Дзмітрый ШУНІН: “Без творчасці мне становіцца сумна”

Калі вы не знаёмыя з гэтым чалавекам візуальна, то яго голас маглі б пазнаць сярод іншых без праблем. У канцы 90­-х ён пачаў працаваць на радыё, а ў пачатку 2000-­х з’явіўся на тэлебачанні. Спачатку было “Радыё Бі-­Эй”, потым “Альфа-­радыё” і тэлеканалы “СТБ” і “АНТ”. Сёння яго амаль штодня можна пачуць у ранішнім эфіры “Аўтарадыё”. Госць праекта “Мая школа” — радыё-­ і тэлевядучы Дзмітрый ШУНІН.

— Дзмітрый, адкуль вы родам?

— Я ворсменскі, але ўсё маё свядомае жыццё прайшло ў Беларусі. Я нарадзіўся ў гарадку Ворсма Ніжагародскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Але амаль адразу пасля майго нараджэння тату Аляксандра Іванавіча размеркавалі на Смілавіцкі гарбарны завод. Вядома, маці Наталля Міхайлаўна разам са мной маленькім паехала за бацькам. Так і апынуліся ў Беларусі. Брат Канстанцін на 7 гадоў маладзейшы за мяне, нарадзіўся ўжо тут. Спачатку бацькі жылі на прыватнай кватэры, а потым ад завода атрымалі трохпакаёвую кватэру.

— Ці былі нейкія адметнасці ў вашым хатнім выхаванні?

— Усё было роўна і звычайна, як ва ўсіх: хадзілі ў школу, бегалі на танцулькі. Тата ніколі нават пальцам мяне не кранаў, і наганяй я атрымліваў ад маці, прычым у ход ішлі любыя пад­ручныя сродкі.

У 6 класе я “падсеў” на рок. Слухалі ўсё, што можна было дастаць. З сябрамі мяняліся касетамі і катушкамі з запісанай з замежных радыёстанцый музыкай. У нас нават клуб быў, дзе мы гулялі ў тэніс і слухалі музыку.

У класе 9—10-­м я стаў адрошчваць доўгія валасы. Цікава было, як на нас рэагавалі бабулькі, што сядзелі каля пад’ездаў. Часта мы чулі ўслед: “Во! Валасы паадрошчвалі, зараз будуць вусны фарбаваць і спадніцы насіць…” (Смяецца.)

— Якія ўспаміны звязаны са школьнымі гадамі?

— Першага верасня 1980 года я пайшоў у 1 “Б” клас сярэдняй школы № 1 Смілавіч. Маю першую настаўніцу, якая вучыла нас усе 4 класы пачатковай школы, звалі Марыя Эдуар­даўна.

Пасля пачатковых класаў, як і ва ўсіх, была кабінетная сістэма. Класным кіраўніком была настаўніца матэматыкі Марыя Восіпаўна, якую мы празвалі “кошка”. Смілавічы — невялікі населены пункт, і там амаль усе адно аднаго ведалі. Як казалі, гісторыя пра “кошку” заснавана на тым, што настаўніца, сварачыся на свайго мужа, які насіў акуляры з тоўстымі лінзамі, найперш, каб яго “абясшкодзіць”, як кошка лапай, змахвала з яго твару акуляры.

З ёй была звязана адна цікавая гісторыя. Неяк я знайшоў акуляры без шкла, вырашыў падурыцца і прыйсці ў іх у школу. Я быў прыметным хлопцам, і таму адразу ўсе аднакласнікі адзначылі, што я прыйшоў у школу ў гэтых акулярах. На кантрольнай па матэматыцы я наўмысна сеў не на сваё месца (за трэцюю парту сярэдняга рада), а бліжэй да акна. Менавіта ў той дзень настаўніца прыйшла ў школу ў вялізных цёмных акулярах а­-ля чарапаха Тарціла. Спачатку ўсё было як заўсёды, за выключэннем таго, што дзяўчаты абарочваліся на мяне і хіхікалі. Настаўніца разумела: акрамя таго, што я сяджу не на сваім месцы, нешта адбываецца, але ніяк не магла ўцяміць што. Нарэшце яна падышла да мяне, нахілілася — і тыц пальцам туды, дзе павінна было быць шкло акуляраў. Дзяўчаты — упокат. (Смяецца.)

