкаў ды і іншых спецыялістаў.

Сёлета ў цэлым па ўніверсітэце размеркаванне атрымліваюць 702 выпускнікі, якія вучыліся за бюджэтныя сродкі. Заяўку ўніверсітэт атрымаў 871 (на пачатак красавіка). Але паступова разрыў паміж попытам і прапановай скарачаецца, і вельмі прыкметна, сітуацыя з педагагічнымі кадрамі ўжо не настолькі вострая, як была нядаўна.

— У нас ёсць і рэзерв, — адзначае С.І.Копцева, — гэта студэнты, якія вучацца на пазабюджэтнай аснове. У апошнія гады склалася тэндэнцыя, калі яны, маючы права на самастойнае працаўладкаванне, просяць размеркаваць іх як маладых спецыялістаў. А многія з іх, таксама, як і бюджэтнікі, ужо працуюць у школах, хаця і не пайшлі на размеркаванне.

Марына ХІДДЖАЗ.

Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Ва ўніверсітэт прыйшоў тэатр

Сцэна актавай залы ў галоўным корпусе Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка за сваю доўгую гісторыю ведала шмат самых розных герояў: паважаных гасцей з розных сфер жыцця, прадстаўнікоў рэктарата, выкладчыкаў, студэнтаў з ліку ўдзельнікаў універсітэцкай мастацкай самадзейнасці… Але каб на гэтай сцэне сыгралі адзін з лепшых сваіх спектакляў культавыя артысты прафесійнага тэатра № 1 у краіне і сабраліся разам міністры адукацыі і культуры, рэктар педуніверсітэта, гендырэктар Купалаўскага тэатра — такое, мабыць, адбылося ўпершыню. 23 лютага тут урачыста пачаліся Дні Купалаўскага тэатра ў БДПУ. Праект адкрыўся паказам легендарнага спетакля “Вечар” па п’есе Аляксея Дударава.

