Правесці VI Усебеларускі народны сход трэба на самым высокім узроўні. Пра гэта Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка заявіў на нарадзе па пытаннях падрыхтоўкі і правядзення УНС.
Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу на тое, што да правядзення УНС застаецца зусім няшмат часу. “Цікавасць да форуму вялікая, што накладае асаблівую адказнасць. Гэта найважнейшая падзея ў жыцці краіны, і мы абавязаны правесці УНС на самым высокім узроўні”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
Для абмеркавання падрыхтоўкі і правядзення форуму на нараду з кіраўніком дзяржавы былі запрошаны прэм’ер-міністр Раман Галоўчанка, старшыні Савета Рэспублікі і Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Наталля Качанава і Уладзімір Андрэйчанка, кіраўнік Адміністрацыі прэзідэнта Ігар Сергяенка, дзяржсакратар Савета бяспекі Аляксандр Вальфовіч, кіраўнік спраў прэзідэнта Віктар Шэйман, старшыня Мінгарвыканкама Уладзімір Кухараў і дырэктар Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў Алег Макараў.
“Па-першае, неабходна паглядзець, ці ўсё гатова для сустрэчы дэлегатаў. У сталіцу прыедуць прадстаўнікі ўсіх рэгіёнаў, прадстаўнікі ўсіх груп, як прынята гаварыць, нашай грамадзянскай супольнасці, грамадскіх арганізацый, палітычных партый, працоўных калектываў, асобных рэгіёнаў. Таксама будуць запрошаны госці, — сказаў прэзідэнт. — Людзі, якія прыбылі з рэгіёнаў, павінны адчуваць сябе як дома, яны прыехалі да сябе дамоў, у сталіцу нашай Радзімы. Таму неабходна гарантаваць бяспеку, камфортныя ўмовы работы і адпачынку ўдзельнікаў сходу, адпаведным службам неабходна ўзяць на пастаянны кантроль усе гэтыя пытанні”.
Па-другое, фармат форуму трэба эфектыўна выкарыстоўваць для вырашэння найбольш актуальных пытанняў. “Тут збяруцца людзі розных узростаў, прафесій і сацыяльных статусаў. За імі — тысячы, мільёны беларускіх людзей, працоўных калектываў. Гэтых людзей выбраў народ. Мы павінны пачуць голас кожнага, увесь спектр меркаванняў, якія ёсць сёння ў рэспубліцы, па самых розных пытаннях нашага жыцця”, — падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.
“На злобу дня яшчэ раз паўтаруся: тут некаторыя, перш за ўсё збеглыя і іншыя так званыя “апазіцыянеры”, плачуць і рыдаюць, што калі не трапяць на Усебеларускі народны сход, значыць — нелегітымна, — прадоўжыў кіраўнік дзяржавы. — Па-першае, я сказаў, што мы выбіралі людзей, якія жывуць у нашай краіне. А збеглых будуць выбіраць у Польшчы, Літве. Нехта, відаць, ва Украіне, нехта, можа, у Расіі, хоць трохі. Але ў нас няма такога, каб мы за мяжой некага выбіралі. Мы толькі гасцей запрашаем. Па-другое, яны аб’явілі байкот Усебеларускаму народнаму сходу. Калі вы яго байкатуеце, чаго вы рыдаеце? Вы аб’явілі байкот — байкатуйце. Больш за тое, праз некаторы час пасля аб’яўлення байкоту яны вырашылі правесці “форум замежжа”. Ну, праводзьце, ніхто ж не перашкаджае. Збірайцеся ў Польшчы, Літве і праводзьце”, — дадаў Аляксандр Лукашэнка.
Па-трэцяе, прэзідэнт заявіў аб неабходнасці напярэдадні сходу яшчэ раз больш дэталёва прапрацаваць праблемы, якія хвалююць людзей. Ён нагадаў, што раней у абласцях прайшло абмеркаванне асноўных напрамкаў праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця і шэрага іншых пытанняў, якія людзі выказалі на дыялогавых пляцоўках. Кіраўнік дзяржавы станоўча ацаніў работу памочнікаў прэзідэнта, упаўнаважаных па абласцях і асабліва губернатараў па арганізацыі дыялогавых пляцовак на месцах. “Сабраліся дэлегаты — будучыя ўдзельнікі Усебеларускага народнага сходу — і абмеркавалі гэтыя пытанні. Зразумела, што дзве з паловай тысячы ўдзельнікаў і запрошаных гасцей (Усебеларускага народнага сходу. — Заўвага БелТА.) — усе яны там не выступяць. А вось абмеркаваць на месцах гэтыя пытанні, сканцэнтраваць і вынесці на Усебеларускі народны сход ад імя рэгіёна — гэта было зроблена правільна”, — перакананы Аляксандр Лукашэнка.