Яна была нашым нязменным класным кіраўніком да самага заканчэння школы, і пасля таго, як мы выпусціліся, часта запрашалі яе на нашы сустрэчы. Я б не сказаў, што клас быў вельмі дружны, але зносіны мы падтрымлівалі і пас­ля школы.

— Ці былі любімыя прадметы?

— Любімых прадметаў у мяне не было, але я быў сярод любімчыкаў нашага завуча Мікалая Пахомавіча Зызо, і ён часта абараняў мяне ў розных не зусім прыемных сітуацыях. Ён быў падобным да Луі дэ Фюнеса — невысокага росту, з зачэсанымі ззаду наперад, на лысіну, валасамі. Любіў качацца на крэсле, і аднойчы заваліўся назад. Мы крыху напужаліся, але ён выглядаў настолькі недарэчна — з ашалелымі вачыма, лысы, з доўгімі валасамі ззаду, што мы не змаглі ўтрымацца ад смеху. З ім увогуле было звязана шмат цікавых момантаў. Ён расказваў нам, як пры паступленні ў ВНУ студэнт, які зачытваў яго прозвішча ў спісах паступіўшых (спіс быў надрукаваны на машынцы), прачытаў яго як “Мікалай Пахомавіч 30130”.

Мікалай Пахомавіч выкладаў у нас біялогію і пры вывучэнні любых раздзелаў біялогіі на пытанні пра раз­мнажэнне адказваць выклікаў менавіта мяне. Была ў яго яшчэ адна фішка: падчас тлумачэння матэрыялу любіў падысці да некага, нахіліцца і рэзка спытаць: “Так ці не?” Неяк мы падлічылі, колькі разоў за ўрок ён скажа сваю любімую фразу, і налічылі 21 раз.

Калі мы вучыліся ў 9 класе, у нашым жыцці “здарыўся” вучэбна-вытворчы камбінат. Традыцыйна дзяўчаты падавалі заявы на швачку ці машыністку, а хлопцы — на аўтаслесара. Я жартам напісаў заяву на швачку, і — нават здзівіў­ся! — мне не адмовілі. У групе я быў адзіным хлопцам, і мяне асабліва не чапалі. Але курс навук прайшоў. Галоўныя ж практычныя навыкі набываў больш дома. Тады, у канцы 80-­х, я сапраўды асвоіў швейную машынку і для знаёмых шмат што рабіў па дробязях: падкараціць штаны ці ў джынсах нейкую ўстаўку зрабіць. Нават спрабаваў канструяваць.

Дык вось, аднойчы на заняткі ў ВВК прыйшоў Пахом — такую мянушку мы далі Мікалаю Пахомавічу. Зайшоў у нашу групу і, паказаўшы на мяне пальцам, запытаў: “Ці ўмее гэты што-­небудзь?” Наша майстар хуценька дала мне заданне, і я яго выканаў. Пахом усміхнуўся і, задаволены, выйшаў.

З выпускнымі экзаменамі была ўвогуле асобная гісторыя. Тады ўжо былі экзамены на выбар, і з прычыны таго, што ў нашым класе вучыўся сын настаўніцы геаграфіі, мы ўсе вырашылі зда­ваць геаграфію: лічылі, што нам “падыграюць”. На ўсе нашы экзамены прыходзіў Пахом, і мы цягнулі не білеты, а напісаныя на прамакатцы чарнільнай (!) ручкай нумары білетаў — вядома, на іх усё прасвечвалася і мы маглі распазнаць патрэбны нумар білета.

