Прэзідэнцкія стыпендыі таленавітым

Кіраўнік дзяржавы Аляксандр Лукашэнка падпісаў распараджэнне, якім зацверджана рашэнне савета спецыяльнага фонду Прэзідэнта Беларусі па падтрымцы таленавітай моладзі і выдзелена 317 809 рублёў для мэтавага фінансавання стыпендый, прэмій, грантаў і матэрыяльнай дапамогі таленавітай моладзі.

Згодна з рашэннем, 21 прадстаўнік таленавітай моладзі стаў стыпендыятам фонду, а яго дыпламантамі — 19 чалавек. Назначаны 27 заахвочвальных прэмій. Гранд-прэмій фонду з прысуджэннем звання лаўрэата і ўручэннем пасведчання і нагруднага знака лаўрэата ўдастоены пяць чалавек. Матэрыяльную дапамогу атрымаў 41 прадстаўнік моладзі.

Акрамя таго, выдзелены два гранты — Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі і Мінскаму дзяржаўнаму каледжу мастацтваў на набыццё музычных інструментаў і абсталявання.

Прыняцце распараджэння Прэзідэнта Беларусі з’яўляецца сведчаннем увагі дзяржавы да стварэння ўмоў для пошуку, станаўлення, развіцця і навучання таленавітай моладзі ў мэтах папулярызацыі і пазіцыянавання беларускай культуры як складніка сусветнай культурнай прасторы.

Усё робіцца дзеля людзей

Сродкі на падтрымку старых і дзяцей павінны расходавацца максімальна эфектыўна. Такую задачу Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка паставіў, наведваючы ў Стаўбцоўскім раёне Мікалаеўшчынскі дом-інтэрнат для ветэранаў вайны, працы і інвалідаў.

Прэзідэнту, у прыватнасці, далажылі аб развіцці сістэмы сацыяльнага абслугоўвання грамадзян пажылога ўзросту і інвалідаў у рэспубліцы, розных формах работы ў гэтай сферы. “Вядома, добра, што ёсць розныя формы падтрымкі старых людзей. Але трэба падумаць над тым, каб неяк сістэматызаваць тое, што ёсць”, — сказаў кіраўнік дзяржавы, звяртаючыся да міністра працы і сацыяльнай абароны Валерыя Малашкі.

“Дзяржава павінна падтрымліваць старых і дзяцей. Гэтым і вызначаецца сацыяльная дзяржава. Але ў гэтым плане павінна быць аптымальная сістэма і структура, каб больш сродкаў ішло непасрэдна на старых і дзяцей”, — заявіў беларускі лідар.

Бізнес у Беларусі павінен больш актыўна ўдзельнічаць у дабрачыннасці і падтрымцы старых і дзяцей, адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Паводле слоў прэзідэнта, у гэтым пытанні ёсць станоўчы замежны вопыт. Ён даручыў прапрацаваць адпаведныя напрамкі і ў Беларусі. “Калі ты багаты чалавек, калі ў цябе мінімум мільён долараў у год даходу, чаму ты не можаш займацца гэтай дабрачыннасцю (зразумела, і падаткі заплаціў, і іншае), — сказаў Аляксандр Лукашэнка. — Прадумайце гэтае пытанне. Можа, і абавязалаўкі нам не трэба ўводзіць. Проста папрасіць людзей, сарыентаваць іх на гэта, і людзі будуць пакрыху даваць гэтыя грошы. Самі ж будуць старымі. І не факт, што шмат грошай да такога ўзросту застанецца”.

Прэзідэнт падкрэсліў, што дапамога старым і дзецям не павінна быць эпізадычнай, па нейкіх асобных падставах ці святах, а павінна праводзіцца на пастаяннай аснове. “Каб быў нейкі фонд. Аж да таго, што яны няхай самі кантралююць гэты фонд. Але трэба падумаць, як гэта зрабіць”, — падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.
Кіраўнік дзяржавы, тлумачачы прычыны апошніх кадравых назначэнняў у кіраўніцтве Адміністрацыі прэзідэнта, якія сведчаць аб упоры на сацыяльны блок, падкрэсліў: “У любой дзяржаве, а мы дэкларуем сацыяльна арыентаваную дзяржаву, дзяржаву для народа, галоўнае — гэта людзі. Усе гэтыя, як я часта кажу, гайкі, балты, эканоміка тады нечага каштуюць, калі гэта робіцца дзеля людзей. Калі робіцца не для людзей, то не патрэбна і такая эканоміка, і не трэба такая дзяржава народу. Таму ўсё дзеля людзей”.

