Настаўніца, кіраўнік, парламентарый, грамадскі дзеяч. За больш чым паўстагоддзя працоўнага стажу Зінаіда Пянькова займала розныя пасады. Але заўсёды з душой і энтузіязмам працавала на карысць роднай краіны і людзей. Падрабязнасці — у матэрыяле карэспандэнта “Настаўніцкай газеты”.
Няпросты лёс
Па біяграфіі Зінаіды Васільеўны можна пісаць кнігу ці здымаць фільм. У яе жыцці было шмат знакавых момантаў. Хапіла і цяжкасцей, страт.
— Дзяцінства прыйшлося на цяжкія пасляваенныя гады. Не абмінула і сірочая доля: таты не стала неўзабаве пасля майго нараджэння. Расла ў вёсцы на Гомельшчыне, на выхаванні ў бабулі з дзядулем. Разам з сястрой паехала вучыцца ў школу-інтэрнат у Рэчыцы. Расставанне з роднымі далося няпроста. І цяпер памятаю, з якой радасцю чакалі прыездаў дзеда з няхітрымі гасцінцамі, як па суботах спяшаліся дадому. Трэба было ісці сем кіламетраў праз лес, але мы не баяліся: бадзёрасці надавалі думкі аб магчымасці пабачыцца з сям’ёй, — падзялілася ўспамінамі суразмоўніца.
Школьніцай Зінаіда Пянькова адрознівалася працавітасцю і актыўнасцю. Была адной з лепшых вучаніц, удзельнічала ва ўсіх грамадскіх мерапрыемствах. Сваю бойкасць, ініцыятыўнасць захавала і ў студэнцтве.
— Пасля доўгіх роздумаў наконт прафесіі вырашыла пайсці ў педагогіку. Вучылася на фізмаце тагачаснага Віцебскага педагагічнага інстытута. Было нялёгка, падтрымкі не чакала, разлічвала толькі на сябе. Днём вучылася, а па начах падпрацоўвала вартаўніком на будоўлі. Аднак нямала было і светлых падзей. Менавіта студэнцтва падарыла сустрэчу з будучым мужам. Адправілася на педагагічную практыку ў адну з віцебскіх школ, дзе завуч Іван Андрэевіч курыраваў маю работу. Так і пазнаёміліся. Больш за пяць дзесяцігоддзяў дзелім адзін лёс на дваіх. Абодва дасягнулі істотных вынікаў на прафесійнай ніве, з’яўляемся ўладальнікамі ганаровага звання “Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь”, — паведаміла Зінаіда Васільеўна.
Узорная праца
У Магілёў Зінаіда Пянькова прыбыла маладым педагогам па размеркаванні. Варыянтаў працаўладкавання ў студэнткі-выдатніцы было шмат. Але з усіх прапаноў яна выбрала горад на Дняпры, які сёння лічыць другой малой радзімай.
— Першыя свае ўрокі памятаю ў падрабязнасцях. Выкладаць давялося ў 11 класе. Вучні былі ўжо даволі дарослымі: каб прыйсці да паразумення з імі, давялося пастарацца. Падлеткі рознымі спосабамі правяралі мае вытрымку і цярпенне, задавалі каверзныя пытанні — гэта было своеасаблівае тэсціраванне на прафпрыдатнасць. Выбудаваць кантакт з навучэнцамі дапамаглі шчырасць і неабыякавасць. Сёння, сустракаючыся з моладдзю, нястомна паўтараю: калі сталі педагогамі — працуйце не па шаблоне, любіце дзяцей, будзьце для іх узорам для пераймання, — расказала Зінаіда Васільеўна.
З такім падыходам да работы Зінаіда Пянькова хутка дасягнула прафесійных поспехаў. Вучні паказвалі цудоўныя вынікі ў вучобе, заваёўвалі пераможныя дыпломы на алімпіядах. За тры гады Зінаіда Васільеўна змагла стаць адным з наймацнейшых настаўнікаў фізікі ў горадзе. У ёй убачылі патэнцыял, перспектыўнасць і прызначылі намеснікам дырэктара. Адбылося гэта ў канцы 80-х.