Дні Купалаўскага тэатра ў БДПУ ў Год культуры сталі лагічным працягам шматлікіх культурна-асветніцкіх акцый, якія праводзіць універсітэт разам з Нацыянальным акадэмічным тэатрам імя Янкі Купалы ў рамках падпісанага ў 2014 годзе дагавора аб супрацоўніцтве. Як падкрэсліў, адкрываючы дні, рэктар БДПУ Аляксандр Іванавіч Жук, педуніверсітэт мэтанакіравана развівае праект супрацоўніцтва з Купалаўскім тэатрам — праект, які, безумоўна, садзейнічае эстэтычнаму развіццю студэнтаў і навучэнцаў педагагічных класаў, будучых педагогаў, павышае цікавасць моладзі да тэатральнага мастацтва. “Мне здаецца, што педагогі і артысты вельмі падобныя па сваёй сутнасці, — заўважыў Аляксандр Іванавіч. — У іх агульная вялікая місія — сеяць разумнае, добрае, вечнае. З аднаго боку, настаўнік-майстар заўсёды з’яўляецца ў пэўнай ступені артыстам, з другога — артыст — гэта, безумоўна, настаўнік, педагог. Дні Купалаўскага тэатра ў БДПУ — гэта праект высокай культуры і важная падзея ў жыцці нашага ўніверсітэта”.
Пасля гэтых слоў рэктар урачыста запрасіў на сцэну міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь Міхаіла Анатольевіча Жураўкова, міністра культуры Рэспублікі Беларусь Барыса Уладзіміравіча Святлова і генеральнага дырэктара Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы Паўла Іванавіча Палякова, якія таксама звярнуліся з цёплымі словамі да перапоўненай залы слухачоў.
Міхаіл Анатольевіч Жураўкоў назваў вельмі сімвалічным той факт, што галоўны тэатр краіны прыйшоў у галоўны педагагічны ўніверсітэт. “Выхаванне і навучанне заўсёды ідуць побач, неразрыўна адно ад аднаго, — сказаў міністр адукацыі. — Адукаваны інтэлігентны чалавек заўсёды разам з тым і выхаваны, начытаны, культурны. І таму вельмі здорава, што Купалаўскі тэатр, наш галоўны тэатр, як яго яшчэ называюць, сямейны тэатр, прыйшоў у педуніверсітэт для таго, каб будучым настаўнікам, педагогам, адказным за заўтрашні дзень нашай краіны, паказаць свае бліскучыя пастаноўкі. Тое, што выдатныя артысты будуць выступаць не ў родных сценах тэатра, а ў педагагічным універсітэце, сведчыць яшчэ і аб тым, што яны клапоцяцца пра нашых будучых настаўнікаў, любяць іх. Я вам шчыра зайздрошчу, што наперадзе ў вас — чатыры цудоўныя дні разам з Купалаўскім, чатыры сустрэчы з цудоўным”.У сваю чаргу міністр культуры Барыс Уладзіміравіч Святлоў нагадаў прысутным, што літаральна днямі на пасяджэнні калегіі Міністэрства культуры ён пакрытыкаваў айчынныя тэатральна-відовішчныя ўстановы за тое, што яны страчваюць свайго гледача, найперш — маладога гледача. І не паспела гэтая крытыка растварыцца ў паветры, як першым жа адгукнуўся на яе генеральны дырэктар Купалаўскага тэатра Павел Іванавіч Палякоў, які не проста запрасіў студэнтаў у тэатр, а прывёў лепшых артыстаў-купалаўцаў у педагагічны ўніверсітэт. “А з іншага боку, гэты праект не адбыўся б, калі б не Аляксандр Іванавіч, нераўнадушны да культурнага выхавання чалавек, — падкрэсліў Барыс Уладзіміравіч. — Гэта проста цудоўна, што педагогі і людзі з сістэмы культуры іду ць побач. І хацелася б, каб Год культуры не скончыўся 31 снежня, а перайшоў у наступны год, працягваўся і працягваўся”.
Павел Іванавіч Палякоў з радасцю прадставіў зорных артыстаў Купалаўскага перад іх выхадам на сцэну: народнага артыста СССР і Беларусі Генадзя Сцяпанавіча Аўсяннікава, народнага артыста Беларусі Генадзя Міхайлавіча Гарбука, заслужаную артыстку Беларусі Тамару Васільеўну Міронаву. Гендырэктар падкрэсліў, што ў спектакль “Вечар”, пастаўлены Валерыем Мікалаевічам Раеўскім у 2006 годзе па п’есе Аляксея Ануфрыевіча Дударава, купалаўцы ўклалі ўсё сваё сэрца і душу. І студэнты гэта абавязкова адчуюць.
І потым выйшлі на сцэну яны — Ганна (Тамара Міронава), Васіль Мульцік (Генадзь Аўсяннікаў) і Мікіта Гастрыт (Генадзь Гарбук). І пачалі спавядацца перад Богам, перад сонцам, перад самімі сабой, перад сённяшнімі студэнтамі. З першых жа хвілін спектакля яны прымусілі студэнцкую публіку затоена сачыць за кожным сваім словам, рухам, памкненнем. Толькі раз-пораз зала ўзрывалася рогатам ад смачнага дудараўскага гумару. Гэта быў “Вечар” — іх, герояў п’есы, жыццёвы вечар і іх, студэнтаў БДПУ, раніца. Раніца, калі пачынаеш задумвацца, як, навошта і ў імя чаго жыць… Пасля заканчэння спектакля жывых легенд Купалаўскага яшчэ доўга не адпускалі са сцэны, ушаноўваючы працяглымі авацыямі.
Учора ў рамках Дзён Купалаўскага тэатра ў БДПУ студэнты педуніверсітэта і навучэнцы педагагічных класаў мелі магчымасць паглядзець меладраму ў адным дзеянні “Старамодная камедыя” рэжысёра Валерыя Раеўскага, сёння адбудзецца паказ спектакля “Гендэльбах” рэжысёра Генадзя Мушперта. А завяршыцца вялікае тэатральна-ўніверсітэцкае свята заўтра дэманстрацыяй спетакля “Шабаны”, пастаўленага Мікалаем Пінігіным па рамане Альгерда Бахарэвіча, дарэчы, колішняга выпускніка Беларускага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка.

Мікола ЧЭМЕР.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Зорны пад зоркай

Заўчора ва ўнутраным дворыку Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка, каля помніка выкладчыкам і студэнтам, якія загінулі падчас Вялікай Айчыннай вайны, 51-ы раз прайшоў урачысты мітынг з нагоды старту зорнага паходу — традыцыйнага падарожжа сучаснага пакалення студэнтаў і выкладчыкаў па месцах баявой славы нашага народа, якое сёлета праходзіць з 26 па 29 студзеня.

