Леанід ШЫРЫН: “Жыццё — самы галоўны мастак”

Наш сённяшні герой паспеў праявіць сябе шмат у якіх галінах. У свой час скончыўшы філалагічны факультэт, ён стаў пісаць песні і праз гэта атрымаў вядомасць не толькі ў нашай краіне, але і за яе межамі. У гасцях праекта “Мая школа” — аўтар інструментальнай музыкі і чалавек слова ў самым шырокім разуменні Леанід ШЫРЫН.

Фота да матэрыяла: Леанід ШЫРЫН: “Жыццё — самы галоўны мастак”.— Леанід, як з дыпламаванага філолага атрымаўся паспяховы кампазітар і прадзюсар?

— Музыка заўсёды крочыла са мной па жыцці. У мяне няма класiчнай музычнай адукацыі — усё асвойваў самастойна. Заўсёды гэтым цікавіўся і сам разбіраўся ва ўсім. Таму тое, хто я сёння, — гэта вынік самаадукацыі і добрай волі тых людзей, якія мне дапамагалі.

У той час, калі я вучыўся ў школе, прэстыжнымі былі прафесіі інжынера, настаўніка, выхавальніка (для мяне яны застаюцца прэстыжнымі да гэтага часу) — спецыяльнасці, якія патрабуюць сур’ёзнай універсітэцкай падрыхтоўкі. І трэба было вельмі пастарацца, каб стаць выкладчыкам вышэйшай школы.

Мне хацелася скончыць універсітэт. Мае бацькі — Леанід Іванавіч і Нiна Лявонцьеўна — таксама скончылі філалагічны факультэт універсітэта. І сястра Алена таксама. Філалагічная сфера была мне вельмі блізкая, і чытаць я навучыўся вельмі рана. У сям’і аднолькава добра гаварылі і па-беларуску, і па-руску, тата нядрэнна ведаў яшчэ і нямецкую мову. І ўся гэтая атмасфера сарыентавала на паступленне на філалагічны факультэт.
Тата быў членам Саюза пісьменнікаў, і я асабіста ведаў многіх з тых, з кім сябраваў мой бацька і чые творы мы потым вывучалі па школьнай праграме. Шмат хто з вядомых людзей бываў у нас дома, і я, будучы дзіцем, меў магчымасць прысутнічаць пры размовах дарослых.

Мне вельмі хацелася выкладаць ва ўніверсітэце не толькі з-за прэстыжу, але і таму, што гэтая прафесія давала магчымасць мець вельмі працяглы летні адпачынак — амаль 2 месяцы. (Смяецца.)

— Што найбольш запомнілася са школьных гадоў?

— Магчыма, мая школа — школа 70-х гадоў — запомнілася тым, што ў ёй была мера свабоды і патрабавальнасцi, з-за гэтага вольны час быў больш каштоўны. Гэта выхоўвала шчырасць да сябе: зрабіў патрэбнае — і астатні час твой!

Многія кнігі я памятаю па тым, як іх здабываў. Мог абзваніць сяброў, напрыклад, каб даведацца, хто ўзяў тую ці іншую кнігу ў бібліятэцы, каб яе пачытаць. Калі заканчваў чытаць “Прыгоды Тома Соера”, апошнія старонкі расцягваў на доўгі час, а потым з радасцю даведаўся, што ёсць працяг пра Гека Фіна. І я памятаю, з якой радасцю пачаў чытаць гэтую кнігу.

Таксама памятаю амаль кожнае 25 мая — канец навучальнага года, калі я бег у бібліятэку, каб узяць кнігі, якія запланаваў прачытаць летам. І гэта былі не толькі праграмныя творы. Мая настаўніца па літаратуры, Лілія Аляксандраўна, даючы класу спіс літаратуры на лета і ведаючы маю прагу да чытання, заўсёды казала: “А табе — яшчэ столькі ж…” (Смяецца.) І ў гэтым было не пакаранне, а давер і павага. І я ганарыўся тым, што ўвосень мог паказаць, што я выканаў яе заданне. Канечне, без веласіпеда і футбола таксама ўявіць летні адпачынак было цяжка.

