Усё робіцца дзеля людзей

Сродкі на падтрымку старых і дзяцей павінны расходавацца максімальна эфектыўна. Такую задачу Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка паставіў, наведваючы ў Стаўбцоўскім раёне Мікалаеўшчынскі дом-інтэрнат для ветэранаў вайны, працы і інвалідаў.

Прэзідэнту, у прыватнасці, далажылі аб развіцці сістэмы сацыяльнага абслугоўвання грамадзян пажылога ўзросту і інвалідаў у рэспубліцы, розных формах работы ў гэтай сферы. “Вядома, добра, што ёсць розныя формы падтрымкі старых людзей. Але трэба падумаць над тым, каб неяк сістэматызаваць тое, што ёсць”, — сказаў кіраўнік дзяржавы, звяртаючыся да міністра працы і сацыяльнай абароны Валерыя Малашкі.

“Дзяржава павінна падтрымліваць старых і дзяцей. Гэтым і вызначаецца сацыяльная дзяржава. Але ў гэтым плане павінна быць аптымальная сістэма і структура, каб больш сродкаў ішло непасрэдна на старых і дзяцей”, — заявіў беларускі лідар.

Бізнес у Беларусі павінен больш актыўна ўдзельнічаць у дабрачыннасці і падтрымцы старых і дзяцей, адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Паводле слоў прэзідэнта, у гэтым пытанні ёсць станоўчы замежны вопыт. Ён даручыў прапрацаваць адпаведныя напрамкі і ў Беларусі. “Калі ты багаты чалавек, калі ў цябе мінімум мільён долараў у год даходу, чаму ты не можаш займацца гэтай дабрачыннасцю (зразумела, і падаткі заплаціў, і іншае), — сказаў Аляксандр Лукашэнка. — Прадумайце гэтае пытанне. Можа, і абавязалаўкі нам не трэба ўводзіць. Проста папрасіць людзей, сарыентаваць іх на гэта, і людзі будуць пакрыху даваць гэтыя грошы. Самі ж будуць старымі. І не факт, што шмат грошай да такога ўзросту застанецца”.

Прэзідэнт падкрэсліў, што дапамога старым і дзецям не павінна быць эпізадычнай, па нейкіх асобных падставах ці святах, а павінна праводзіцца на пастаяннай аснове. “Каб быў нейкі фонд. Аж да таго, што яны няхай самі кантралююць гэты фонд. Але трэба падумаць, як гэта зрабіць”, — падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.
Кіраўнік дзяржавы, тлумачачы прычыны апошніх кадравых назначэнняў у кіраўніцтве Адміністрацыі прэзідэнта, якія сведчаць аб упоры на сацыяльны блок, падкрэсліў: “У любой дзяржаве, а мы дэкларуем сацыяльна арыентаваную дзяржаву, дзяржаву для народа, галоўнае — гэта людзі. Усе гэтыя, як я часта кажу, гайкі, балты, эканоміка тады нечага каштуюць, калі гэта робіцца дзеля людзей. Калі робіцца не для людзей, то не патрэбна і такая эканоміка, і не трэба такая дзяржава народу. Таму ўсё дзеля людзей”.

Аляксандр Лукашэнка запэўніў, што і ў далейшым сацыяльным пытанням у краіне будзе ўдзяляцца самая пільная ўвага.

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ў час наведвання Мікалаеўшчынскага дома-інтэрната для ветэранаў вайны, працы і інвалідаў, адказваючы на пытанне журналістаў, ці ёсць падарунак, які марыць атрымаць кіраўнік дзяржавы, адказаў: “Так, ёсць — гэта $500 у сярэднім (сярэдняя зарплата па краіне. — Заўв. БелТА.). Гэта быў бы для мяне падарунак, я аб гэтым мару”.

Пры гэтым прэзідэнт падкрэсліў, што для дасягнення названай мэты трэба прыкласці каласальныя, неймаверныя намаганні.

“Хто ў гэта не верыць — мне шкада. Хто павінен гэта зрабіць, але не хоча, — з імі мы расстанемся. Чаго б нам гэта ні каштавала, мы будзем ісці да такой мэты”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

У кіраўніка дзяржавы таксама пацікавіліся, якая падзея ў насычаным 2016 годзе аказала або акажа на краіну найбольшы ўплыў. “Самай галоўнай падзеяй стала тое, што ліхалецце і няшчасці мінулі нашу краіну”, — заявіў беларускі лідар.