Мы, вядома, размеркавалі білеты, усе вывучылі па адным, і ўпэўнена пайшлі на экзамен па геаграфіі. Як заўсёды, прыйшоў Мікалай Пахомавіч, кінуў мне ключы: “Ідзі і вазьмі ў мяне ў кабінеце пачак прамакатак”. Я пайшоў, але прамакатак не знайшоў. Не дачакаўшыся мяне, Мікалай Пахомавіч прыйшоў следам і таксама нічога не знайшоў. Ён напісаў лічбу на звычайнай паперы, а я, доўга не думаючы, — губляць мне ўжо не было чаго — паглядзеў праз паперу на святло, але аркуш зусім не прасвечваўся. Гэта была катастрофа! Мікалай Пахомавіч сціснуў зубы і праца­дзіў: “Які білет?” — “Дванаццаты”, — адказаў я і пайшоў на экзамен. Праз некалькі хвілін зайшоў Пахом з пачкам нумароў білетаў, адзін — № 12 — трымаючы асобна. Паглядзеў на мяне, я хуценька падняў руку і выцягнуў свой білет.

Фізіку выкладала Раіса Іванаўна. Да гэтага часу ўсе сумняваюцца, ці ведала яна фізіку, але эфектныя доследы на ўроках нам паказвала. На экзамен па фізіцы традыцыйна прыйшоў Мікалай Пахомавіч. Выцягнуўшы білет, я зразумеў, што адказ на першае пытанне ведаю, на другое — так­-сяк, а на трэцяе — па нулях. Нічога не заставалася, як крэатывіць. Калі адказваў на першае пытанне, Раіса Іванаўна сцвяр­джальна ківала галавой, а Пахом (які, дарэчы, фізікі не ведаў) — разам з ёй. Адказваю другое пытанне, выкарыстоўваючы нейкую неіснуючую тэрміналогію, — настаўніца пачынае напружвацца, але таксама ківае галавой. Трэцяе пытанне я адказваў увогуле з іншага білета, але Раіса Іванаўна мяне не здала, і ў канцы адказу прамовіла: “Ну, я думаю, хлопец заслугоўвае пяцёркі”. (Смяецца.)

Яшчэ адным цікавым персанажам у школе быў дырэктар Іван Уладзіміравіч, якога з­-за колеру валасоў мы называлі “рыжы Пепс”. (Смяецца.) Над кабінетам дырэктара, паверхам вышэй, быў кабінет піянерважатага — выпускніка нашай школы Дзімы (па мянушцы Штык), які не паступіў у ВНУ і ўладкаваўся на гэтую пасаду ў школу. Дзіма заўсёды цікавіўся тым, чым займаецца дырэктар школы. Як гэта адбывалася? Бралі каго са школьнікаў і, трымаючы за ногі, апускалі праз акно зверху ўніз. Як след разгледзеўшы, “разведчык” усё расказваў піянерважатаму. (Смяецца.) На самай справе, піянерважаты Дзіма па дакументах быў Валера Ваўчок, але тата з мамай, ды і ўсе сябры звалі яго Дзімам. Расказвалі, што, калі ён служыў у арміі, на дзень нараджэння яму прыйшла віншавальная тэлеграма. У графе “каму” было напісана: Ваўчку Валерыю, а ў тэксце “Дарагі сыночак Дзіма, віншуем…”

1989 год. Надпіс на майцы Cinderella Дзмітрый набіваў па ўласнаручна зробленым трафарце.

— Ці свавольнічалі ў школе?

— Самым вялікім свавольствам была гульня на грошы ў “Чу”. Але прыходзіў Пахом і накрываў сваёй валасатай рукой “касу”. Пад наша абурэнне забіраў грошы, і на гэтым гульня заканчвалася. Жаліцца сэнсу не было. Ды і каму?

Аднойчы на калідоры я знайшоў вузкі дзявочы паясок. На наступны дзень прыйшоў у школу са стыльнай “сялёдкай”. Сябры ўбачылі і падтрымалі “гальштукавую” ініцыятыву — усе прыйшлі ў гальштуках, але якіх! (Смяецца.) Хто што знайшоў: у аднаго з хлопцаў — у кветкі, а ў другога — аранжавы гальштук у агуркі. Мы выглядалі сапраўды як п’янаватая вясельная кампанія.

— Вы скончылі аграрны тэхнічны ўніверсітэт. З чым быў звязаны такі выбар?