Магчыма, я кажу дзіўныя для нашага часу рэчы, але для некага шчасце — смачна паесці, патанцаваць, пагуляць… А ўсвядомленае шчасце асветлена больш сур’ёзным, а не чыста забаўляльным і спажывецкім падыходам да жыцця. Усе людзі, якія цікавыя мне сёння — не важна, маладыя яны ці сталага веку, — так ці інакш прытрымліваюцца такога падыходу да жыцця. Зараз па маўленні чалавека, па тым, якія словы і выразы ён выкарыстоўвае, я магу з вялікай доляй верагоднасці сказаць, якія кнігі ён чытаў.

Фота да матэрыяла: Леанід ШЫРЫН: “Жыццё — самы галоўны мастак”.— Гуманітарныя прадметы ў школе былі ў фаворы, а як было з іншымі школьнымі дысцыплінамі?

— Прыходзілася вучыць і трымаць марку. Напрыклад, у фізіцы і хіміі я разумеў сутнасць працэсаў, але рашэнне задач было для мяне сапраўдным пакараннем. Напрыклад, я шмат чытаў пра Архімеда і да гэтага часу памятаю, як ён вылічваў плошчу круга, але калі даходзіла да формул…

У мяне была адна асаблівасць. Хутка зразумеўшы сутнасць пытання, мне хацелася прымяніць гэта на практыцы і нешта з гэтым рабіць, з-за чаго я мог прапускаць некаторыя важныя рэчы па школе. Усвядоміўшы нейкія свае недахопы ў ведах, я стараўся, каб мой сын гэтаму ўдзяляў больш увагі. Але ён гэта разумеў і сам.

— Вельмі часта даводзіцца чуць меркаванне, што любоў да прадмета звязана з асобай настаўніка. Хто ў вас быў такімі асобамі?

— Я згодны з гэтым. Усіх нашых настаўнікаў аб’ядноўвала тое, што яны не самасцвярджаліся за кошт нас.

Бывалі выпадкі, калі нехта з нас па юнацкім максімалізме мог заявіць, што ён можа лепш, больш ці хутчэй, тады настаўнікі ў большасці выпадкаў прапускалі наперад і давалі магчымасць або даказаць гэта, або наламаць дроў і трапіць у смешную сітуацыю.

Тое пакаленне настаўнікаў, якія вучылі мяне, было вельмі ўважлівым да нас, вучняў. Калі бачылі, што ты цягнешся да ведаў, заўсёды дапамагалі і словам, і справай, выкарыстоўваючы для гэтага розныя метады.

Настаўніца фізікі, бачачы нашы няўважлiвыя адносiны да прадмета, націскала на гендарны складнік: “Вы, мужыкі, не можаце гэтага зрабіць?” Яна павышала голас і рабіла гэта настолькі па-мастацку, што адразу ж з’яўлялася жаданне ісці і вучыць, каб у наступны раз не ўдарыць тварам у гразь.

Фота да матэрыяла: Леанід ШЫРЫН: “Жыццё — самы галоўны мастак”.А нехта з настаўнікаў, наадварот, заахвочваў да вучобы пахвалой за добра выкананае заданне і прагрэс у асваенні прадмета.

Многія рэчы ў старшай школе мы пачалі разумець самі. У прыватнасці, што пасля школы можна не толькі катацца на партфелі і кідацца снежкамі, ці, напрыклад, што касцюм і гальштук — гэта не толькі школьнае адзенне, але і пэўны дрэс-код, які адпавядае канкрэтнай сітуацыі. На асенніх і навагодніх балях мы танцавалі вальс. Калі нехта не ўмеў, гэта быў вялікі недагляд. Маўляў, вось ты чытаў першы баль Наташы Растовай: няўжо табе не захацелася навучыцца?

Неяк на класнай гадзіне я выступіў з дакладам пра мастакоў. І настаўніца задала мне пытанне, ці ведаю я Эндзі Уорхала. Я крыху разгубіўся (потым, праўда, даведаўся, што раней ужо бачыў яго творы), ці знаёмы я з сучасным выяўленчым мастацтвам… Нашы настаўнікі не толькі давалі веды па прадмеце, а дзяліліся ведамі, значна шырэйшымі за прадметныя. Ва ўсякім выпадку, яны маглі сарыентаваць вучняў, у якім напрамку трэба рухацца.