Аляксандр Лукашэнка таксама адзначыў у якасці важнай падзеі той факт, што ў Беларусі ў 2016 годзе нарадзілася больш дзяцей, чым у папярэднія гады суверэннай гісторыі краіны. “І мы перавысілі ўжо смяротнасць. Значыць, мы прыбаўляем”, — адзначыў прэзідэнт.

Фота Мікалая ПЯТРОВА, БелТА.

Размешчана інфармацыя аб сродках з фондаў патэнцыяльных кандыдатаў у прэзідэнты

Цэнтрвыбаркам Беларусі абнавіў 21 жніўня звесткі аб агульнай суме сродкаў, якія паступілі ў выбарчыя фонды патэнцыяльных кандыдатаў у прэзідэнты. Размешчана таксама інфармацыя аб знятых з рахункаў і зрасходаваных грошах, паведамляе БелТА.

Так, па стане на 19 жніўня, на рахунак Сяргея Калякіна паступіла амаль Br12,1 млн, з якіх зрасходавана больш як Br7,1 млн. У фінансавым фондзе Таццяны Караткевіч — Br12,3 млн (грошы з рахунку яна не знімала). Віктару Цярэшчанку ахвяравалі Br10,6 млн, з якіх патрачана на патрэбы выбарчай кампаніі каля Br9,5 млн. Сяргей Гайдукевіч папоўніў рахунак да Br12,6 млн (грошы не зрасходаваны). Яшчэ ў двух патэнцыяльных кандыдатаў, Жанны Раманоўскай і Мікалая Улаховіча, максімальная сума на рахунку складае Br144 тыс. і Br100 тыс. адпаведна. Прычым Жанна Раманоўская грошы зняла яшчэ ў пачатку выбарчай кампаніі.
У адпаведнасці з Выбарчым кодэксам крыніцамі фарміравання асабістага фонду асобы, якая вылучаецца кандыдатам у прэзідэнты (кандыдата ў прэзідэнты), з’яўляюцца яе ўласныя грашовыя сродкі, прычым іх максімальны памер не можа перавышаць 9 тыс. базавых велічынь. Такім чынам, на сёння максімальны памер фонду складае Br1 млрд 620 млн (адна БВ цяпер складае Br180 тыс.). Акрамя таго, да крыніц адносяцца добраахвотныя ахвяраванні грамадзян Рэспублікі Беларусь (памер кожнага з іх не можа перавышаць 20 БВ) і добраахвотныя ахвяраванні юрыдычных асоб (не больш як 50 БВ).
Не дапускаецца пералічэнне ў пазабюджэтны фонд бюджэтных сродкаў, а таксама грошай замежнымі дзяржавамі і арганізацыямі, міжнароднымі арганізацыямі, замежнымі грамадзянамі, асобамі без грамадзянства, арганізацыямі, заснавальнікамі (удзельнікамі, уласнікамі маёмасці) якіх з’яўляюцца замежныя дзяржавы, замежныя арганізацыі, міжнародныя арганізацыі, замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства.
Сродкі фонду павінны быць выкарыстаны на аплату дадатковых расходаў, звязаных з правядзеннем выбараў кіраўніка дзяржавы. Гэта выраб інфармацыйных матэрыялаў аб кандыдатах на пасаду Прэзідэнта, плакатаў з датай выбараў, матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне тэрытарыяльных і ўчастковых камісій, а таксама на аплату іншых расходаў, непасрэдна звязаных з выбарчай кампаніяй.

Мы адказваем за тых, каго падключылі…

Сёння дзіця немагчыма ўявіць без сучасных камунікацыйных сродкаў і рэсурсаў. Для яго глабальная камп’ютарная сетка інтэрнэт такая ж неабходная, як бацькам некалі кнігі, тэлебачанне, газеты і часопісы, вячоркі з сябрамі. Адбяры ў дзіцяці інтэрнэт — яно застанецца ізаляваным ад падзей у свеце, краіне, горадзе, класе.