Своеасаблівым сімвалам кожнага зорнага паходу, што праводзяцца з 1965 года, можна назваць самую вядомую і блізкую ад нас зорку — Сонца. І не толькі таму, што яго выява ўпрыгожвае герб галоўнага педагагічнага ўніверсітэта краіны. Сонца педагогікі, патрыятызму, сяброўства і добрага настрою адорвае сваімі ласкавымі промнямі кожнага ўдзельніка зорнага паходу. І няхай у гэтыя дні неба зацягнута хмарамі, аднак цеплынёй незвычайнага Сонца напоўнены кожны дзень падарожжа па тэрыторыі Маладзечанскага, Пухавіцкага, Барысаўскага, Старадарожскага раёнаў Мінскай вобласці, Браслаўскага Віцебскай, Асіповіцкага Магілёўскай і Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Удзельнікі паходу выступаюць з канцэртамі ў Дамах культуры і школах, сустракаюцца з ветэранамі Вялікай Айчыннай вайны і працы, аказваюць ім шэфскую дапамогу, знаёмяцца з мемарыяльнымі помнікамі і комплексамі, праводзяць прафарыентацыйныя сустрэчы са старшакласнікамі, майстар-класы па здаровым ладзе жыцця, спартыўныя спаборніцтвы.Зорны паход — гэта шматгадовая традыцыя ўніверсітэта, якая годна прайшла выпрабаванне часам і пацвердзіла свой статус неад’емнай часткі грамадзянска-патрыятычнага выхавання будучых педагогаў. “У зорны паход адпраўляюцца лепшыя студэнты. Ужо сёння вы будзеце ўскладаць кветкі да абеліскаў, сустракацца з ветэранамі, настаўнікамі і вучнямі. Сёлета зорны паход прысвечаны Году культуры, і вы як лепшыя прадстаўнікі нашага ўніверсітэта ў кожным Доме культуры, у кожнай школе, на кожным прадпрыемстве пакажаце лепшы ўзровень педагагічнай культуры”, — адзначыла ўдзельнік зорных паходаў пачатку 80-х гадоў першы прарэктар БДПУ імя Максіма Танка Святлана Іванаўна Копцева.
Многія ганаровыя госці ўрачыстага мітынгу з’яўляюцца выпускнікамі педуніверсітэта, таму прыйшлі на мерапрыемства па закліку сэрца. Сярод іх — начальнік упраўлення па справах моладзі Міністэрства адукацыі Наталля Іванаўна Пшанічная. “Ідэалогія для дзяржавы — як імунная сістэма для чалавека. Дзякуючы ідэалогіі, наша грамадства кансалідавана, ідэалогія з’яўляецца ўнутраным стрыжнем чалавека і дазваляе кожнаму з нас адэкватна рэагаваць на выклікі сучаснага свету. Фундамент ідэалогіі — патрыятызм. Для беларусаў патрыятызм з’яўляецца стваральным, а не разбуральным. Наша краіна ніколі не вяла несправядлівых, захопніцкіх войнаў, аднак пры неабходнасці беларусы са зброяй у руках абаранялі Радзіму. Нездарма першым радком нашага гімна з’яўляюцца словы “Мы, беларусы, мірныя людзі”, якія мы пацвярджаем сваімі справамі”, — адзначыла Наталля Іванаўна.
Важнасць міру, недапушчэння вайны абмяркоўваюць у гэтыя дні са школьнікамі, ветэранамі вайны і працы, педагогамі ўдзельнікі зорнага паходу. Безумоўна, адной з галоўных тэм сустрэч стане тэма ролі асобы педагога ў грамадстве. Па словах Наталлі Іванаўны, сённяшнім удзельнікам зорнага паходу праз некалькі гадоў дзяржава даверыць фарміраванне розумаў падрастаючага пакалення. Ад таго, наколькі паспяхова маладыя настаўнікі справяцца з гэтай задачай, якія каштоўнасці сфарміруюць у навучэнскай моладзі, залежыць будучыня нашай дзяржавы.
