Сярэдняя школа № 1 Кармы Гомельскай вобласці — навучальная ўстанова са сваімі традыцыямі і рэсурсамі.
Алена Конанава ўзначаліла школу зусім нядаўна — у пачатку навучальнага года. Але гэта не перашкаджае ёй
ставіць перад сабой і калектывам амбіцыйныя задачы. Падрабязнасці — у матэрыяле карэспандэнта “Настаўніцкай газеты”.
— Алена Валер’еўна, калі вы сталі дырэктарам, як змяніўся ваш светапогляд у гэтай ролі?
— Стаць дырэктарам школы — гэта не проста змяніць пасаду, гэта сапраўднае пагружэнне ў новы свет, які кардынальна змяніў мой светапогляд. Цяпер гляджу на школу як на адзіны арганізм і бачу, як узаемазвязаны ўсе яго звёны: настаўнікі, вучні, бацькі, адміністрацыя, тэхнічны персанал. Я разумею, што поспех аднаго звяна залежыць ад зладжанай працы ўсіх астатніх.
Я стала больш цаніць камандную работу, бо разумею, наколькі важнай з’яўляецца падтрымка калег і якіх вяршынь можна дасягнуць, калі дзейнічаць разам. Мой светапогляд перайшоў ад “я” да “мы”.
Дырэктарская пасада — гэта пастаянны выклік, які прымушае расці і мяняцца. Імкнуся будаваць сваю дзейнасць больш комплексна, бо адказваю за ўсе поспехі і няўдачы. І канечне, давялося стаць больш дальнабачнай, бо дырэктар — гэта яшчэ і стратэг.
— Якія функцыі кіраўніка, на ваш погляд, з’яўляюцца вызначальнымі?
— Дырэктар школы — не проста адміністратар, а сапраўдны лідар, ад якога шмат у чым залежыць поспех усёй установы адукацыі. Яго роля шматгранная, але ёсць некалькі ключавых функцый, якія можна назваць вызначальнымі. Менавіта яны фарміруюць атмасферу ў школе, уплываюць на якасць адукацыі і ствараюць умовы для развіцця кожнага вучня і педагога.
Стратэгічнае бачанне і развіццё школы — гэта, мабыць, галоўная функцыя. Дырэктар павінен не проста падтрымліваць бягучы стан спраў, але і бачыць будучыню школы, вектары яе развіцця.
Стварэнне эфектыўнага адукацыйнага асяроддзя. Дырэктар — архітэктар вучэбнага працэсу. Яго задача — забяспечыць умовы, у якіх вучні змогуць максімальна раскрыць свой патэнцыял, а настаўнікі — эфектыўна працаваць.
Кіраванне персаналам і фарміраванне каманды. Дырэктар — гэта лідар, які ўмее матываваць і натхняць. Эфектыўнае кіраванне — аснова поспеху школы.
Узаемадзеянне з навакольным светам. Школа не існуе ў вакууме. Дырэктар — гэта галоўны прадстаўнік школы ў грамадстве.
Настаўніца пачатковых класаў Вольга Трамбіцкая з вучнямі
— А якія дакументы цяпер на вашым стале? Якімі з іх вы найперш кіруецеся?
— Аб’ём дакументацыі ў школе велізарны, але ёсць тыя, без якіх дырэктар проста не зможа эфектыўна кіраваць.
1. Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, які з’яўляецца настольнай кнігай.
2. Статут школы. Гэта фундаментальны дакумент, які вызначае прававы статус школы, яе мэты, задачы, структуру, парадак кіравання і асноўныя прынцыпы работы. Статут — гэта свайго роду канстытуцыя школы.
3. Ліцэнзія на ажыццяўленне адукацыйнай дзейнасці і пасведчанне аб дзяржаўнай акрэдытацыі.
4. Лакальныя нарматыўныя акты.
5. Дакументы па ахове працы і тэхніцы бяспекі. Бяспека вучняў і супрацоўнікаў — заўсёды ў прыярытэце.
6. Дакументы па фінансава-гаспадарчай дзейнасці.
7. Дакументы па кадравай палітыцы.
8. Дакументы па арганізацыі адукацыйнага працэсу.
Увогуле, дакументы — гэта як паралельная прамая работы з калектывам. Без ведання дакументаў, якія рэгламентуюць дзейнасць установы адукацыі, не будзе кіравання і магчымасці вырашаць пытанні, якія ўзнікаюць з першага дня на дырэктарскай пасадзе.
Школьны бібліятэкар Наталля Калядка праводзіць цікавыя мерапрыемствы
— Да чаго імкняцеся сёння як дырэктар?
— Кіраванне школай — працэс складаны і шматгранны, які патрабуе не толькі адміністрацыйных навыкаў, але і глыбокага разумення псіхалогіі, педагогікі і чалавечых адносін. Ідэальная школа — гэта месца, дзе дзеці не толькі атрымліваюць веды, але і становяцца шчаслівымі, упэўненымі ў сабе і адказнымі людзьмі.
У сувязі з гэтым дырэктар павінен быць смелым, каб ставіць амбіцыйныя, але дасягальныя мэты. Прадукцыйны кіраўнік не баіцца перамен і імкнецца да ўкаранення новых адукацыйных тэхналогій, методык і падыходаў, якія дапамогуць школе ісці ў нагу з часам. Ён умее правільна распараджацца наяўнымі рэсурсамі — і фінансавымі, і чалавечымі, накіроўваючы іх на дасягненне пастаўленых мэт. Дырэктар рэгулярна аналізуе вынікі сваёй работы, ацэньвае эфектыўнасць прымаемых рашэнняў і шукае шляхі далейшага развіцця.