Аляксандр Лукашэнка запэўніў, што і ў далейшым сацыяльным пытанням у краіне будзе ўдзяляцца самая пільная ўвага.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ў час наведвання Мікалаеўшчынскага дома-інтэрната для ветэранаў вайны, працы і інвалідаў, адказваючы на пытанне журналістаў, ці ёсць падарунак, які марыць атрымаць кіраўнік дзяржавы, адказаў: “Так, ёсць — гэта $500 у сярэднім (сярэдняя зарплата па краіне. — Заўв. БелТА.). Гэта быў бы для мяне падарунак, я аб гэтым мару”.

Пры гэтым прэзідэнт падкрэсліў, што для дасягнення названай мэты трэба прыкласці каласальныя, неймаверныя намаганні.

“Хто ў гэта не верыць — мне шкада. Хто павінен гэта зрабіць, але не хоча, — з імі мы расстанемся. Чаго б нам гэта ні каштавала, мы будзем ісці да такой мэты”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

У кіраўніка дзяржавы таксама пацікавіліся, якая падзея ў насычаным 2016 годзе аказала або акажа на краіну найбольшы ўплыў. “Самай галоўнай падзеяй стала тое, што ліхалецце і няшчасці мінулі нашу краіну”, — заявіў беларускі лідар.

Аляксандр Лукашэнка таксама адзначыў у якасці важнай падзеі той факт, што ў Беларусі ў 2016 годзе нарадзілася больш дзяцей, чым у папярэднія гады суверэннай гісторыі краіны. “І мы перавысілі ўжо смяротнасць. Значыць, мы прыбаўляем”, — адзначыў прэзідэнт.

Фота Мікалая ПЯТРОВА, БелТА.

Дзяржаўная падтрымка сем’яў з дзецьмі застаецца прыярытэтам

У Беларусі на 1 лістапада бягучага года адкрыта 27 227 дэпазітных рахункаў на сямейны капітал у ААТ “ААБ Беларусбанк” на агульную суму звыш $272 млн, паведаміла на прэс-канферэнцыі галоўны спецыяліст аддзела народанасельніцтва, гендарнай і сямейнай палітыкі Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Алена Комлік.

У Беларусі з 1 студзеня 2015 года ўведзены сямейны капітал — новы від доўгатэрміновай падтрымкі шматдзетных сем’яў (адначасовае прадастаўленне безнаяўных грашовых сродкаў у памеры $10 тысяч пры нараджэнні, усынаўленні (удачарэнні) трэцяга або наступных дзяцей). Грашовыя сродкі прадастаўляюцца сем’ям для выкарыстання ў Беларусі ў поўным аб’ёме або па частках у безнаяўным парадку — па адным або некалькіх напрамках: паляпшэнне жыллёвых умоў; атрыманне адукацыі; атрыманне паслуг у сферы сацыяльнага абслугоўвання, аховы здароўя; фарміраванне накапляльнай (дадатковай) пенсіі маці (мачахі) у поўнай сям’і, аднаго з бацькоў у няпоўнай сям’і.

Паводле слоў спецыяліста, у краіне будзе прадоўжана выкарыстанне створаных механізмаў падтрымкі сям’і — фарміраванне сямейнага капіталу, аказанне матэрыяльнай дапамогі шматдзетным сем’ям да навучальнага года, прадастаўленне шырокага спектра сацыяльных паслуг сем’ям з дзецьмі і інш. У 2016—2020 гадах сямейная палітыка накіравана на захаванне дасягнутых паказчыкаў нараджальнасці, умацаванне інстытута сям’і. Гэта прадугледжана падпраграмай “Сям’я і дзяцінства” Дзяржаўнай праграмы “Здароўе народа і дэмаграфічная бяспека Рэспублікі Беларусь” на бягучую пяцігодку.