— Спачатку я разглядаў варыянт паступлення ў політэхнічны інстытут (сённяшні БНТУ) на робататэхніку, але потым, узважыўшы свае магчымасці і шансы, па сутнасці, пайшоў па шляху найменшага супраціўлення. Тым больш што для паступлення ў БІМСГ (сённяшні аграрны тэхнічны ўніверсітэт) я мог узяць накіраванне, якое фактычна гарантавала паступленне. ВНУ я скончыў, але электрыкам, на якога вучыўся, сябе не ўяўляю зусім.

— Чым былі адметныя студэнцкія гады?

— У інстытуцкія гады я хадзіў з доўгімі валасамі, а сярод тагачасных студэнтаў быў яшчэ адзін такі самы, з доўгімі валасамі — Коля. Потым Коля, калі неяк быў у вёсцы, заснуў на печы, у яго падгарэлі валасы, і кудлатым застаўся толькі я. Так было некалькі гадоў, пакуль на 1 курсе не з’явіліся 2 хлопцы, якіх метадысты і педагогі пастаянна “выхоўвалі”, а мяне не чапалі. Чаму?

Я вельмі добра ўмею чарціць тушшу на мелаванай паперы. Дзякуючы гэтаму навыку ў мяне склаліся добрыя адносіны з большасцю выкладчыкаў, якія звярталіся да мяне па дапамогу ў афармленні работ і дакладаў. Так што “плюшак” у мяне было дастаткова.

На абароне дыпломнага праекта на некалькіх стэндах мы развешвалі вялізныя чарцяжы фармату А0. Прадстаўнікі кожнай кафедры правяралі свой напрамак, задавалі пытанні і рабілі заўвагі. Дайшла чарга да мяне. Памятаю, кожны член камісіі падыходзіў да майго чарцяжа і ўважліва вывучаў. Але нават калі па рэакцыі было відаць, што нешта ім не падабаецца, мне казалі: “Усё нармальна. Пытанняў няма”. (Смяецца.) Справа ў тым, што за час навучання ва ўніверсітэце кожнаму з членаў камісіі ў розны час я дапамагаў. “Батаны” зараблялі аўтарытэт “пяцёркамі”, а я — сувязямі з грамадскасцю.

— Дзе прымянялі свае веды?

— Па размеркаванні я трапіў у Смілавіцкі саўгас-­тэхнікум (накіраванне было адтуль) і быў прызначаны інжынерам па працаёмкіх працэсах. (Смяецца.) Рамантыка была толькі ў назве пасады, а ў рэальнасці мы займаліся рамонтам машын, якія прыбіралі навоз на ферме. На працу я хадзіў у саколцы, джынсах і бейсболцы, з­-пад якой выбіваўся доўгі хаер. І ўявіце, як недарэчна я выглядаў на планёрцы побач з пузатымі дзядзькамі ў касцюмах.

За паўгода майго бяздзеяння ў саўгасе­тэхнікуме я навучыўся ездзіць на трактары “Беларус”, ледзь не перавярнуўшы яго, узначальваў брыгаду, у якой працавалі “хлопцы” ледзь не па 60 гадоў. Было смешна, як убачыўшы мяне, 22-­гадовага юнака, яны баяліся нешта сказаць і дрыжалі, як асінавы ліст. (Смяецца.)

Потым мне прапанавалі працаваць у аэрапорце, і ў саўгасе мяне з радасцю, перахрысціўшыся, адпусцілі. Спачатку працаваў у ахове, а потым перавялі на пасаду інжынера. Адпрацаваўшы 2,5 года, у 1998 годзе я адтуль звольніўся і па атрыманай спецыяльнасці больш не працаваў.

Але я вельмі рады, што так склалася. Я заўсёды адчуваў сябе гуманітарыем. Я любіў і люблю пагаварыць, шмат чытаў і чытаю зараз. Як толькі я прыйшоў на радыё, адмежаваўся ад мінулага сцяной — гэта было адназначна не маё, і да гэтага я ніколі не вярнуся. Я прытрымліваюся прынцыпу, што кожны павінен займацца сваёй справай.