Інфармацыйна-камунікацыйныя тэхналогіі сёння неад’емная частка адукацыйнага працэсу. Практычна няма такога ўрока, дзе б навучэнцам не трэба было выкарыстоўваць рэсурсы сусветнай павуціны і праграмныя прадукты. І калі ў 1 класе вучань пераважна карыстаецца падручнікам і рабочым сшыткам, то перад старшакласнікамі адкрываецца бязмежны акіян сусветных інтэрнэт-рэсурсаў, сабраных за ўсю гісторыю цывілізацыі. Сучасны педагог прапаноўвае не толькі карыстацца інфармацыйнымі рэсурсамі сеткі, але і далучае навучэнцаў да сумеснай дзейнасці з выкарыстаннем даступных сеткавых сацыяльных сэрвісаў.
З бягучага навучальнага года класныя кіраўнікі нашай установы, якая рэалізоўвае рэспубліканскі інавацыйны праект “Укараненне мадэлі суправаджэння працэсаў сацыялізацыі падлеткаў у інтэрнэт-прасторы “Класны кіраўнік у сацыяльнай сетцы”, перанеслі частку выхаваўчай работы ў віртуальнае асяроддзе сацыяльных сетак. Дзецям такім чынам мець зносіны больш прывычна і зручна. Акрамя таго, класны кіраўнік павінен быць там, дзе праводзяць значную частку свайго часу сучасныя падлеткі, гэта значыць у інтэрнэце. Але пры гэтым узнікае праблема: далучаючы навучэнцаў да сумеснай карыснай і сацыяльна значнай дзейнасці ў сетцы, мы спрыяем таму, што нашы дзеці будуць больш часу праводзіць анлайн. Такім чынам, педагогі, класныя кіраўнікі гімназіі павінны гарантаваць бяспечнае знаходжанне гімназістаў у інтэрнэце. Знакамітая фраза Антуана дэ Сент-Экзюперы ў сучасных умовах можа трактавацца так: “Мы адказваем за тых, каго… падключылі”. Навучыць дзяцей бяспечным паводзінам у сетцы — вось адна з прыярытэтных задач, якую калектыву гімназіі неабходна вырашыць для паспяховай сацыялізацыі падлеткаў у інтэрнэт-прасторы.
Правёўшы ў пачатку года невялікае даследаванне, мы зразумелі, што нашы навучэнцы маюць вельмі беднае, абывацельскае ўяўленне пра небяспекі, якія чакаюць іх у інтэрнэце: з лёгкасцю падтрымліваюць зносіны з незнаёмымі людзьмі, даюць асабістыя звесткі, выкладваюць фота. Многія з апытаных падлеткаў сутыкаюцца ў сетцы з непажаданым, негатыўным кантэнтам і ў большасці выпадкаў не ведаюць, што ў гэтай сітуацыі рабіць, як паводзіць сябе. Часцей за ўсё ў сетцы сучасныя падлеткі пакінуты на саміх сябе. Яны вымушаны самастойна змагацца з патокам інтэрнэт-пагроз і негатыўнай інфармацыі, наладжваць зносіны з суразмоўцамі. Але ж для таго каб быць граматным і паспяховым карыстальнікам сеткі, неабходна клапаціцца не толькі пра сваю бяспеку, але і пра камфортнае знаходжанне іншых карыстальнікаў у інтэрнэце. І дзяцей гэтаму трэба вучыць.
Зыходзячы з названай праблемы, адным з напрамкаў рэалізацыі інавацыйнага праекта стала ўкараненне ў вучэбную праграму курса інфарматыкі вучэбнага модуля “Security-батл”, накіраванага на фарміраванне ва ўсіх удзельнікаў адукацыйнага працэсу навыкаў бяспечных паводзін у інтэрнэце.
У гэтым модулі вылучаем два блокі: работа з навучэнцамі і работа з бацькамі. Аснова першага модуля — “Хвілінкі інтэрнэт-бяспекі”, якія праводзяцца на ўроках інфарматыкі ў малодшых класах і ўведзены ў вучэбны матэрыял прадмета (падрабязней з планам вучэбнага модуля можна пазнаёміцца на сайце http://chechettt.wix.com/klrukvsoc у раздзеле “Security-батл”). Вывучаючы інфарматыку, дзеці пазнаюць азы бяспечных паводзін у сетцы. На кожным уроку адводзіцца 2-3 хвіліны на вывучэнне і абмеркаванне адной з інтэрнэт-пагроз і праблем інтэрнэту.