Паводле даных апошняга перапісу насельніцтва, у Беларусі налічваецца 1,2 млн сем’яў з дзецьмі. Сістэма дзяржаўнай падтрымкі ўключае 11 відаў дапамог — выплаты атрымліваюць больш за 30 працэнтаў сем’яў з дзецьмі, а дапамогу на дзяцей ва ўзросце да 3 гадоў атрымлівае практычна 100 працэнтаў сем’яў з малышамі гэтага ўзросту. Расходы дзяржавы на выплату дапамог сем’ям з дзецьмі ў 2015 годзе склалі 2 працэнты ВУП. “Па індэксе мацярынства Беларусь лідзіруе сярод краін СНД, у тым ліку і таму, што ў рэспубліцы рэалізоўваюцца беспрэцэдэнтныя меры падтрымкі сем’яў з дзецьмі, дзейнічае эфектыўная сістэма прававых гарантый і льгот”, — рэзюмавала спецыяліст.

Прадстаўнік Міністэрства працы і сацыяльнай абароны таксама падкрэсліла на прэс-канферэнцыі, што вялікая работа вядзецца ў краіне і па процідзеянні насіллю ў сям’і, абароне сям’і і дзяцей, якія апынуліся ў крызісным становішчы.

Так, спецыяліст адзначыла, што колькасць крызісных пакояў у Беларусі з 2011 года павялічылася ў 4 разы.

На 1 кастрычніка бягучага года ў тэрытарыяльных цэнтрах сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва (ТЦСАН) адкрыты 121 крызісны пакой на 361 ложка-месца, уключаючы 101 для дзяцей, у тым ліку да 3 гадоў. За дзесяць месяцаў паслугі на іх атрымалі 290 чалавек.

Крызісны пакой — спецыяльна абсталяванае памяшканне, якое прызначана для часовага пражывання людзей, якія знаходзяцца ў крызісным стане (канфліктуюць з іншымі членамі сям’і, зведалі псіхафізічнае насілле, сталі ахвярамі гандлю людзьмі, пацярпелі ад злачыннай дзейнасці і г.д.). Паслуга часовага прытулку для гэтых катэгорый грамадзян бясплатная.

Алена Комлік праінфармавала, што ў выніку рэалізацыі праектаў міжнароднай тэхнічнай дапамогі па забеспячэнні гендарнай роўнасці і процідзеяння дамашняму насіллю сетка крызісных пакояў пашырылася, яны аснашчаны сучасным абсталяваннем. Як адзначыла спецыяліст па праграмнай дзейнасці Фонду ААН у галіне народанасельніцтва (ЮНФПА) у Беларусі Вольга Лукашкова, вялікія рэсурсы накіроўваюцца дзяржавай на аснашчэнне крызісных пакояў, арганізацыю іх работы, навучанне спецыялістаў. “Аднак патэнцыял крызісных пакояў задзейнічаны не ў поўным аб’ёме. Назіраюцца розныя падыходы да ўмоў пражывання, прыёму тых, хто звярнуўся, пераліку паслуг. Трэба таксама ўзмацніць міжведамаснае ўзаемадзеянне”, — лічыць Вольга Лукашкова.

“Праблема дамашняга насілля характэрна не толькі для Беларусі — уся сусветная супольнасць паслядоўна дзейнічае ў барацьбе з ёй, у тым ліку ў рамках гендарнай палітыкі. У Беларусі рэалізаваны ўжо чатыры нацыянальныя планы па забеспячэнні гендарнай роўнасці, распрацаваны праект пятага плана. Ва ўсіх гэтых дакументах вялікая ўвага ўдзяляецца процідзеянню сямейнаму насіллю. У цэлым у Беларусі зроблена шмат на заканадаўчым і практычным узроўнях для прадухілення дамашняга насілля і абароны пацярпелых”, — рэзюмавала Алена Комлік.

Жанчын, матываваных на мацярынства, трэба падтрымліваць

Матываваных на мацярынства жанчын трэба падтрымліваць і максімальна ім дапамагаць. Такое меркаванне выказала міністр працы і сацыяльнай абароны старшыня Беларускага саюза жанчын Мар’яна Шчоткіна, наведваючы ў Івацэвіцкай цэнтральнай раённай бальніцы маладую маму інваліда першай групы Ганну Бахур.