Як адзначыў у прывітальным слове ўдзельнік і арганізатар зорных паходаў з 1985 па 2004 год, выпускнік педуніверсітэта, намеснік старшыні Мінгарвыканкама Ігар Васільевіч Карпенка, геаграфія мясцін, якія наведваюць студэнты БДПУ, пастаянна пашыраецца. Зорныя паходы — гэта яскравы прыклад патрыятызму студэнцтва. Гэта гісторыя, якую працягвае здзяйсняць новае пакаленне моладзі. Мерапрыемства такога плана садзейнічае фарміраванню любові і павагі да Айчыны, гордасці за дасягненні Беларусі, праяўленню клопату і міласэрнасці ў дачыненні да пажылых людзей, ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны і працы. “Сёння вы адпраўляецеся ў розныя куточкі нашай краіны. Ваш запал, ваша маладосць з’яўляюцца залогам поспеху”, — звярнуўся да студэнтаў Ігар Васільевіч.
Залогам такога поспеху з’яўляецца і належная арганізацыя паходаў. Тое, што яна пройдзе на высокім узроўні, запэўніў намеснік начальніка ўпраўлення адукацыі Мінаблвыканкама Юрый Іванавіч Ларычаў, дарэчы, таксама выпускнік БДПУ, як і яшчэ адзін ганаровы госць мітынгу — удзельнік зорных паходаў 70-х гадоў акадэмік-сакратар аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі Аляксандр Аляксандравіч Каваленя.
— Зорны паход з’яўляецца ўнікальнай традыцыяй, якая стала неад’емнай часткай жыцця студэнтаў і выкладчыкаў нашага ўніверсітэта. Гэтая традыцыя дапамагае азнаёміцца з культурнай і гістарычнай спадчынай краіны, гэта цудоўная магчымасць яшчэ раз успомніць гераічны подзвіг беларускага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны, нізка пакланіцца і выказаць словы падзякі ветэранам за наша мірнае сёння, за нашу мірную Беларусь. Ад імя студэнцтва выказваем вялікую падзяку рэктарату БДПУ і асабіста Аляксандру Іванавічу Жуку за магчымасць прадстаўляць універсітэт у розных кутках краіны. Давайце разам зробім так, каб дэвіз паходу “Будучыня пачынаецца тут” стаў для многіх школьнікаў не проста словамі, а іх далейшым прафесійным самавызначэннем, — адзначыла ў прывітальным слове студэнтка 2 курса факультэта сацыяльна-педагагічных тэхналогій Лізавета Бурлай.
Педагагічная будучыня для некаторых навучэнцаў, іх прафесійнае самавызначэнне пачынаецца падчас сустрэч з удзельнікамі зорнага паходу. Знаёмства з багатай гісторыяй галоўнай педагагічнай альма-матар краіны, цікавыя аповеды пра студэнцкае жыццё, важнасць ролі прафесіі педагога ў жыцці грамадства робяць добрую справу. Пасля такіх сустрэч, асветленых цёплымі промнямі сонца педагогікі, патрыятызму, сяброўства і добрага настрою, не захацець быць настаўнікам немагчыма.