— Зусім нечакана мяне выбралі дырэктарам сярэдняй школы № 30. Гэта быў цікавы, насычаны час. Пераступала школьны парог раніцай, а дадому сыходзіла познім вечарам: клопатаў было мноства. Усюды старалася наладзіць работу належным чынам. Упор рабіла на пазакласную занятасць. Арганізоўвала для дзяцей бальныя вечары, дыскатэкі, экскурсіі, тэатральныя пастаноўкі, масавыя спартыўныя турніры. Школа стала сацыякультурным цэнтрам мікрараёна, паказчыкі ў адукацыйнай дзейнасці дазволілі атрымаць статус гімназіі. Але самае галоўнае, што мне ўдалося, — зрабіць настаўнікаў, дзяцей і бацькоў аднадумцамі. Любыя праблемы і задачы мы вырашалі разам. Гэта і дазваляла ўстанове эфектыўна функцыянаваць, — адзначыла Зінаіда Пянькова.
На адзінства і згуртаванасць Зінаіда Васільеўна рабіла стаўку і падчас работы начальнікам упраўлення адукацыі гарвыканкама. Пад яе кіраўніцтвам былі сцёрты межы паміж настаўнікамі розных раёнаў горада, наладжана ўзаемадзеянне паміж навучальнымі ўстановамі. Прыярытэтам яна лічыла павышэнне якасці навучання і прафесійнага майстэрства педагогаў. Па ініцыятыве Зінаіды Пяньковай быў дадзены старт правядзенню конкурсаў “Настаўнік года”, “Лепшы выхавальнік дзіцячага сада”.
Грамадская актыўнасць
Значнае месца ў біяграфіі Зінаіды Васільеўны займае дэпутацкая дзейнасць. Яна неаднойчы выбіралася ў Магілёўскі гарсавет дэпутатаў, прадстаўляла інтарэсы грамадзян у Вярхоўным Савеце, Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. З’яўляецца дэлегатам Усебеларускага народнага сходу.
— З дэпутацтвам звязаны шэраг яркіх успамінаў. Так, калі ўваходзіла ў склад Вярхоўнага Савета дванаццатага склікання, прымала непасрэдны ўдзел у станаўленні беларускай дзяржаўнасці. Тады, у 1990—1995 гадах, парламент працаваў не на пастаяннай аснове. Дэпутаты збіраліся на сесіі для прыняцця заканадаўчых актаў. Я была ў камісіі па адукацыі. Дзякуючы барацьбе за кожны артыкул, закон аб адукацыі атрымалася зрабіць адпаведным запытам педагогаў, дзяцей і бацькоў. Ключавыя пасылы таго дакумента цяпер адлюстраваны ў Кодэксе аб адукацыі, — заўважыла Зінаіда Пянькова.
Дагэтуль у страі
Працаваць Зінаідзе Васільеўне давялося і ў Міністэрстве замежных спраў, і ў пасольстве Беларусі ў Расіі. Праз гады яна вярнулася ў любімы горад. Зараз гэтай неверагоднай жанчыне 75 гадоў. Але, нягледзячы на паважаны ўзрост, яна дагэтуль у страі. Узначальваючы гарадскую арганізацыю Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў, з натхненнем займаецца патрыятычным выхаваннем моладзі, павышэннем узроўню сацыяльнага абслугоўвання пенсіянераў. Паралельна працягвае дэпутацкую дзейнасць.
— Летась зноў была выбрана ў гарсавет дэпутатаў. Давер людзей імкнуся апраўдваць: садзейнічаю вырашэнню пытанняў добраўпарадкавання дваровых тэрыторый, уношу пасільны ўклад у арганізацыю культурных мерапрыемстваў, — патлумачыла Зінаіда Пянькова.
Плённая праца Зінаіды Васільеўны неаднаразова адзначалася. Яна з’яўляецца ганаровым грамадзянінам Магілёва, унесена ў Кнігу славы вобласці, узнагароджана медалём “За працоўныя заслугі”.
— І ў дэпутацкай рабоце, і на высокіх дыпламатычных пасадах ніколі не абмінала ўвагай сферу адукацыі. Прыемна назіраць за дасягненнямі адукацыйнай галіны, бачыць, як навучальныя ўстановы развіваюцца ў адпаведнасці з сучаснымі патрабаваннямі грамадства, — падкрэсліла Зінаіда Пянькова. — Важным лічу і тое, што, укараняючы пазітыўны знешні вопыт, мы ідзём уласным шляхам. У навучанні і выхаванні трэба абапірацца на свае спрадвечныя традыцыі, інакш вырасціць патрыётаў і свядомых грамадзян не атрымаецца.
Ганна СІНЬКЕВІЧ
Фота аўтара