Былі, безумоўна, і спрэчкі, і нават канфлікты, але я разумею, што ў большасці выпадкаў я быў пастаўлены на месца правільна. Нам не давалі магчымасці залішне ганарыцца поспехамі, але і на дно таксама не апускалі.

— Ці былі для вас школьныя гады шчаслівымі?

— У школе шмат разоў у мяне было адчуванне шчасця ад таго, што я ўчора не ведаў, а сёння разумею і ведаю.
Для мяне фільм “Доживем до понедельника” — гэта не казка. Усе тыя сітуацыі ў той ці іншай ступені з намі адбываліся. У нейкіх мы былі галоўнымі героямі, у некаторых падобныя падзеі адбываліся ў іншых класах з нашымі сябрамі. І сёння, гледзячы гэты фільм, лаўлю сябе на думцы, што не магу ад яго адарвацца. Мне вельмі дарагі такі тып адносін, які паказаны ў гэтай кінастужцы.

Сёння шмат гавораць пра дыстанцыйнае навучанне. Калі камусьці яно трэба — калі ласка, карыстайцеся. Але жывыя зносіны годнага выкладчыка з вучнем істотна ўплываюць на сацыялізацыю школьнікаў. Праблема ў тым, што дзеці страчваюць здольнасці зносін адно з адным.

Безумоўна, гэтыя ўспаміны ў нечым адзначаны юнацкім максімалізмам і амбіцыямі, звязанымі са сталеннем. Але ў нас сапраўды не было столькі агрэсіі. Тая знакавая сістэма лідарства мне больш блізкая і больш зразумелая. Пытанне дамінавання стаяла інакш, і шлях да лідарства быў больш складаным.

І яшчэ. Мне вельмі не падабаецца, што навучанне зараз называюць “адукацыйнай паслугай”…

— Але сёння ўсё роўна шмат залежыць ад сямейнага выхавання…

— На мой погляд, найбольшы эфект атрымліваецца, калі працуюць і ў сям’і, і ў школе… Канечне, сямейнае выхаванне найперш уплывае на асобу. І калі тое, пра што гавораць у сям’і, пацвярджаецца ў соцыуме, а сям’я і школа працуюць разам, тады можна гаварыць пра сапраўднае выхаванне. Узрост з 7 да 17 гадоў — час станаўлення асобы і характару, які потым вызначае лёс чалавека. Школьныя прыярытэты ў адносінах у многім потым праецыруюцца на дарослае жыццё. Магчыма, я разважаю так, быццам мне 80 гадоў, але я не проста веру, я ведаю, што гэта так.

Фота да матэрыяла: Леанід ШЫРЫН: “Жыццё — самы галоўны мастак”.— З якімі падзеямі ў вашым жыцці звязана вучоба на філфаку?

— Калі я трапіў у атмасферу філфака, які тады размяшчаўся на вуліцы Чырвонаармейскай (там, дзе зараз знаходзіцца гістфак БДУ), яна мяне зачаравала. Прыгожы будынак з уласнай гісторыяй, які цалкам адпавядаў майму ўспрыманню сапраўднага ўніверсітэта: вялікая лесвіца, вітражы, аўдыторыі. І, канечне, людзі. Выкладчыкі, якія былі вельмі цудоўнымі педагогамі і неардынарнымі асобамі. Я застаў заканчэнне таго часу, калі стаўленне да філалагічнай адукацыі было станоўчым: былі вялікія конкурсы пры паступленні, на факультэт траплялі вельмі здольныя і цікавыя студэнты.

Памятаю, як на першым маім экзамене ва ўніверсітэце прафесар Мікалай Андрэевіч Паўленка сказаў: “За адказ я вам стаўлю “выдатна”. Але ці можна папрасіць вас адказаць мне на некалькі пытанняў для майго ўласнага задавальнення?” Зараз я задаюся пытаннем: “Як было так, што яму гэта было патрэбна?” Такія адносіны і сфарміраваныя за гады традыцыі стымулявалі жаданне тут працаваць і быць падобным да сваіх выкладчыкаў.