1999 год. З калектывам “Радыё Бі-Эй”.

— Але ж без універсітэта не было б і радыё?

— Гэта сапраўды так. Менавіта ва ўніверсітэце я пазнаёміўся з людзьмі, якія прывялі мяне на радыё. Праз аднаго з аднакурснікаў я трапіў у кампанію вельмі цікавых маладых людзей, з якімі да гэтага часу сябруем. Слухалі музыку, сустракаліся і часта разам бавілі час.

Тады мы былі нікім, а зараз большасць з нас дасягнула поспехаў у кар’еры. Неяк з Пашам Гаўрыным, які сёння з’яўляецца адным з вядучых флеболагаў нашай краіны, мы пайшлі на “Радыё Бі­Эй”, каб запісаць там сабе музыку (у Пашы там працаваў сваяк, а фанатэка радыё налічвала тысячы дыскаў). І там я звярнуў увагу на тое, як у эфіры працавалі дыджэі. Мне захацелася таксама паспрабаваць. Я спытаў у Кірыла Стэфановіча (таго самага сваяка сябра), як можна ўладкавацца на работу на радыё. Неўзабаве мне зладзілі праслухоўванне.

Калі я прыйшоў на, як бы зараз сказалі, кастынг, два ці тры чалавекі, якія цяпер там працуюць, ужо каля месяца праходзілі стажыроўку — я прыйшоў пазней за іх. Адразу пасля пробнага эфіру да мяне падышла Тамара Восіпаўна Сты­дзель, якая тады была галоўным рэжысёрам, і сказала: “Хлопчык, цябе бяруць!” Так я трапіў на радыё.

Потым было вялікае шоу з Клаусам Мюлерам (Юрыем Царовым), праца ў ранішніх эфірах. Пасля Сяргей Кузін і Віталь Драздоў з трэцяй спробы перацягнулі на “Альфа­радыё”, дзе я адпрацаваў 10 гадоў і дзе таксама было некалькі ранішніх шоу. А потым Павел Каранеўскі запрасіў мяне на СТБ, дзе я адпрацаваў год, некаторы час працаваў на “Ла­дзе” і на АНТ — усё працягваецца ўжо 22 гады.

— Хто з прафесіяналаў радыё для вас з’яўляецца прыкладам і хто дапамагаў асвойвасць майстэрства радыёвядучага?

— Калі б мне задалі такое пытанне гадоў 20 назад, магчыма, я называў бы нейкія імёны, а зараз арыентуюся сам на сябе. Апошнім часам даводзіцца чуць, што ўжо з мяне бяруць прыклад у прафесійным плане. Магчыма, я не браў за аснову паводзінскія моманты дыджэяў, а больш падглядваў за прафесійнымі акцёрамі. Мне былі больш важныя эмоцыі, моўныя звароты, інтанацыі, якія можна было ў іх узяць. Мне заўсёды хацелася рабіць радыё не манатонным, а больш “аб’ёмным”.

З намі працаваў вядомы педагог Уладзімір Ільіч Курган. Мы запісвалі сябе на касеты і потым праслухоўвалі. Спачатку было дзіка чуць незнаёмы голас, а потым разумець, што гэта гаворыш ты. Пісалі вялікія “прасціны” тэксту, каб потым па іх працаваць у эфіры.

Звычайна са мной гукарэжысёрам працаваў Кірыл Стэфановіч, які сядзеў насупраць і вёў эфір, выкарыстоўваючы падабраныя і прапісаныя падводкі пад трэкі, якія ён запускаў у эфір. У адной з міжэфірных паўз у студыю забягае генеральны дырэктар “Радыё Бі-Эй” Яўген Уладленавіч Шарашэўскі і пачынае сварыцца з-­за таго, што ў эфіры гучыць адзін толькі рок, выхоплівае ў мяне з рук маю “прасціну” і рве яе на шматкі. Менавіта тады я зразумеў, што такое потавы­дзяленне. (Смяецца.) Не памятаю, чым усё скончылася, але стрэс быў вельмі моцны, бо на хаду трэба было ўсё тэрмінова мяняць і перакройваць. Гэта быў, бадай, самы нервовы момант майго жыцця.

