Сакрэтны ключ да дзіцячых сэрцаў

“Важна быць адкрытым новаму, бачыць у ім магчымасці для развіцця” — такім дэвізам у жыцці і рабоце карыстаецца настаўніца рускай мовы і літаратуры гімназіі №1 Дзяржынска Мінскай вобласці Настасся Аляксандраўна Трафімава. Выбраны падыход апраўдаў сябе: за пару гадоў работы малады педагог знайшла ключ да сэрцаў вучняў і калег, вылучылася сваёй актыўнай пазіцыяй і дасягненнямі ў самых розных сферах.

Звязаць жыццё з адукацыя­й Настасся вырашыла па пры­кладзе сваіх сваякоў, ад якіх літаральна з дзяцінства пераняла любоў да чытання. Бабуля Валянціна Рыгораўна Скіпская выкладала рускую мову і літаратуру, доўгі час узначальвала Коханаўскую сярэднюю школу імя І.П.Кожара Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Мама працуе бібліятэкарам у Станькаўскай сярэдняй школе імя М.Казея, якую скончыла Настасся. Зараз жа дзяўчына жыве ў вёсцы Каменка, што недалёка ад Станькава, і трэці год штодня ездзіць на работу ў суседні горад. Такой сітуацыяй яна цалкам задаволена: дарога не займае шмат часу. Тое, што месцам работы стала менавіта гімназія № 1 Дзяржынска, маладая настаўніца лічыць вялікім шчасцем.

— Імкнуся працаваць годна, як і мае маці і бабуля, а таксама стаць падобнай  на сваю любімую гераіню — Лідзію Міхайлаўну з апавядання Валянціна Распуціна “Урокі французскай”, — дзеліцца асабістым Н.А.Трафімава. — Перш за ўсё для мяне важна было знайсці агульную мову з вучнямі, каб яны мяне чулі, сур’ёзна ўспрымалі мае словы, патрабаванні і парады. Ёсць дзеці, якія самі падыхо­дзяць на перапынках з пытаннямі па вучобе, праяўляюць актыўнасц­ь. Гэта, безумоўна, вельмі радуе. Але ёсць і тыя, каго зацікавіць няпроста. Аднак не варта баяцца складаных задач, бо менавіта яны даюць каштоўны вопыт і сапраўдны прафесіяналізм.

Каб завалодаць увагай дзяцей, настаўніца зрабіла стаўку на інфармацыйна-камунікацыйныя тэхналогіі. Для замацавання матэрыялу, выканання дамашняй работы, правядзення дадатковых заняткаў, а таксама для розных форм кантролю яна часта выкарыстоўвае рэсурс LearningАpps. Настаўніцы падабаецца, што работа ацэньваецца на вачах дзяцей і ўсе могуць адразу ж убачыць свае вынікі, звярнуць увагу на недахопы. Настасся Аляксандраўна заўважыла: працуючы на гэтай анлайн-платформе, гімназісты хутка ўцягваюцца ў вучэбны працэс, у іх знікае страх зрабіць памылку, а цікавасць да пошуку правільнага адказу павышаецца. Напрыклад, на ўроках рускай літаратуры педагог часта прымяняе такія заданні на LearningАpps, як “Знайдзі пару”, “Сартаванне малюнкаў”, “Храналагічная лінейка”, “Табліца адпаведнасцей” і інш. Практыкаванне “Храналагічная лінейка” дапамагае хутка і адначасова ва ўсіх вучняў праверыць веданне зместу твораў (неабходна правільна размясціць эпізоды). Для Настассі Аляксандраўны зручным і простым у выкарыстанні памочнікам стала і вучэбная платформа Kahoot. Яна дазваляе ствараць разнастайныя віктарыны, апытанні, абмеркаванні. Вучні выконваюць заданні з цікавасцю і нават з азартам, бо хуткасць таксама мае значэнне і ўплывае на вынік. У арсенале настаўніцы ёсць яшчэ а­дзін рэсурс — Online Test Pad. Сваім калегам яна раіць узяць сабе на заметку гэты зручны і просты анлайн-канструктар для стварэння і правядзення тэстаў, апытанняў, гульняў на логіку, крыжаванак і дыялогаў.

— Сёння ў педагога даволі шмат магчымасцей зрабіць урок сучасным, дынамічным, яркім, — звяртае ўвагу Н.А.Трафімава. — Стараюся прапаноўваць сваім вучням розныя віды дзейнасці, у тым ліку работу на вучэбных платформах, якая ім заўсёды даспадобы. Аднак гэта не павінна займаць занадта шмат часу. Сваю галоўную місію бачу ў тым, каб навучыць гімназістаў прыгожа і без памылак пісаць і гаварыць, не спяшацца выказвацца, не абдумаўшы прамову, умець абгрунтоўваць свой пункт гледжання. Гэта жыццёва важныя ўменні і навыкі для ўсіх вучняў, кім бы яны ні сталі ў будучыні, якімі б хуткімі тэмпамі ні развіваліся тэхналогіі.

На ўроках рускай мовы і літаратуры Настасся Аляксандраўна робіць стаўку на развіццё крытычнага мыслення, якое дапамагае развіваць уменне адрознівац­ь факты ад меркаванняў, правяраць дакладнасць крыніц, бачыць двухсэнсоўнасць сцвярджэнняў, лагічныя неадпаведнасці. Для гэтага настаўніца звяртаецца да такіх метадаў крытычнага мыслення, як сінквейн, кластар, “дрэва прадказанняў”, соты і інш.

За даволі кароткі прамежак часу маладая настаўніца зарэкамендавала сябе як рознабакова развітая, яркая, таленавітая асоба. Яна ўвайшла ў склад абласной творчай групы настаўнікаў рускай мовы і літаратуры, а таксама творчай групы па рэалізацыі міжнароднага валанцёрскага праекта “Дарогай дабрыні”. У пазамінулым годзе паспяхова выступіла на конкурсе вядучых “Вольны дыктафон”: на раённым этапе стала першай, а на заключным, абласным, заняла другое месца. У мінулым навучальным годзе гімназістам і калегам было цікава даведацца, што Настасся Аляксандраўна стала ў­дзельніцай рэгіянальнага адборачнага тура абласнога конкурсу прыгажосці “Міс Міншчына”. А зараз яна з цікавасцю рыхтуецца да ўдзелу ў новым праекце “Адзін дзень з прафесійнага жыцця педагога Мінскай вобласці”. У відэароліку яна расказвае пра тое, як нясумна, дынамічна і насычана праходзяць настаўніцкія будні. Для яе гэта яшчэ адна няпростая задача, а значыць, і новы карысны вопыт.

Таццяна ШЫМКО.
Фота аўтара.