Падчас вучобы прыйшло асэнсаванне літаратуры і разуменне, што многія творы літаратуры, лёгкія для ўспрымання, з’яўляюцца вельмі глыбокімі па змесце. Шмат хто скардзіцца, што ў школьную праграму ўключаны творы, якія дзеці не зразумеюць. Калі ў малым узросце дзіця слухае “Лакрымозу” Моцарта, творы Баха і Бетховена, яно наўрад ці разумее гэтую музыку на ўзроўні дарослага чалавека.

Гарманічна зробленыя рэчы ў любой сферы мастацтва і чалавечай дзейнасці ўвогуле фармаціруюць тваю ўнутраную прастору незалежна ад таго, разумееш ты іх ці не. Яны задаюць своеасаблівую сістэму каардынат, па якой ты можаш потым арыентавацца. Сталеючы, ты пачынаеш выкарыстоўваць гэтыя закладзеныя веды свядома.

І знаёмства з творам літаратуры адбываецца на пэўным узроўні успрымання. Я, напрыклад, прачытаў “Вайну і мір” Льва Талстога недзе ў 5 класе. Канечне, тады я больш сачыў за сюжэтам рамана. Але такое ранняе знаёмства потым дало магчымасць усё жыццё вяртацца да гэтага твора на новым узроўні. Сёння развагі на гэтыя тэмы многія лічаць маралізатарствам ці свядомым ускладненнем.

Самая вялікая бяда, якая з намі зараз адбываецца, — неўсвядомленасць таго, што адбываецца навокал. Людзі не імкнуцца спасцігаць тое, што адбываецца, кідаючыся на знешнія кліпавыя ўспышкі. І таму ўзнікае цяжкасць вызначыць першаснае і другаснае. Менавіта гэтаму навучыў мяне ўніверсітэт і тыя выкладчыкі, якія ў нас чыталі.

Я не хачу ідэалізаваць і ўпрыгожваць той час, але я ведаю, што большая частка людзей, якія працавалі ў той сферы, былі вельмі змястоўнымі. Шмат хто з іх даходзіў да вышэйшай адукацыі пешшу ў літаральным сэнсе гэтага слова, таму што ім гэта было патрэбна. І ў межах аднаго пакалення людзі сталі акадэмікамі. Гэта прымушае мяне верыць у чалавека, а тое пакаленне людзей прымушае верыць, што гэта магчыма пры стварэнні адпаведных умоў: адабраць таленавітых людзей і даць ім магчымасць вучыцца. І тады ў межах нават аднаго пакалення грамадства можна зрабіць вельмі вялікі крок наперад.

Фота да матэрыяла: Леанід ШЫРЫН: “Жыццё — самы галоўны мастак”.— Аднак пасля ўніверсітэта вы не пайшлі па шляху класічнага мова- ці літаратуразнаўцы…

— Скончыўшы ўніверсітэт, я стаў працаваць і рыхтаваць дысертацыю па параўнальным аналізе фальклорных тэкстаў, што дазволіла мне паглыбіцца ў вывучэнне фальклору — не толькі літаратурнага, але і музычнага.

З музычнага пункту погляду беларуская нацыянальная мелодыка мае свае адметнасці. Апошнім часам мне давялося ствараць кампазіцыю для музычнага пралога цырымонii адкрыцця тыдня дзіцячага “Еўрабачання”. Адзін няправільны крок — і ўжо гучыць “a-la russe”, з другога боку падцікоўвае ўкраінская ці карпацкая музыка. І таму сёння вельмi мала сучасных песень, у якіх адназначна беларуская мелодыка.

Потым некаторы час я быў дырэктарам студыі “Мецца-фортэ”, у якой Іван Кірчук (група “Троіца”) запісваў свой першы альбом. І мне быў вельмі цікавы яго падыход: як зрабіць так, каб музыка была менавіта беларускай.