Ігар ГРЭЧКА.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.

Беларусь — Казахстан: супрацоўніцтва працягваецца

Днямі ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка прайшоў круглы стол з удзелам рэктара Аляксандра Іванавіча Жука і казахскіх педагогаў. Мерапрыемства адбылося ў межах міжнароднага супрацоўніцтва паміж Беларуссю і Казахстанам у галіне дадатковай адукацыі дарослых.

Ва ўніверсітэт прыбылі спецыялісты сістэмы адукацыі Казахстана з Алматы, Астаны і Заходне-Казахстанскай вобласці — кіраўнікі ўпраўленняў адукацыі, дырэктары навучальных устаноў, настаўнікі-практыкі, загадчыкі вучэбна-метадычных кабінетаў — у межах рэалізацыі на базе Інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі БДПУ імя Максіма Танка адукацыйнай праграмы стажыроўкі “Сучасныя тэхналогіі навучання дысцыплінам фізіка-матэматычнага профілю. Вопыт Рэспублікі Беларусь, Германіі і Францыі”.
З прывітальным словам да гасцей звярнуўся рэктар БДПУ імя Максіма Танка А.І.Жук. Ён выказаў задаволенасць супрацоўніцтвам паміж Беларуссю і Казахстанам па ўсіх напрамках дзейнасці, у тым ліку і ў адукацыйнай сферы — у плане арганізацыі навучання, стажыровак, абмену вопытам.Аляксандр Іванавіч адзначыў, што пытанням адукацыі ў нашай краіне ўдзяляецца самая пільная ўвага. Ёсць разуменне важнасці прафесіі настаўніка і педагагічнай адукацыі для будучыні краіны.
— У Беларусі такіх багатых прыродных рэсурсаў, як у Расіі ці Казахстане, няма, а таму наш галоўны рэсурс — гэта чалавечы капітал. І зараз мы прыкладаем намаганні для таго, каб даць магчымасць гэтаму капіталу расці, — сказаў А.І.Жук. — Ад настаўніка залежыць якас ць падрыхтоўкі школьнікаў, а значыць, і якасць падрыхтоўкі спецыялістаў у сістэме прафесійнай, вышэйшай, паслядыпломнай адукацыі і г.д. У сувязі з гэтым прэзідэнтам нашай краіны было дадзена даручэнне распрацаваць канцэпцыю развіцця педагагічнай адукацыі на наступную пяцігодку. Мы гэта зрабілі. У канцэпцыі прадугледжана цэлая сістэма мер, пачынаючы з навуковых даследаванняў па актуальных педагагічных праблемах у сістэме адукацыі ў цэлым і педагагічнай адукацыі ў прыватнасці. Падтрымана і рэалізоўваецца кластарная мадэль развіцця педагагічнай адукацыі. Гэта значыць, у краіне створаны вучэбна-навуковы інавацыйны кластар педагагічнай адукацыі, які ўключае не толькі сярэднюю прафесійную адукацыю, УВА, сістэму дадатковай адукацыі, але і школьную адукацыю. Мы пачынаем падрыхтоўку педагогаў яшчэ ў сценах школы. З гэтага года ў краіне адкрыта больш за 100 профільных класаў педагагічнай накіраванасці.
Для навучэнцаў, якія выказалі жаданне вучыцца ў гэтых класах, прадугледжаны абавязковы факультатыў “Уводзіны ў педагагічную прафесію”. Праграма факультатыўнага курса разлічана на 2 гады — 140 гадзін. Заняткі праводзяцца 2 разы на тыдзень педагогамі-псіхолагамі школы або выкладчыкамі ССНУ, УВА. Па заканчэнні ўстановы адукацыі навучэнцам робіцца адпаведны запіс у атэстат. Каб атрымаць ільготы пры паступленні (а зараз уносіцца прапанова, каб выпускнікі педагагічных класаў, якія вучацца на “добра” і “выдатна”, паступалі ў педагагічныя УВА без экзаменаў), школьнікі павінны будуць атрымаць рэкамендацыю педагагічнага савета школы. Прычым мяркуецца, што гэта будзе не фармальная рэкамендацыя, а разгорнутая характарыстыка, у якой будзе напісана, што за два гады навучэнец зрабіў у плане паглыблення ў педагагічную прафесію. Ён, напрыклад, можа выступіць у якасці памочніка важатага, памочніка класнага кіраўніка, педагога-арганізатара.
— Агульнавядома, што можна выдатна ведаць прадмет, перамагчы на рэспубліканскай алімпіядзе, але пры гэтым не стаць добрым настаўнікам, — адзначыў А.І.Жук. — Думаю, адкрыццё педкласаў дазволіць пэўным чынам змяніць якасць падрыхтоўкі педагогаў. Мы атрымаем падрыхтаваных абітурыентаў, плюс гэта будуць матываваныя людзі. Спрабуючы сябе ў якасці настаўніка, паглыбляючыся ў гэтую прафесію, яны вызначацца, ці іх гэтая сфера дзейнасці. Такім чынам мы ствараем магутны фундамент падрыхтаваных абітурыентаў, каб яны ў будучыні сталі прафесіяналамі сваёй справы.