“Гэта непасрэдна дапамагае адчуць пульс жыцця на месцах, паглыбіцца ў сутнасць праблем і такім чынам забяспечыць максімальную ўзважанасць і абгрунтаванасць будучых рашэнняў”, — сказаў ён.
Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што па выніках работы Усебеларускага народнага сходу звычайна прымаецца рэзалюцыя, у якой абагульнены канцэптуальныя палажэнні. А больш дэталёвая прапрацоўка тых ці іншых пытанняў, іх канкрэтызацыя — у праграме сацыяльна-эканамічнага развіцця. “Рэзалюцыя абазначыць асноўныя напрамкі руху Беларусі да пэўных мэт, — удакладніў ён. — Але праз канцэптуальныя пытанні рэзалюцыі чалавек павінен убачыць сябе, канкрэтныя пытанні, якія яго хвалююць”.
Прэзідэнт растлумачыў сваё сцвярджэнне на канкрэтным прыкладзе: калі ў падагульняючых дакументах УНС будзе зафіксавана рашэнне аб захаванні дзяржпрадпрыемстваў, адмаўленні ад павальнай прыватызацыі, то людзі для сябе зробяць выснову, што можна спакойна прадаўжаць працаваць, без апасенняў за будучыню сваю і сваіх дзяцей. “Здавалася б, канцэптуальнае пытанне продажу дзяржуласнасці і прадпрыемстваў. Але чалавек праз гэта зразумее: яны (прадпрыемствы. — Заўвага БелТА.) будуць дзяржаўнымі, і гэта гарантыя, што ён будзе там працаваць. Або наадварот, будзе прапісана, што з малатка прададуць. І што тады рабіць? — прывёў прыклад прэзідэнт. — Людзі павінны разумець, што асноўныя рашэнні Усебеларускага народнага сходу павінны адказаць на пытанне, да чаго прывядуць гэтыя рашэнні сёння, што будзе заўтра, паслязаўтра. Гэта галоўнае, аб чым мы, перш за ўсё, павінны думаць, прымаючы тыя ці іншыя рашэнні”.
Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што людзей у Беларусі цікавяць розныя пытанні. “У аснове ўсіх пытанняў — эканоміка і надзённыя пытанні жыцця людзей: цэнаўтварэнне, тарыфы на жыллёва-камунальныя паслугі, працоўныя месцы, заработная плата і г.д., — сказаў кіраўнік дзяржавы. — Паступае шмат прапаноў у галіне грамадска-палітычнага развіцця. Нашы грамадзяне сёння неабыякавыя да лёсу краіны, асабліва востра адчуваюць цяперашні адказны перыяд, калі ўсе мы павінны быць разам, павінны быць адзіныя, каб захаваць незалежную беларускую дзяржаву”.
“Хачу звярнуцца да людзей — беларускага народа. Мы прынялі рашэнне (мной яно даўно прынята) аб маштабным сацыялагічным даследаванні ў Беларусі. І тады было даручэнне, каб мы гэтыя сацыялагічныя даследаванні завяршылі да Усебеларускага народнага сходу і паставілі там для адказу людзям канкрэтныя пытанні, ад якіх залежыць развіццё Беларусі і якія хвалююць людзей. Гэтыя сацыялагічныя даследаванні пачаліся. Даследавалі частку гарадоў, працоўных калектываў і г.д. У наступныя некалькі дзён мы апытаем людзей (мы не даследавалі фактычна вёску, малыя гарады, раённыя цэнтры) і асобныя прадпрыемствы, якія нас больш за ўсё хвалююць у гарадах”, — расказаў кіраўнік дзяржавы.
“Таму я звяртаюся да людзей: калі прыйдуць да вас прадстаўнікі нашых сацыялагічных службаў і зададуць нейкае канкрэтнае пытанне, вельмі прашу аб’ектыўна і сумленна адказаць на гэтыя пытанні. Для мяне асабіста гэта вельмі важна. Для ўсіх нас вельмі важна, каб мы маглі прыняць добрыя, вывераныя рашэнні. Ананімнасць гарантую поўнасцю”, — заявіў Аляксандр Лукашэнка.