Я назбіраў шмат матэрыялу і падышоў да моманту абароны дысертацыі. Але ў гэты час пачаліся ліхія 90-я, і мы пагрузіліся ў зусім іншую рэальнасць. Я паспрабаваў спрагназаваць найбліжэйшае развіццё сітуацыі і зразумеў, што займацца тым, што табе падабаецца і мае адэкватную ацэнку ў грамадстве, — гэта вялікая раскоша. Акрамя гэтага, музыка стала падпіраць знутры. У той час, калі вакол ужо займаліся камерцыяй, я зрабіў гэты нелагічны, з пунку погляду майго акружэння, крок — выбраў музыку.

— Ці давялося вам папрацаваць па спецыяльнасці?

— Так, але нямнога. Мара збылася, і пэўны час я быў выкладчыкам у вышэйшай школе. Быў такі час, калі ў паветры ўжо адчуваліся будучыя змены. Не ведаю, як гэта зараз ацаніць, але, напэўна, гэта быў той момант жыццятворчасці, калі ты ўласнаручна адказваеш за свой лёс і разумееш, што часам трэба ісці супраць агульнай плыні жыцця. Жыццё — самы галоўны мастак і рухавік.

Я не лічу сябе мысліцелем, але з задавальненнем назіраю за тым, што зараз адбываецца з чалавецтвам. На маю думку, наша грамадства дайшло да пэўнай мяжы. Чалавек сёння чамусьці больш схіляецца да зносін з робатам (у шырокім значэнні гэтага тэрміна). Не разумею, што ён хоча пачуць ад робата. Сапраўды, ад яго чалавек можа пачуць толькі іншую камбінаторыку чалавечых думак, адзінае — магчыма, больш парадаксальную. Але чалавецтва на працягу свайго існавання добра спраўлялася з гэтым дзякуючы геніям: Пушкiну, Леанарда да Вінчы, Арыстоцелю. Яны на агульным фоне развіцця чалавецтва ў свой час рабілі прарывы.

— Якая сфера жыцця вам абсалютна нецікавая?

— Калі гаварыць пра даследчую цікавасць, такіх сфер няма. Абагульненні для разумення пэўных працэсаў ці прагназавання таго, што будзе, будуюцца на ўсіх працэсах. Нават калі яны “маўчаць”, яны застаюцца інфарматыўнымі.

Напрыклад, зайшоў да мяне чалавек. За першыя 20 секунд можна скласці ўяўленне пра яго пэўныя рысы. На што ён найперш звярнуў увагу, што заўважыў і не сказаў пра гэта, з чаго і як пачаў размову — такія назіранні дазваляюць далей адэкватна будаваць зносіны. Знаёмячыся з чалавекам, я найперш успрымаю той зачын, які ён заяўляе. І ў гэтым сэнсе я часцей авансую чалавеку магчымасць праявіць сябе — каб знайсці зерне, трэба шмат пералапаціць. Будаваць зносіны з людзьмі — гэта таксама вялікі талент. Ды і мая якасць жыцця ў цэлым — гэта людзі вакол мяне. Я аддаю перавагу партнёрскім адносінам пры ўмове, што я таксама патрэбен гэтым людзям. І такія зносіны штурхаюць мяне здзіўляць гэтых людзей. Калі я разумею, што нехта якую-небудзь справу робіць лепш за мяне, мяне гэта вельмі радуе: значыць, пры пэўных умовах я таксама так змагу.

З таго, што я чую і бачу, я раблю выснову, што грамадства шмат што страчвае ад таго, што да настаўніка ў шырокім сэнсе гэтага слова адносіны не такія, якімі яны павінны быць. Настаўніка трэба расціць больш адказным, і адносіны да яго павінны быць лепшыя. У маім разуменні настаўніцтва — гэта не шараговая работа. Увесь час школа была і застаецца носьбітам грамадскіх каштоўнасцей. Шмат што з таго лепшага, што было дасягнута ў нас і за мяжой, ужо калісьці было. І мне б вельмі хацелася, каб настаўнікі не забаўлялі вучня, а патрабавалі ад яго адпаведных узросту і часу ведаў.

