Медальная матэматыка

Каманда беларускіх школьнікаў паспяхова выступіла на 59-й Міжнароднай алімпіядзе па матэматыцы, якая праходзіла з 3 па 14 ліпеня ў горадзе Клуж-Напока (Румынія). На нашым рахунку 4 бронзавыя медалі і пахвальны водзыў. Віншуем!

На 59-й Міжнароднай матэматычнай алімпіядзе нашу краіну прадстаўлялі пераможцы заключнага этапу Рэспубліканскай алімпіяды па вучэбным прадмеце “Матэматыка” ў 2017/2018 навучальным годзе.

Бронзавыя медалі заваявалі навучэнцы Ліцэя БДУ Уладзіслаў Зверык, Аляксандр Казакоў, Анд­рэй Шакель і Андрэй Нарадзецкі. Пахвальны водзыў атрымаў Уладзіслаў Сявец, навучэнец гімназіі № 41 імя В.Х.Сярэбранага Мінска.

Кіраўнікамі каманды былі дацэнт кафедры вышэйшай алгебры і абароны інфармацыі БДУ кандыдат фізіка-матэматычных навук Ігар Іванавіч Варановіч і кандыдат фізіка-матэматычных навук навуковы супрацоўнік Інстытута матэматыкі НАН Беларусі Міхаіл Васільевіч Карпук.

Удзельнікам міжнароднай алімпіяды прапануецца рашыць 6 задач (па 3 задачы ў дзень на працягу двух дзён запар), кожная з якіх ацэньваецца ў 7 балаў. Максімум — 42 балы. Задачы выбіраюцца з розных галін школьнай матэматыкі, галоўным чынам з геаметрыі, тэорыі лікаў, алгебры і камбінаторыкі. Яны не патра­буюць ведання вышэйшай матэматыкі і часта маюць прыгожае і кароткае рашэнне. 1-я і 4-я задачы класіфікуюцца як лёгкія, 2-я і 5-я — як сярэднія , а 3-я і 6-я — як цяжкія. Напрыклад, умова сёлетняй першай задачы:

Няхай Г — акружнасць, апісаная каля востравугольнага трохвугольніка ABC. Кропкі D і E ляжаць на адрэзках AB і AC адпаведна, прычым AD = AE. Сярэдзінныя перпендыкуляры да ад­рэз­каў BD і CE перасякаюць меншыя дугі AB і AC акружнасці Г у кропках F і G адпаведна. Дакажыце, што прамыя DE і FG паралельныя або супадаюць.

А цяпер шостай:

Выпуклы чатырохвугольнік ABCD адпавядае ўмове AB x CD = BC x DA. Кропка X унутры чатырохвугольніка ABCD такая, што <XAB = <XCD і <XBC = <XDA. Дакажыце, што <BXA + <DXC = 180°.

У інтэлектуальных матэматычных спаборніцтвах гэтага года прымалі ўдзел каманды з 107 краін свету: 594 хлопцы і 60 дзяўчат. Па выніках алімпіяды ўручаны 48 залатых медалёў, 98 сярэбраных і 143 бронзавыя. Максімальныя 42 балы набралі ўдзельнікі з Вялікабрытаніі і ЗША. У лідарах — школьнікі з Расіі, Тайваня, Германіі, Кітая, Японіі.

Міжнародная матэматычная алімпіяда (IMO, International Mathematical Olympiad) — штогадовае інтэлектуальнае першынство для школьнікаў, найстарэйшая з міжнародных прадметных алімпіяд.

Першая MMА прайшла ў 1959 годзе ў Румыніі з удзелам прадстаўнікоў сямі краін. З тых часоў яна праводзіцца кожны год (адзіным выключэннем быў 1980-ы). У апошнія гады ў алімпіядзе ўдзель­нічаюць больш як 100 краін з 5 кантынентаў. Дарэчы, ММА гэтага года адметная тым, што ганаровым прэзідэнтам арганізацыйнага камітэта стаў удзельнік гэтага інтэлектуальнага спаборніцтва ў 1959 годзе, а цяпер кіраўнік кафедры матэматыкі Румынскай акадэміі Віорэл Барбу, які адзначыў, што і да гэтага часу памятае атмасферу той алімпіяды.

“Матэматыка заўсёды была дынамічнай галіной чалавечай дзейнасці і фундаментальнай навукай, якая развіваецца на карысць навуковых ведаў і тэхнічных дасягненняў. Роля і абавязак маладых матэматыкаў — ствараць і развіваць новыя ідэі і будаваць новыя масты паміж матэматыкай і іншымі навуковымі напрамкамі”, — сказаў Віорэл Барбу.

Кансультатыўны савет ММА (кіруючы орган алімпіяды) зацвярджае краіну, якая будзе прымаць спаборніцтва, сочыць за выкананнем правіл і падтрымлівае традыцыі. Кожную краіну прадстаўляе каманда, якая складаецца не больш чым з 6 (першапачаткова — 8) удзельнікаў, кіраўніка і навуковага кіраўніка. Удзельнікі павінны быць не старэйшыя за 20 гадоў і не вучыцца ва ўніверсітэтах. Афіцыйна ММА — асабістае пер­шын­ство.

Мэтамі міжнароднай матэматычнай алімпіяды, якія былі акрэслены ў далёкім 1959 годзе, з’яўляюцца: выяўленне і заахвочванне матэматычна адораных маладых людзей ва ўсіх краінах, садзейнічанне сяброўскім міжнародным адносінам паміж матэматыкамі ўсіх краін, стварэнне магчымасці для абмену інфармацыяй аб школьных праграмах і практыцы па ўсім свеце і папулярызацыя матэматыкі ў цэлым. Па традыцыі для ўдзельнікаў праводзяцца экскурсіі, арганізуецца багатая забаўляльная праграма, каб яны маглі пазнаёміцца паміж сабой бліжэй і пасябраваць.

Вольга ДУБОЎСКАЯ.