Міхаіл Жураўкоў: “Навука і адукацыя — вядучыя фактары эканамічнага росту”

Пытанні навуковай і інавацыйнай дзейнасці абмеркавалі на нарадзе-семінары ў Віцебску кіраўнікі ўстаноў вышэйшай адукацыі.

Нарада-семінар з удзелам міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь Міхаіла Жураўкова, першага намесніка міністра адукацыі Вадзіма Богуша, начальніка ўпраўлення навукі і інавацыйнай дзейнасці Міністэрства адукацыі Віктара Валасацікава адбылася 19 кастрычніка на базе Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта. На разгляд былі вынесены вынікі навуковай дзейнасці ўніверсітэтаў і праблемныя пытанні камерцыялізацыі, навукова-тэхнічнай і інавацыйнай дзейнасці ўстаноў вышэйшай адукацыі і падрыхтоўкі навуковых работнікаў вышэйшай кваліфікацыі, а таксама вопыт арганізацыі работы інжынірынгавых цэнтраў і тэхнапаркаў, аказання паслуг па суправаджэнні працэсу ўкаранення ў вытворчасць навукова-тэхнічнай прадукцыі, стварэння стартап-мерапрыемстваў у сферы новых і высокіх тэхналогій. Удзельнікі сустрэчы азнаёміліся з распрацоўкамі вядучых кафедр і наведалі Навукова-тэхналагічны парк Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.

— Сёння для развіцця эканомікі краіны і вытворчай сферы, акрамя такога несумненна важнага і неад’емнага складніка, як наяўнасць фундаментальнай адукацыі добрага ўзроўню, неабходна прысутнасць у адукацыйным працэсе ў абавязковым парадку інавацыйнага, практыка- і бізнес-арыентаванага кампанента, — звяртаючыся да ўдзельнікаў нарады-семінара, адзначыў Міхаіл Жураўкоў. — У пераважнай большасці краін свету ўстановы вышэйшай адукацыі разглядаюцца як “ключавы інструмент нараджэння інавацый”. Укараненнем новых тэхналогій павінны займацца спецыяльныя бізнес-структуры, інжынірынгавыя цэнтры. Наяўнасць такіх структур у складзе ўніверсітэтаў уяўляе сабой надзённую патрэбу.

Міхаіл Жураўкоў указаў на неабходнасць размежавання падрыхтоўкі кадраў для фундаментальнай навукі, даследаванняў і для інавацыйных, тэхналагічна прарыўных галін. Павінны быць розныя падыходы, розныя методыкі ў залежнасці ад асноўнай мэты навучання. Неабходна ствараць новы адукацыйны працэс, які будзе аптымальна спалучаць гадзіны і прадметы ў вобласці прыродазнаўчых і тэхнічных дысцыплін, матэматыкі і інфарматыкі, спецыяльных дысцыплін з кампанентамі інавацыйнай і бізнес-арыентаванай накіраванасці. У першую чаргу гэта тычыцца сістэм тэхнічнай і тэхналагічнай адукацыі.

Развіццё эканомікі і рух да інфармацыйнага грамадства шостага тэхналагічнага ўкладу стымулюе з’яўленне новых прафесій. Сярод прыярытэтных напрамкаў, дзе ўжо сёння патрабуюцца прафесіяналы са спецыяльнай падрыхтоўкай, можна выдзеліць цэлы шэраг тэхнічных спецыяльнасцей. У той жа час, на думку кіраўніка сістэмы адукацыі, недастатковая ўвага ўдзяляецца такім актуальным напрамкам, як бізнес-аналітыка, эканамічная тэорыя, разлік і прагноз рызык. Разам з тым роля адукацыі і навукі ў фарміраванні бюджэтаў краін становіцца ўсё больш важнай. У развітых краінах да 95 працэнтаў прыросту валавога ўнутранага прадукту забяспечваюць навукова-тэхнічныя распрацоўкі і інавацыйныя рашэнні. Інтэлектуальная рэнта — галоўны прыз у сучасным эканамічным спаборніцтве.