Адна з функцый школы — прадаставіць магчымасць выбару і магчымасць зразумець сябе. Зараз можна быць юрыстам, эканамicтам, дызайнерам, але, калі ты не здольны да гэтага, ты будзеш пражываць чужое жыццё. І таму калі ты знайшоў тое, што падабаецца і атрымліваецца, то яно вернецца да цябе 100 разоў станоўчым водгукам.

Асоба — гэта самая вялiкая каштоўнасць грамадства. У прыватнасці, я многае аддаў бы за магчымасць паразмаўляць з тымі, з кім у мяне ўжо былі зносіны, са шматлікімі прафесіяналамі галіны, у якой я зараз працую, і да якіх у мяне ёсць шмат пытанняў. На жаль, шмат каго ўжо няма на гэтым свеце. Але, каб такое можна было, я, не раздумваючы, паехаў бы на майстар-клас да Свірыдава ці Глебава. Каб недзе выступалі Барыс Пастэрнак, Янка Брыль, Уладзімір Караткевіч — таксама з задавальненнем паслухаў бы. Калісьці многіх беларускіх пісьменнікаў я бачыў і чуў, калі мы ў студэнцкія гады хадзілі на такія сустрэчы ў Дом літаратара, што на вуліцы Фрунзэ. Я не абагаўляю і не кананізую той час, але гэта сапраўды было. Я ішоў туды, каб пачуць арыгінальную стыкоўку сэнсаў, арыгінальны парадак слоў, адчуць стыль пісьменніка… Гэта пашырала маю прастору. Дзякуючы гэтаму, чытаючы пэўныя творы, я ўсведамляю, што разумею больш, чым многія іншыя.

І дзе, як не ў школе, пашыраць гэтыя межы ўспрымання рэчаіснасці. Сёння грамадства павінна павярнуцца да школы ў тым, што патрабаванні да настаўніка павінны быць вельмі высокімі. Вядома, аплата працы настаўніка таксама павінна быць адпаведная. Трэба, каб было цяжка стаць настаўнікам і ганарова ім з’яўляцца.

— Калі вы напісалі першую песню?

— Першыя спробы былі ў студэнцкія гады. Спрабаваў пісаць да студэнцкіх капуснікаў, але я тады не надаваў гэтаму асаблівага значэння. Я рана сутыкнуўся з Маякоўскім, Ясеніным і Блокам, каб цвяроза ставiцца да свайго паэтычнага вопыту, і вельмі ўдзячны за гэта лёсу.

Зараз пішу вершы, але хутчэй у якасці тэста на адпаведнасць: што я магу зрабіць сам? Ёсць у мяне і паэма, напісаная больш для сяброў… Для мяне быў больш цікавы сам факт, ці змагу я давесці справу да канца. І я задаволены вынікам: калі не паэтычным, то валявым. (Усміхаецца.)

Я люблю, каб у жыцці быў пэўны вопыт. Напрыклад, едучы ў машыне і слухаючы радыё, часта заўважаю: гэта спявае мой сябар; гэта гаворыць вядучы, якога я ведаю; гэта расказваюць пра таго рэжысёра, да спектакля якога я напісаў музыку; гэта абмяркоўваюць тую з’яву, да якой я маю дачыненне. І калі для некага сэнс жыцця ў тым, каб выгадаваць сына, пабудаваць дом і пасадзіць дрэва, то для мяне — паспрабаваць сябе ў розных напрамках: напісаць добрую песню ці верш, крытычны артыкул па літаратуры ці культуралогіі, эсэ на грамадскую тэматыку.

Я люблю спрабаваць сябе ва ўсіх гэтых працэсах, і тое, што можна не выносіць на суд гледачоў, не выношу. Таму што такія спробы — мой спорт з самім сабой.

— Ці не бывае крыўдна за тое, што ваша імя як аўтара песень рэдка ўпамінаецца, а ўся слава дастаецца выканаўцам?

— Калі ў цябе пяць песень, ты носішся з гэтым як з пісанай торбай і хочаш данесці свету, што гэта твае песні. Я падыходжу да гэтага інакш. Для мяне важна, каб было запатрабавана тое, што я раблю, каб ведалі мае работы. А ці ведаюць мяне як іх аўтара — не мае значэння. Камерцыйная гісторыя маіх твораў для мяне на другім месцы. Самае вялікае шчасце — магчымасць сесці і зрабіць якасную работу.