Яшчэ памятаю, як Кірыл навучыў мяне працаваць за пультам. Гэта зараз усё іграе камп’ютар, а ў той час у студыі стаялі 2 CD-прайгравальнікі, камп’ютар, куча рэкламы, якую трэба адчытаць у эфіры. Усе трэкі трэба было папярэдне праслу­хаць, каб іх потым прыгожа звесці. І вось аднойчы Кірыл Сяргее­віч паказаў мне, якія кнопкі і дзе націскаюцца, узяў цыгарэту і, сказаўшы “Зараз прыйду”, знік на… паўгадзіны. І мне прыйшлося самому націскаць усе гэтыя кнопкі і запускаць музыку, і пры гэтым яшчэ нешта гаварыць. Калі Кірыл вярнуўся ў студыю, я быў увесь мокры: было сапраўды страшна сапса­ваць эфір і паказаць свой непрафесіяналізм.

— Прасцей працаваць самому ці ў камандзе?

— Што тычыцца радыё ў цэлым, то тут заўсёды мы гуляем у камандзе, робячы адну справу. Адносна працы ў якасці дыджэя, у некаторым сэнсе прасцей аднаму. Але, з іншага боку, праца ў эфіры, а асабліва ў ранішнім шоу — гэта камандная гульня, таму што ў камандзе гуляць прасцей, у прыватнасці выбудоўваць дыялогі — не будзеш жа сам сабе задаваць пытанні і на іх адказваць. (Смяецца.)

— Вы найчасцей працуеце ў ранішніх эфірах. Так склалася выпадкова?

— Я выключны жаваранак, і пік працаздольнасці ў мяне да 12 га­дзін раніцы. Да таго ж я прывык да гэтага — прачнуцца ў 5 гадзін раніцы для мяне не праблема. Калі я праспаў да 10 га­дзін раніцы, то ў мяне адчуванне, што дзень скончыўся і я нешта прапусціў. У 6:10 я ўжо ў студыі, а  заканчваю эфір у 10 га­дзін раніцы. У гэты час людзі яшчэ толькі прыйшлі на працу, а я ўжо яе скончыў. Безумоўна, потым ідзе падрыхтоўка да наступных эфіраў, але яна не настолькі напружаная, як праца каля мікрафона.

У пачатку кар’еры на “Радыё Бі-­Эй” я працаваў у вячэрніх эфірах і заканчваў працу ў 9 гадзін вечара. Фішка была ў тым, што апошні аўтобус на Смілавічы, дзе я ў той час жыў, адпраўляўся з Мінска ў 20:45. Я заставаўся да раніцы, на першым трамваі, які ішоў у 5:32, ехаў на аўтастанцыю. Прыехаўшы ў Смілавічы, прымаў душ, клаўся спаць, прачынаўся, збіраўся і зноў ехаў у Мінск на працу. У такім рэжыме я працаваў месяцы два. А потым тагачасны праграмны дырэктар Віталь Драздоў сказаў дырэктару, што “Дзімон бамжуе”, і мне выдзелілі дадатковыя 100 долараў, каб я мог здымаць кватэру ў Мінску.

— Тэлебачанне, радыё, канферанс — што з гэтага вам найбліжэй?

— Відаць, бліжэй за ўсё радыё, бо там музыка, а музыку я слухаю з самага дзяцінства. Тэлебачанне таксама цікавае па-­свойму, але я па сваёй сутнасці радыёвядучы. І справа нават не ў тым, што можна “схавацца за мікрафон”.

20 гадоў я чакаў, каб працаваць на радыёстанцыі, на якой гучыць рок. І мая мара спраўдзілася. Мы з Дзмітрыем Аляксандравым — два дыджэі, у нас сваё ранішняе шоу, я таксама вяду аўтарскую праграму “Хронікі рока”. Там мы размаўляем толькі пра рок — гэта мне найбліжэй. Я прыходжу на працу і займаюся сваёй любімай справай.

— Дзеці пайшлі па вашых слядах?