Што тычыцца ананімнасці сацдаследавання, то прэзідэнт зрабіў на гэтым моманце асаблівы акцэнт, бо некаторыя грамадзяне не жадаюць публічна выказваць сваю пазіцыю. “Нашы гэтыя пратэстуны і іншыя пачалі персанальныя даныя публікаваць у Telegram-каналах і г.д. У іх (людзей. — Заўвага БелТА.) ёсць меркаванне, быццам яны ведаюць, што рабіць, ведаюць, каму давяраць ці не давяраць, але публічна выказвацца не хочуць. Таму апытанне будзе персанальнае і з поўнай ананімнасцю. Ніякіх прозвішчаў і г.д., — сказаў кіраўнік дзяржавы. — Яшчэ раз паўтараю: вельмі прашу людзей адказаць на тыя пытанні, з якімі прыйдуць прадстаўнікі сацыялагічных службаў. Гэта будуць вельмі прыстойныя людзі. Ніякага выкладання пастоў і фатаграфій ні ў інтэрнэце, нідзе не будзе”.
Аляксандр Лукашэнка таксама падкрэсліў важнасць поўнай аб’ектыўнасці пры правядзенні сацдаследавання, вынікі якога будуць апублікаваны. “Пытанні вельмі цікавыя і вельмі надзённыя, якія тычацца жыцця нашых людзей”, — адзначыў беларускі лідар.
Ён расказаў, што асноўным даследчыкам выступае не беларуская, а замежная кампанія. “Трэба падключыць на гэтым этапе яшчэ, можа быць, расіян. Калі нашы “свядомыя” пачнуць нагамі шпыляць расіян, просьба падключыць украінцаў. Яны цудоўна размаўляюць на рускай мове і з нашымі людзьмі свабодна змогуць размаўляць. І іншых людзей, якія хочуць падключыцца і дапамагчы нам аб’ектыўна правесці сацыялагічныя даследаванні. Так, будуць падключаны беларускія сацыёлагі, але яны не павінны быць галоўнымі, каб быў давер да сацыялагічных даследаванняў усіх груп насельніцтва”, — рэзюмаваў прэзідэнт.
“Сацыяльную накіраванасць беларускай дзяржавы ніхто не ставіць пад сумненне. Захаванне ўсіх сацыяльных гарантый і стварэнне камфортных умоў для пражывання грамадзян — гэта асноўная задача”, — заявіў журналістам па выніках нарады ў прэзідэнта прэм’ер-міністр краіны Раман Галоўчанка.
Ён падкрэсліў, што дзяржава не будзе адыходзіць ад гэтага курсу, як бы ні было складана. Разам з тым ён адзначыў, што важна не спараджаць сацыяльнае ўтрыманства, дзяржава павінна выхоўваць у грамадзян пачуццё адказнасці за сябе і сваю сям’ю. “Напэўна, у гэтым мы бачым функцыю дзяржавы-партнёра, — дадаў кіраўнік урада. — Курс на сацыяльную справядлівасць і сацыяльную падтрымку ўсіх слаёў насельніцтва, якія маюць у ёй патрэбу, будзе захаваны. Гэта аснова беларускага шляху”.
Дзяржава таксама павінна быць не толькі сацыяльным, але і бізнес-партнёрам, адзначыў Раман Галоўчанка. Таму ўрад імкнецца прыслухоўвацца да прыватнага бізнесу, тым больш што ён стварае больш за 40 працэнтаў ВУП.
“Мы павінны зрабіць краіну больш прагрэсіўнай. Мы не павінны замыкацца ў нейкіх рамках, якія ўстаяліся 20 гадоў назад. Свет рухаецца наперад, эканоміка рухаецца наперад, таму прававая сістэма рэгулявання бізнесу, падыходы дзяржавы таксама павінны развівацца, актуалізавацца ў адпаведнасці з тэндэнцыямі”, — падкрэсліў прэм’ер-міністр.
Раман Галоўчанка ацаніў распрацаваную да Усебеларускага народнага сходу праграму развіцця краіны як звышнапружаную. “Для сябе ставіць нізкую планку — гэта загадзя настройвацца на нізкі вынік, асабліва ў святле магчымых выклікаў, якія могуць з’яўляцца абсалютна раптоўна”, — сказаў Раман Галоўчанка.