— Выхад на расійскі эстрадны рынак таксама быў, кажучы вашымі ж словамі, “спорт з самім сабой”?

— Мне было цікава даведацца, што сабой уяўляюць гэтыя людзі. І ад сустрэч з многімі з іх засталіся вельмі прыемныя ўражанні. Некалькі размоў з Львом Лешчанкам, зносіны з Аляксандрам Сяровым, Уладзімірам Прасняковым. Калі ёсць магчымасць знаходзіцца разам з такімі людзьмі не 10—15 хвілін, а некалькі гадзін, разумееш, што размаўляеш з імі на адной мове і дзейнічаеш у адпаведных кiрунках па тых жа алгарытмах, што і яны.

У такіх зносінах важна ведаць сабе цану (не ў камерцыйным плане, а ў плане магчымасцей), але пазбягаць як непатрэбнага самакапання, так і залішняй самаўпэўненасці.

— Чаго вы яшчэ не зрабілі?

— У прафесійным плане мне б хацелася стварыць нейкую вялікую форму: можа, тэатральную пастаноўку, а можа, цыкл песень на беларускай мове.

Ёсць рэчы, якія дасталіся мне ў жыцці вельмі дорага. Не ў плане выдаткаў, а з пункту погляду недаведзенасці выніку. І калі ў маладыя гады гэта выводзіла з раўнавагі, то зараз мне вельмі камфортна ў ролі навучэнца.

Я задаволены, што магу шмат чаму навучыцца, што ёсць тое, што я хачу прачытаць і перачытаць. Хочацца, каб у найбліжэйшы час была магчымасць пажыць у такім рэжыме: мне стала вельмі цікава жыць.

— Вы ў асноўным вядомы як кампазітар. Ці пішаце тэксты да сваіх песень?

— Бывае, і, дарэчы, пішу не толькі на сваю музыку.

— Хто з замежных спевакоў быў першым выканаўцам вашых песень?

— Ва Украіне гэта была Ціна Караль, а на расійскай эстрадзе першай, хто прадставіў маю песню, была група “Асарці” (“Самолетами”). Мае песні таксама ёсць у рэпертуары Эмiна Агаларава, Таicii Павалiй, Аляксандра Сярова, Наталлi Падольскай, Аляксея Глызiна.

Сёння я адчуваю ў сабе шмат сіл, каб крыху памяняць фармат. Мяне цікавіць нешта вельмі маладзёжнае, а таксама дастаткова класічнае. Сярэдзіна цікавіць менш…

— Што ў вашым разуменні хіт?

— Сёння трэба ўдакладняць: хіт для каго? Меркаванне паважанага мной чалавека, што работа добрая, часам значна важнейшае, чым лайкі і рэпосты ў сацыяльных сетках.

Пасля пэўнай колькасці песень ужо збіваешся з падліку. А апошнія гадоў пяць я імкнуўся забываць. (Смяецца.)

— Філолаг, паэт, кампазітар, прадзюсар… Чаго ў вас больш?

— Для мяне галоўнае — імкнуцца быць сугучным часу праз слова, мелодыю, дзеянне… Па вялікім рахунку, гэта пытанне цікавасці да жыцця. Вельмі люблю фразу Талстога з рамана “Вайна і мір”: “…Адмовіцца ад неіснуючай свабоды і прызнаць неадчувальную залежнасць”. Усё мае адваротны бок: як толькі нешта ператвараецца, няхай і ў паспяховы, але ў штамповачны цэх, то ведай: тыражуючы поспех, ты пачынаеш гуляць супраць сябе.

Апошнім часам я вяду закрыты лад жыцця. Відаць, таму, што я з узростам стаў больш цаніць час. Сапраўды, для мяне шчасце ў тым, што я магу адносна свабодна распараджацца сваім часам.

Усім вядома біблейскае выказванне “Спачатку было слова”, але я як музыкант дазволю сабе сказаць: “Спачатку быў гук”.

Уладзімір ФАЛАЛЕЕЎ.
Фота з архіва Леаніда ШЫРЫНА.