Акрамя таго, задача кіраўніка школы — забеспячваць сучасны і эфектыўны вучэбны працэс з актуальным зместам, інавацыйнымі методыкамі выкладання і перадавымі тэхналогіямі. Гэтая задача ўключае ў сябе падтрымку настаўнікаў у асваенні новых падыходаў, забеспячэнне іх неабходнымі рэсурсамі і стварэнне ўмоў для пастаяннага прафесійнага росту.
Каб развівацца, педагогі павінны ствараць уласныя праекты, прапаноўваць нестандартныя рашэнні, быць актыўнымі ўдзельнікамі грамадскага жыцця школы. А для гэтага іх неабходна матываваць да пастаяннага навучання, удзелу ў канферэнцыях, напісання артыкулаў і асваення новых методык. І гэта таксама задача дырэктара.
Школа павінна быць месцам, дзе кожнае дзіця адчувае сябе каштоўным і мае магчымасць развіваць свае таленты, таму дырэктар павінен імкнуцца да стварэння сістэмы падтрымкі адораных дзяцей, а таксама да аказання дапамогі тым, хто мае цяжкасці ў навучанні. Гэты напрамак работы можа ўключаць у сябе разнастайныя гурткі, секцыі, індывідуальныя заняткі і кансультацыі.
Фарміраванне ў вучняў не толькі ведаў, але і жыццёвых каштоўнасцей таксама мае вялікае значэнне, таму, акрамя акадэмічных поспехаў, дырэктар школы павінен клапаціцца аб выхаванні гарманічна развітой асобы, якая паважае іншых, умее крытычна мысліць, працаваць у камандзе, з’яўляецца адказным грамадзянінам сваёй краіны.
Яшчэ дырэктар павінен клапаціцца пра бяспечныя ўмовы для ўсіх удзельнікаў адукацыйнага працэсу, што ўключае ў сябе захаванне санітарных норм, прафілактыку траўматызму, а таксама стварэнне атмасферы, свабоднай ад булінгу і дыскрымінацыі. Школа павінна быць месцам, дзе прыемна вучыцца і працаваць.
Урэшце дырэктар школы імкнецца да таго, каб яго ўстанова стала не проста месцам атрымання ведаў, а сапраўдным цэнтрам развіцця, дзе фарміруюцца будучыя пакаленні, гатовыя да выклікаў сучаснага свету, здольныя зрабіць свой уклад у грамадства, якія валодаюць не толькі ведамі, але і неабходнымі маральнымі якасцямі.
Настаўніца рускай мовы і літаратуры Юлія Галаўнёва са сваімі алімпіядніцамі
— Што для вас ідэальная школа?
— Ідэальная школа — гэта, хутчэй, не канкрэтнае месца або ўстанова, а канцэпцыя, якая ўключае некалькі ключавых характарыстык: камфортная і падтрымліваючая атмасфера, індывідуальны падыход да навучання, сучасныя і разнастайныя адукацыйныя праграмы, развіццё не толькі інтэлекту, але і асобы. У выніку ідэальная школа — гэта месца, дзе кожны вучань можа раскрыць свой патэнцыял, атрымаць якасныя веды і навыкі, а таксама вырасці гарманічнай і шчаслівай асобай. Вядома, стварыць такую школу — складаная задача, але імкненне да ідэалу дапамагае паляпшаць адукацыю і рабіць яе больш чалавечнай і эфектыўнай.
— Як будуеце адносіны з бацькамі вучняў?
— Бацькі — важныя партнёры ў адукацыйным працэсе. Імкнуся да наладжвання канструктыўнага дыялогу з сем’ямі, інфармуючы іх аб жыцці школы, поспехах і цяжкасцях іх дзяцей, запрашаючы да сумеснай дзейнасці.
Тут асаблівае значэнне набывае фарміраванне пазітыўнага іміджу школы. Важна, каб школа
была паважанай і запатрабаванай установай у сваім раёне і горадзе, што немагчыма без актыўнага ўдзелу ў грамадскім жыцці, супрацоўніцтва з іншымі арганізацыямі і дэманстрацыі дасягненняў вучняў і педагогаў. Гэта таксама ўплывае на выбудоўванне пазітыўнага дыялогу з бацькоўскай грамадскасцю.
Настаўнік фізікі Сяргей Сувораў вядзе заняткі па робататэхніцы
— Падзяліцеся вашымі апошнімі дасягненнямі.
— У гэтым навучальным годзе мы паспелі заваяваць дыплом ІІІ ступені на абласным конкурсе “ТэхнаЁлка”, дыплом ІІ ступені на абласных спаборніцтвах па настольным тэнісе. Акрамя таго, у нас дыплом пераможцы абласнога агляду-конкурсу на лепшую арганізацыю харчавання ў намінацыі “Арыгінальная страва”.
Хочацца адзначыць, што педагагічны калектыў сярэдняй школы № 1 Кармы — творчы і з добрым патэнцыялам. Наша галоўная задача — агульная праца на станоўчы вынік. I каб настроіць калектыў на плённую работу, дырэктару трэба ўмець не толькi выслухаць, але i пачуць. Усе мае калегі кампетэнтныя, але ў кожнага свой характар i прафесійныя адметнасці, якія неабходна бачыць і ўлічваць падчас працоўнай дзейнасці. Разам з тым педагогу важна імкнуцца развівацца, каб мець магчымасць задаволіць патрэбы кожнага нашага вучня.
— Вялікі дзякуй за размову і поспехаў!
Вольга ДУБОЎСКАЯ
Фота Алега ІГНАТОВІЧА