— Надзённае патрабаванне сёння — пераход універсітэтаў ад класічнага тыпу да інавацыйнага, што мае на ўвазе пераўтварэнне іх у магутныя цэнтры стварэння інавацыйных навукаёмістых распрацовак, падрыхтоўкі кадраў, якія валодаюць не толькі глыбокімі фундаментальнымі базавымі ведамі, але і вопытам работы з інавацыйнымі тэхналогіямі і ўдзелу ў распрацоўцы ўніверсітэцкіх праектаў, — акцэнтаваў увагу Міхаіл Жураўкоў. — Тады з’явяцца ў вялікай колькасці і новыя бізнес-ініцыятывы, і праявіцца павышаная зацікаўленасць бізнесу і вытворчасці ў выпускніках устаноў вышэйшай адукацыі. Безумоўна, для гэтага неабходна, каб у грамадстве істотным чынам змяніліся адносіны да інавацыйных трансфармацый у адукацыі і навуцы. У сучасным свеце чалавека робяць спецыялістам не самі веды (яны сёння страчваюць унікальнасць даволі хутка), а жаданне быць спецыялістам, аддаваць вялікі рэсурс свайго часу і ўвагі канкрэтнай справе. Для таго каб стымуляваць інавацыі і адаптавацца да патрабаванняў эканомікі, установы вышэйшай адукацыі павінны быць арганізаваны такім чынам, каб быць максімальна гібкімі і садзейнічаць развіццю творчых здольнасцей і прадпрымальніцкага мыслення. Усё большая колькасць аўтарытэтных экспертаў па пытаннях вышэйшай адукацыі прыходзіць да думкі, што ў цяперашні час пры кіраўніцтве адукацыйнымі ўстановамі і распрацоўцы вучэбных праграм многае можна пазычыць з мадэлей стартапаў. Гэта значыць, што сёння ўніверсітэт павінен уяўляць сабой своеасаблівы вялікі стартап. Установы вышэйшай адукацыі павінны стаць важнейшай рухаючай сілай у распаўсюджванні прадпрымальніцкага мыслення.

Каб стварыць сістэму вышэйшай адукацыі, у якой працэсы і стратэгіі змяняліся б гэтак жа хутка, як у стартапах, патрабуецца стратэгічны падыход да кіраўніцтва. Неабходна, каб у аснове адукацыйнага працэсу быў праблемна-арыентаваны падыход да навучання, міждысцыплінарныя даследаванні і інавацыі. Адукацыйны працэс трэба мяняць так, каб выкладчыкі і студэнты сталі больш актыўнымі ўдзельнікамі глабальнага рынку даследаванняў і інавацый. На будучыню вышэйшай адукацыі значна ўплывае сумесная дзейнасць універсітэтаў. Усё больш устаноў вышэйшай адукацыі аб’ядноўваюцца ў кансорцыумы — асацыяцыі дзвюх і больш арганізацый. Мэта такога аб’яднання — кансалідаваць рэсурсы, лепш пазіцыянаваць сябе для ўкаранення адукацыйных інавацый.

— У святле абазначаных стратэгічных задач адной з важных праблем з’яўляецца пастаянны прыток моладзі ва ўстановы вышэйшай адукацыі і навуковыя арганізацыі, што дазваляе ўстановам трымацца “ў тонусе і трэндзе” сучасных тэндэнцый, — падкрэсліў Міхаіл Жураўкоў. — На жаль, ранейшыя падыходы сёння ўжо малаэфектыўныя. Трэба шукаць новыя рэальныя формы для арганізацыі такога пастаяннага прытоку моладзі ў адукацыю і навуку.

Напярэдадні, 18 кастрычніка, Міхаіл Жураўкоў наведаў Наваполацк, дзе сустрэўся з кіраўніцтвам горада, прыняў удзел ва ўрачыстым адкрыцці другога этапу рэспубліканскага праекта “300 талентаў для каралевы”, пабываў у гімназіі № 2 і Полацкім дзяржаўным універсітэце.

Таццяна БОНДАРАВА.
Фота аўтара.

Пакінуць каментарый

Ваш электронны адрас не будзе апублікаваны. Абавязковыя палі пазначаны *