Прапанова па “Хельсінкі-2” не з’яўляецца штучнай, яна выпакутавана гісторыяй народа

Беларусь мае кроўную зацікаўленасць у мірным вырашэнні канфліктаў. Пра гэта міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей заявіў на адкрыцці ў Мінску міжнароднага форуму “Усходняя Еўропа: у пошуках бяспекі для ўсіх”.

“Мы ў Беларусі маем кроўную зацікаўленасць у дыялогу, мірным вырашэнні канфліктаў. Такі падыход, такое светаадчуванне выпакутаваны ўсёй нашай гісторыяй, незлічонымі стратамі ад разнастайных войнаў, якія праходзілі на нашай тэрыторыі на працягу стагоддзяў”, — сказаў Уладзімір Макей.

На яго думку, падзеі Другой сусветнай вайны з’яўляюцца адным з найбольш моцных, калі не самым моцным фактарам, які вызначае генетычную памяць беларускага народа і, можа, нават нацыянальную ідэнтычнасць.
“Праз 70 гадоў пасля завяршэння Другой сусветнай вайны нам, што называецца, і ў страшным сне не магло прысніцца, што недзе зусім побач, у непасрэдным суседстве з намі, зноў будуць весціся маштабныя баявыя дзеянні, зноў будуць гінуць мірныя людзі”, — адзначыў міністр.

У Беларусі не было нейкіх ваганняў, як сябе паводзіць у гэтай сітуацыі, звярнуў увагу Уладзімір Макей. “У рэшце рэшт, наша пазіцыя і абумовіла выбар Мінска як найбольш прымальнага і зручнага месца для вядзення перагавораў па ўрэгуляванні канфлікту ва Украіне, а мінскія пагадненні да гэтага часу застаюцца адзінай рэальнай асновай урэгулявання канфлікту”, — канстатаваў ён.

Уладзімір Макей дапусціў, што гэтыя дамоўленасці не заўсёды выконваюцца і не ідэальныя, але яны дазволілі спыніць у свой час маштабнае кровапраліцце.

“Тлеючыя і замарожаныя канфлікты ў нашым рэгіёне, пра якія ў тым ліку пойдзе размова і на нашай цяперашняй канферэнцыі, шмат у чым з’яўляюцца пунктам адліку, які дазваляе больш прадметна сфакусіравацца на агульных праблемах бяспекі. Вялікі парадак дня форуму з’яўляецца наглядным сведчаннем таго, што ў нашым рэгіёне сёння прама ці ўскосна праламляецца вялікая колькасць розных інтарэсаў, выклікаў, нявырашаных праблем”, — сказаў кіраўнік ведамства.

Іх інтэнсіўнасць сёння вымушае заняцца знаходжаннем узаемапрымальных рашэнняў. “Бо калі нічога не рабіць, а толькі паўтараць, што вырашэнне праблемы немагчыма, то ў выніку мы толькі заганяем сітуацыю ў тупік. Наяўнасць прымальнага для ўсіх, у тым ліку для канфліктуючых бакоў, месца для сустрэч і перагавораў, дзе ў рэжыме дыялогу нон-стоп ішло б абмеркаванне праблем, можа стаць важным фактарам садзейнічання іх вырашэнню”, — лічыць Уладзімір Макей.

Прапанова Беларусі па “Хельсінкі-2” не была штучнай, яна была выпакутаванай, падкрэсліў міністр, пры гэтым беларускі бок не разлічваў, што рэалізуе сваю ініцыятыву літаральна на наступны дзень. “Рана ці позна гэта прынясе свае вынікі”, — упэўнены Уладзімір Макей. Як адзначыў кіраўнік знешнепалітычнага ведамства, прыйдзе ўсведамленне таго, што трэба ўшчыльную займацца канкрэтным вырашэннем праблем, выклікаў і пагроз, з якімі сутыкаемся.

“Калі сядзець і нічога не рабіць, чакаць манны нябеснай, што вялікія геапалітычныя гульцы, занятыя бойкай паміж сабой, уважаць інтарэсы малых і сярэдніх краін, то нічога не атрымаецца. Трэба паспрабаваць хоць што-небудзь зрабіць у гэтай сітуацыі”, — дадаў ён.

“Эканамічнае саперніцтва і гандлёвыя канфлікты — класічныя прычыны абвастрэння міжнародных адносін. Гэта мы наглядна бачым сёння, прыклады — перад нашымі вачыма. Менавіта таму Беларусь з’яўляецца актыўным прыхільнікам дыялогу паміж еўразійскім і еўрапейскім інтэграцыйнымі працэсамі як сродку ўмацавання даверу і выключэння барацьбы за сферы ўплыву ва Усходняй Еўропе”, — сказаў Уладзімір Макей.

На думку міністра, прагрэс у гэтым напрамку садзейнічаў бы развянчанню міфа аб несумяшчальнасці еўрапейскай і еўразійскай інтэграцыйных мадэлей.

“Стварэнне мірнай, уніфікаванай, узаемазвязанай і заснаванай на супрацоўніцтве эканамічнай прасторы ад Атлантычнага да Ціхага акіяна, ад Лісабона да Уладзівастока і далей да Шанхая здольна прынесці сур’ёзныя дывідэнды абодвум саюзам, абодвум фарматам і не ўваходзячым у іх краінам. Зразумела, што і тут нельга чакаць нейкага цуду, ні ў каго няма гатовых формул або завершаных праектаў. Але важна паступальнае, паслядоўнае нарошчванне ўзаемадзеяння”, — падкрэсліў міністр.

Дакладна гэтак жа і наладжванне дыялогу паміж ваеннымі арганізацыямі — у прыватнасці, НАТА і АДКБ — садзейнічала б зніжэнню напружанасці на кантыненце, звярнуў увагу Уладзімір Макей. “Бо іншай рэальнасці, іншых інструментаў гарантавання бяспекі на сёння проста няма. І калі нічога нельга адмяніць або змяніць, значыць, трэба працаваць з тым, што ёсць, а не ствараць уяўных праціўнікаў”, — сказаў ён.

Міністр дадаў, што трэба займаць, як гаворыць кіраўнік беларускай дзяржавы, шчырую, сумленную, прынцыповую пазіцыю па ўсіх пытаннях, асабліва міждзяржаўных адносін.