Па словах А.І.Жука, універсітэт імкнецца ісці ў нагу з часам. Пільная ўвага тут удзяляецца стварэнню сучаснага інфармацыйна-адукацыйнага асяроддзя з шырокім доступам у інтэрнэт, якое аб’ядноўвае ўсе вучэбныя карпусы, інтэрнаты. Гэта робіцца для таго, каб студэнт з любого пункта меў доступ да электроннай бібліятэкі, якая зараз ствараецца і ўжо налічвае вялікую колькасць электронных сродкаў навучання (каля 500 вучэбна-метадычных комлексаў). У планах — падключэнне да сеткі ўніверсітэтаў свету з мэтай выкарыстання адкрытых адукацыйных рэсурсаў. Плануецца стварэнне так званай акадэміі педагогікі электроннага навучання (з выкарыстаннем воблачных тэхналогій, вэбінараў, анлайн-кансультацый і інш.). Зараз ва ўніверсітэце вядзецца перападрыхтоўка кадраў. Кожны выкладчык павінен ведаць сучасныя магчымасці, сучасныя тэхналогіі, умець карыстацца інтэрактыўнай дошкай, праводзіць вэбінары, кансультацыі і г.д. Як мяркуе Аляксандр Іванавіч, сёння іншай альтэрнатывы няма.
А.І.Жук выказаў спадзяванне, што ў казахскіх педагогаў застануцца самыя цёплыя ўражанні ад наведвання Беларусі, ад яе сістэмы адукацыі і што супрацоўніцтва паміж дзяржавамі з агульнай гісторыяй, традыцыямі ў сферы адукацыі будзе толькі паглыбляцца і пашырацца.
Начальнік абласнога ўпраўлення адукацыі Заходне-Казахстанскай вобласці Айгул Адзільгерэеўна Мынбаева паведаміла, што ў Казахстане таксама існуе праблема павышэння прэстыжу настаўніцкай прафесіі, хаця ў краіне адукацыі ўдзяляецца пільная ўвага. У 2010 годзе ўказам прэзідэнта прынята Дзяржаўная праграма развіцця адукацыі на 2011—2020 гады, у якой ахоплены ўсе ступені навучання. Асобны раздзел прысвечаны статусу педагога. Так, для павышэння прэстыжу педагагічнай прафесіі кожны год праводзіцца конкурс “Лепшы настаўнік”, пераможца якога атрымлівае значную грашовую ўзнагароду (каля 7 тысяч долараў). Настаўнікі школ навучаюцца на курсах павышэння кваліфікацыі па трохузроўневай сістэме (Кембрыджская праграма). Так, педагогу, які адвучыўся на ІІІ узроўні, даплата да заработнай платы складае 30%, на ІІ узроўні — 70% , на ІІІ узроўні — 100%.
Актыўна развіваецца ў Казахстане і сетка прыватных устаноў адукацыі. Практыка паказвае, што якасць выкладання там вышэйшая. Ды і педагогі атрымліваюць зарплату, у 2,5 разу вышэйшую, чым іх калегі ў дзяржаўных установах.
Падчас сустрэчы былі абмеркаваны праблемныя пытанні ў фізіка-матэматычнай адукацыі абедзвюх краін, у прыватнасці пытанне нізкага ўзроўню фізіка-матэматычнай падрыхтоўкі маладых настаўнікаў. Адна з прычын такой сітуацыі — нізкі ўзровень абітурыентаў і залічэнне ва УВА па астаткавым прынцыпе. Яшчэ адна прычына — слабая арыентацыя на практыку. У БДПУ імя Максіма Танка для ўзмацнення практычнай накіраванасці навучання з другога курса ўводзіцца абавязковая практыка для ўсіх студэнтаў, і адзін дзень у тыдзень студэнт будзе знаходзіцца ў школе ці ў дзіцячым садку. На першым курсе прадугледжана валанцёрская практыка.
Казахскія педагогі мелі магчымасць задаць пытанні рэктару. Іх цікавілі дзейнасць у рэспубліцы ўстаноў адукацыі для адораных навучэнцаў, маніторынг якасці адукацыйных паслуг, пытанні профільнага навучання. Калегам з Казахстана быў прадстаўлены вопыт падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі ў Беларусі. Падчас абмену меркаваннямі было адзначана, што садзейнічанне развіццю супрацоўніцтва ў падрыхтоўцы кадраў у галіне адукацыі, абмен вопытам паміж зацікаўленымі ведамствамі і арганізацыямі дапамагае ўстанаўленню, пашырэнню і паглыбленню цесных кантактаў і прамых сувязей паміж дзяржаўнымі ўстановамі і грамадскімі арганізацыямі сферы адукацыі Беларусі і Казахстана.
Удзельнікі стажыроўкі прынялі ўдзел у рабоце канферэнцыі “Матэматычная адукацыя: мэты, дасягненні і перспектывы”, наведалі гімназію № 13 Мінска, а таксама абмеркавалі з калегамі актуальныя пытанні ў межах семінараў “Сучасныя тэхналогіі ў выкладанні дакладных навук” і “Матывацыйныя аспекты фізіка-матэматычнай адукацыі”.

Наталля КАЛЯДЗІЧ.
Фота Алега ІГНАТОВІЧА.