— Што тычыцца музыкі, адназначна не. Соня (ёй у жніўні будзе 12 гадоў) слухае замежную папулярную музыку, а Дзіма, якому ўжо 17 — сучасную электронную (і абое слухаюць рэп). Адзіны пункт супадзення ў нас з ім — гэта група Muse. Адрозненне ў тым, што я слухаю іх альбомамі, а Дзіма — асобнымі трэкамі.

У Дзімы былі пытанні, ці можна неяк уладкавацца на радыё, але я думаю, з-­за таго, што, з яго пункту погляду, для гэтага нічога не трэба рабіць.

Фота прадастаўлена «СБ «Беларусь Сегодня».

— Існуе думка, што радыйны дыджэй павінен ведаць замежную мову.

— Лічу, што сёння гэта ўжо неабавязкова. Мяняецца фармат радыё, да таго ж існуе мноства электронных перакладчыкаў, і такой вострай патрэбы не існуе. У школе я вучыў французскую мову, але і ў англійскай сёе-­тое ведаю. Было ў маім жыцці некалькі сітуацый, калі ўспамінаў словы маці: “Дзіма, вучы замежную мову!”

Не так даўно, калі ў Мінск прыязджала група Scorpions, з гэтай нагоды была сабрана прэс­-канферэнцыя. Пытанні папрасілі прадставіць раней, каб адабраць 5 найбольш цікавых. Я добра ведаю творчасць гэтай групы, і мне гэта было няцяжка. Цікава тое, што арганізатары з усёй масы падрыхтаваных рознымі журналістамі пытанняў выбралі толькі мае. На прэс-­канферэнцыі было шмат моладзі, і калі маскоўскі прадстаўнік запытаў, ці трэба перакладаць адказы, усе дружна адказалі: “Не!” Для мяне гэта была засада. Адно з пытанняў задаваў я. І гітарыст групы Маціяс Ябс, гледзячы мне ў вочы, доўга тлумачыў і расказваў, а я сядзеў і ківаў галавой, не разумеючы нічога з таго, што ён казаў.

Другі выпадак быў звязаны з прэс-­канферэнцыяй групы Megadeth, якая давала канцэрт у Варшаве. Разумеючы асобныя словы і абрыўкі фраз, таксама адчуваў сябе непаўнавартасным.

Але хто перашкаджаў гэта рабіць? Сёння, відаць, я змагу выказаць сваю думку назвамі песень і альбомаў англамоўных груп. А калі трэба нешта па­тлумачыць на замежнай мове, я падключаю ўсе свае веды па польскай, англійскай, французскай і іншых хоць крыху вядомых мне мовах.

У адзін год мае знаёмыя бізнесмены арганізавалі паездку, каб сы­граць у футбол з калегамі-­бізнесменамі з Польшчы і Германіі, і я напрасіўся з імі. У Польшчы па нейкіх прычынах зладзіць гульню не атрымалася, і ў Германіі таксама ўсё сарвалася. Але нямецкі бок на некалькі дзён пасяліў нас у нейкім піянерскім лагеры (гэта было на баку былой ГДР) на беразе возера. Зразумела, пад канец знаходжання там мы папрасілі завезці нас у гіпермаркет. Нас было чалавек восем, а машына адна. Было недалёка, і большасць пайшла пешшу, а я, як самы разумны, паехаў з нашым праважатым на машыне. (Смяецца.) Калі ўсе зрабілі свае пакупкі, назад вярталіся пехатой, спантанна раз­дзяліўшыся на дзве групы. Першая група думала, што я з другой, а другая — што я з першай. Але мяне не было ні з тымі, ні з тымі: пакуль я разлічваўся на касе, яны ўсе пайшлі. Мяне выратавала тое, што была візітоўка, на якой было пазначана тое месца, дзе мы жылі, і я памятаў, у якім напрамку мне трэба было ісці. Праз некаторы час я ўсё ж такі дайшоў, выкарыстаўшы ўвесь свой слоўнікавы запас.

— Ці ёсць штосьці такое, што вы хацелі б рэалізаваць?