У бягучым годзе вучэбны модуль распрацаваны для навучэнцаў 6 класа, якія толькі пачалі вывучаць інфарматыку і цікавяцца любой новай інфармацыяй. На першым жа ўроку, тэма якога “Правілы работы і бяспечных паводзін у камп’ютарным класе. Паняцце аб інфармацыі і яе ролі ў грамадстве”, дзецям прапанавана разгледзець сферы выкарыстання сеткі, потым падзяліць іх на карысныя і не вельмі. У кожнай сферы выкарыстання неабходна знайсці падводныя камяні — што нам можа там пагражаць. Далей пры вывучэнні тэмы “Выкарыстанне тэхнічных сродкаў для работы з інфармацыяй. Паняцце аб інфарматыцы” гаворым пра тэхнічныя сродкі апрацоўкі інфармацыі, у прыватнасці такія, як камп’ютар, планшэт, смартфон. Паўтараем, чым можа быць небяспечна такая работа, каму можа пашкодзіць, дзелім усе інтэрнэт-пагрозы на класы паводле аб’ектаў уздзеяння (кантэнт, кантакт, шкоднае ПЗ, махлярства). Пры вывучэнні функцыянальных блокаў камп’ютара разглядаем спосабы заражэння камп’ютара праз інтэрнэт і прапаноўваем спосабы абароны. Падчас знаёмства з аперацыйнай сістэмай разглядаем выпадкі блакіроўкі аперацыйнай сістэмы і вымаганняў. Раздзел “Апрацоўка графічнай інфармацыі” прысвечаны правілам работы з выявамі ў сетцы: якія выявы можна размяшчаць у сетцы і калі, як не парушаць аўтарскае права і як не прыцягнуць махляроў, выкладаючы фотаздымкі ў сацыяльных сетках.
У выніку паўгадавой работы навучэнцы выпрацавалі правілы абароны камп’ютара, вядзення асабістай перапіскі, падачы персанальных звестак і рэагавання на інтэрнэт-махляроў, стварылі віртуальную “Азбуку інтэрнэт-бяспекі” (https://vk.com/inetbez). А ў канцы другой вучэбнай чвэрці арганізавалі конкурс камп’ютарнага малюнка “Вобраз інтэрнэт-троля” і выставу “матыватараў” “Ігнаруй троля — ачысці інтэрнэт ад хамства”.
Уключэнне падлеткаў у пазітыўную выхаваўчую дзейнасць у сацыяльных сетках і іншых рэсурсах інтэрнэту спрыяе таму, што і дома дзеці — актыўныя ўдзельнікі віртуальных мерапрыемстваў і акцый. І тут ужо адказнасць за бяспеку дзіцяці кладзецца на плечы бацькоў. Але, як паказвае практыка, большасць бацькоў не ведаюць, колькі часу праводзіць дзіця ў сетцы і якія сайты наведвае, з кім мае зносіны, што купляе або прадае. А такія тэрміны, як тролінг, кібербулінг, флуд, грумінг, “бацькоўскі кантроль”, фішынг-атака ўвогуле ставяць бацькоў у тупік.
Асвета бацькоў — другая асноўная частка вучэбнага модуля “Security-батл”. Мы прапанавалі ім прайсці сеткавы адукацыйны маршрут “Наш бяспечны сямейны інтэрнэт” і распрацаваць сямейны рэгламент выкарыстання сеткі, паўдзельнічаць у занятках бацькоўскага лікбезу “Бацька ў трэндзе” і стаць слухачамі курса PROFI, у рамках якога можна навучыцца гарантаваць бяспеку дзяцей праграмнымі сродкамі.
Мы толькі ў пачатку шляху па абароне нашых дзяцей ад усяго негатыўнага, што ёсць у інтэрнэце, але дасягнулі некаторых пазітыўных вынікаў:
* нашы вучні задумваюцца над тым, якую інфармацыю размясціць у сетцы;
* ведаюць, якая інфармацыя можа абразіць суразмоўцу, а якая будзе карыснай, і з павагай ставяцца да тых, з кім маюць зносіны;
* бацькі сталі больш цікавіцца, чым займаюцца іх дзеці ў сацыяльных сетках, з задавальненнем удзельнічаюць у сумесных мерапрыемствах, з’яўляюцца актыўнымі ўдзельнікамі афіцыйных груп класаў.
Мы адказваем за тых, каго падключылі. Навучаючы дзяцей асновам бяспечных паводзін, мы змаглі змяніць іх адносіны да віртуальнага жыцця і віртуальных зносін. Нашы гімназісты асцярожныя, ветлівыя, цярплівыя. Умеюць сартаваць кантэнт і ігнараваць агрэсію і хамства. Канечне, паўгода для фарміравання навыкаў бяспечных паводзін — невялікі тэрмін. Работа толькі ў самым пачатку. Але мы спадзяёмся, што разам дапаможам зрабіць інтэрнэт бяспечным для дзяцей.

Наталля ЮШЧЫК,
настаўніца інфарматыкі гімназіі № 1 Зэльвы Гродзенскай вобласці.
Фота Наталлі КАЛЯДЗІЧ.