Прыезд міністра ў райцэнтр быў выкліканы нестандартнай жыццёвай сітуацыяй. Ганна і яе муж — інваліды першай групы. У жанчыны прыроджаная анамалія канечнасцей. У яе мужа — ДЦП. Нягледзячы на гэта, муж і жонка самі сябе абслугоўваюць і нават падзарабляюць. Ганна ў свабодны час піша карціны, займаецца керамікай, марыць фатаграфаваць. Нядаўна ў сямейнай пары нарадзілася абсалютна здаровае дзіця. Хлопчык вагой 4 кг 330 г і ростам 55 см нарадзіўся ў Брэсцкім раддоме.
Пасля выпіскі з абласнога раддома жанчыну з дзіцем перавялі ў педыятрычнае аддзяленне Івацэвіцкай ЦРБ. Мама і дзіця адчуваюць сябе нармальна, аднак ім не дазваляюць пакінуць бальніцу. Згодна з нарматыўным дакументам Міністэрства здароўя Беларусі, людзі з такімі захворваннямі не могуць выконваць бацькоўскія абавязкі, а таму хлопчыку трэба прадаставіць статус дзіцяці, якое засталося без апекі бацькоў, і аддаць яго на дзяржаўнае забеспячэнне. Бацькі з гэтым катэгарычна не згодны.
Праблему трэба вырашаць у індывідуальным парадку, лічыць Мар’яна Шчоткіна. “Сітуацыя вельмі нестандартная. Але наогул, якая б ні была нарматыўна-прававая база, кожную сітуацыю трэба разглядаць індывідуальна. Таму тут якраз той выпадак, калі трэба прыехаць і паглядзець на месцы. Магу сказаць, што гэтая жанчына матывавана на мацярынства і разлучаць яе з дзіцем нельга”, — вызначыла сваё стаўленне да сітуацыі міністр.
Яна паведаміла, што ў яе адбылася тэлефонная размова з міністрам аховы здароўя. Васіль Жарко даў даручэнне сваім спецыялістам прыехаць у Івацэвічы, каб на месцы ацаніць “узровень самастойнасці і валоданне ўсімі функцыямі мужа і жонкі, для таго каб ажыццяўляць догляд дзіцяці”. Паралельна прапрацоўваецца пытанне з апекуном. Ёсць сацыяльны работнік тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва, якая гатова аформіць апеку над дзіцем, для таго каб не разлучаць яго з бацькамі.
“Трэба паглядзець, каб у яе з бацькамі быў кантакт, што трэба зрабіць, каб яны былі разам, і аказаць дапамогу. Але рабіць гэта трэба паслядоўна, каб усё было і па законе, і ў інтарэсах дзіцяці. І ў інтарэсах гэтай пары, таму што мама добрая, у яе вельмі актыўная жыццёвая пазіцыя. Яна шмат можа рабіць сама. У любым выпадку рашэнне будзе прымацца вельмі ўзважана. А жаданне ва ўсіх адно: максімальна дапамагчы. Трэба зрабіць усё, каб дзіця засталося ў сваёй сям’і. У яго ёсць бацькі. Дзіця гэтае чаканае. Яны яго любяць. І, зразумела, трэба ім дапамагаць. Важна, каб яны маглі ажыццяўляць догляд, каб дзіця было ў бяспецы”, — рэзюмавала Мар’яна Шчоткіна. Як нававыбраны старшыня Беларускага саюза жанчын яна таксама даручыла падключыцца да вырашэння праблемнай сітуацыі раённаму аддзяленню гэтай грамадскай арганізацыі.
Як растлумачыла начальнік упраўлення па працы, занятасці і сацыяльнай абароне насельніцтва Івацэвіцкага райвыканкама Нона Калеснікава, згодна з адміністрацыйнай працэдурай, рашэнне раённага выканаўчага камітэта аб далейшым уладкаванні дзіцяці павінна быць прынята да 5 верасня. Гэты час Ганна з дзіцем будуць знаходзіцца ў асобнай палаце пад наглядам медыцынскага персаналу.