Паводле яго слоў, калі краіна будзе сутыкацца з новымі выклікамі, то ўрад будзе карэкціраваць свае тактычныя падыходы. “Але пакуль мы будуем праграму, грунтуючыся на задачах максімальнай напружанасці. Краіна павінна зрабіць рывок у развіцці”, — падкрэсліў прэм’ер-міністр.
Ён адзначыў, што за мінулую пяцігодку не ўдалося дасягнуць усіх запланаваных вынікаў, у многім на гэта паўплывалі знешнія фактары, на якія складана ўздзейнічаць. “Але цяпер загадваць, што можа здарыцца праз год-два… У нас ёсць варыянты дзеянняў на розныя сітуацыі. Таму, калі сітуацыя будзе даволі складанай, будзем выходзіць на запасныя варыянты. Пакуль ставім максімальна напружаныя задачы”, — адзначыў кіраўнік урада.
Пры гэтым Рамана Галоўчанка асобна падкрэсліў, што праграма развіцця краіны, якая будзе абмяркоўвацца на УНС, не простая і не банальная, у ёй закладзена шмат новых ідэй. Аднак ім яшчэ трэба быць адобранымі дэлегатамі форуму.
“Ужо нават у час абмеркаванняў на абласных сходах паступала шмат не проста прапаноў, але і крытычных выказванняў, — адзначыў прэм’ер-міністр. — Не сакрэт, што праграма распрацоўвалася ўрадам, і мы маем сваё бачанне гэтага. Але нейкія рэчы лепш відаць з глыбіні, а не здалёк. Таму даводзіцца штосьці карэкціраваць, і на самай справе ўся сэнсавая работа цяпер накіравана на тое, каб актуалізаваць праграму, якая была распрацавана ва ўрадзе, і ўлічыць усе крытычныя заўвагі, што паступаюць”.
Раман Галоўчанка падкрэсліў, што гэты дакумент павінен стаць фактычна дарожнай картай развіцця Беларусі, таму павінен быць напоўнены канкрэтным зместам.
Адказваючы на пытанне пра тое, чым падрыхтоўка цяперашняга сходу адрознівалася ад папярэдніх, Раман Галоўчанка назваў значную працягласць працэсу. “Працягласць гэтага працэсу (не арганізацыйна-тэхнічнага, а менавіта субстантыўнага) і стала адметнай асаблівасцю бягучага сходу”, — сказаў ён.
Паводле яго слоў, сход падагульніць комплексны працэс абмеркавання шэрага актуальных пытанняў, праблем, ініцыятыў, які раней пачаўся на дыялогавых пляцоўках. “Уся канструктыўная думка народа, разумная ініцыятыва, якая накіравана на стварэнне, акумулявалася на працягу доўгага перыяду часу і на дыялогавых пляцоўках, і ў грамадскіх прыёмных, і падчас званкоў, паведамленняў, што паступаюць у парламент, на сайт сходу, — расказаў Раман Галоўчанка. — Такім чынам выкрышталізавалася тая маса пытанняў і прапаноў па развіцці краіны, якія хвалююць розныя сацыяльныя групы людзей”.
У перыяд падрыхтоўкі да сходу гучалі розныя ацэнкі, прапановы, меркаванні. Яны, паводле слоў прэм’ер-міністра, былі “даволі дыверсіфікаваныя”. “Важна, што людзі, якія ўдзельнічалі ў гэтым працэсе, — гэта тыя, хто хацеў там быць, і тыя, каго на справе непакоіць будучыня нашай Радзімы, якія перажываюць, бачаць напрамкі мадэрнізацыі, развіцця краіны. Галоўнае, яны ўсе зараджаны на пазітыў. У людзей ёсць розныя пункты гледжання, але канчатковая мэта адна — зрабіць нашу краіну лепшай”, — падкрэсліў кіраўнік урада.
Паводле яго слоў, прапановы, якія паступілі ад грамадзян, прадметна прааналізаваны, акумуляваны для ўключэння ў матэрыялы, якія рыхтуюцца да сходу, яны будуць улічаны ў праграме сацыяльна-эканамічнага развіцця краіны і, магчыма, будуць пакладзены ў аснову падагульняючых дакументаў УНС.