— Па-­першае, вывучыць англійскую мову, а па-­другое, пахудзець, бо апошнім часам нешта расперазаўся. (Смяецца.) А ў астатнім? Сына з дачкой нарадзіў, дрэва пасадзіў, дом пабудаваў, працую на любімай рабоце.

З узростам разумееш, што сапраўды добра там, дзе ты ёсць! Некаторы час я шкадаваў, што ў пэўны перыяд часу не паехаў у Кіеў, дзе зараз паспяхова працуюць мае знаёмыя і сябры. Тады я быў жанаты, ужо былі дзеці, і я вырашыў, што добра тут, таму што там усё прыйшлося б пачынаць з самага пачатку, а мне было ўжо не 25, і там такіх, як я, майкамі ў лесе ловяць, а тут я нечага дабіўся. Прасцей было тут пайсці ўгору, чым там зноў пачынаць усё нанова. Праз пэўны час я зразумеў, што рашэнне было правільнае.

2020 год. З удзельнікамі групы Megadeth.

— Калі ў вашым жыцці з’явілася кіно?

— Кіно з’явілася тады, калі з’явіліся знаёмыя акцёры. Праца ў эпізодах была і раней, а першым з’яўленнем з прапісанай роллю быў фільм Дзмітрыя Астрахана “На круги своя”. Туды я трапіў з падачы актрысы Таццяны Ружаўскай. Адну з галоўных роляў там іграў Яўген Сцяблоў. І мне было вельмі прыемна, што ў адной са сцэн у мяне нават быў дыялог са Сцябловым — сярод дзясятка чалавек у кадры толькі я адзін быў без акцёрскай адукацыі.

Ёсць у мяне таксама вопыт агучвання фільмаў. Не памятаю, каго я агучваў, але ў кадры быў Том Круз і яшчэ нехта. Можа, і самога Тома Круза. (Смяецца.) Неяк глядзеў фільм і раптам пазнаў свой голас. Звыйчана чалавек, які чуе свой голас, не пазнае яго, але ж я неаднаразова чуў сябе, таму свой голас адрозню заўсёды.

Магчыма, калі б я хацеў развівацца ў гэтым напрамку, рабіў бы нейкія захады. Клічуць — не адмаўляюся, не клі­чуць — таксама не адмаўляюся. (Смяецца.) Як кажуць, у кіно ты ніколі не спознішся на работу: рабочая змена можа складацца з удзелу ў кіно ці з чакання ўдзелу ў кіно. І вось гэтае чаканне складае большую частку. Гэта своеасаблівы стыль і парадак жыцця, які некаму падабаецца. Тым больш што я не прафесійны акцёр: на нейкія элементарныя рэчы можна замахнуцца, але Гамлетаў хай іграюць прафесіяналы.

— Але ж вы робіце зараз тое, чаму вас нідзе не вучылі?

— А такому нідзе не вучылі. Па сутнасці, усе, хто працаваў на радыё, вучыліся самі. Сёння ёсць тыя, хто спрабуе гэтаму вучыць, але ў мой час нічога такога не было.

Таленавітых людзей шмат, і я заўсёды радуюся іх поспехам (не абавязкова ў нашай сферы). Але цярпець не магу бяс­талентных выскачак, якія на пустым месцы ствараюць вакол сябе ажыятаж.

— Ці хацелі б паспрабаваць сябе ў якасці педагога? Відаць, ужо ёсць вопыт, якім можна падзяліцца?

— Пакуль не прапаноўвалі. Магчыма, паспрабаваў бы. Шмат хто з нашай прафесіі спрабуе выкладаць. Адно шкада: часта выкладаць ідуць тыя, хто сам нічога асаблівага і не ўмее — людзі такім чынам будуюць кар’еру. Я працаваў на кіраўнічай пасадзе, але зразумеў, што гэта не маё: я палявы гулец, мне трэба “капаць” і працаваць самому. Мне прасцей нешта зрабіць самому, чым тлумачыць, як зрабіць. Без творчасці мне становіцца сумна.

Гутарыў Уладзімір ФАЛАЛЕЕЎ.
Фота з асабістага архіва Дзмітрыя Шуніна.