Сучасны этап развіцця грамадства характарызуецца змяненнем адносін да людзей з інваліднасцю. Грамадства прыйшло да разумення, што дзеці з асаблівасцямі развіцця — гэта дзеці, якія валодаюць патэнцыялам.
Інклюзіўная адукацыя ў цяперашні час дае магчымасць ажыццяўляць навучанне, выхаванне і развіццё ўсіх дзяцей незалежна ад іх індывідуальных асаблівасцей, вучэбных дасягненняў, культуры, псіхічных і фізічных магчымасцей.
Педагагічны калектыў Цэнтра карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі Бабруйска, працуючы з дзецьмі з цяжкімі фізічнымі і псіхічнымі парушэннямі, пастаянна спрабуе расшырыць межы сацыяльных кантактаў гэтай катэгорыі дзяцей. У той жа час творчыя калектывы гімназіі-каледжа мастацтваў Бабруйска, выступаючы на розных канцэртных пляцоўках, прыйшлі да разумення, што могуць дарыць радасць і быць карыснымі людзям, якія адрозніваюцца ад іх і маюць парушэнні развіцця. Паступова ўзнікла ідэя стварыць творчы праект “Благо Дарю”, у межах якога старшакурснікі гімназіі-каледжа маглі б займацца адаптыўнай харэаграфіяй і ладзіць сумесныя мерапрыемствы з асаблівымі дзецьмі, якія наведваюць наш цэнтр.
Для таго каб навучэнцы каледжа разумелі, з якімі дзецьмі яны будуць супрацоўнічаць, было праведзена анкетаванне. Нам важна было ведаць, наколькі актуальнае і неабходнае гэтае ўзаемадзеянне, як яны ставяцца да дзяцей з асаблівасцямі развіцця.
Аналіз анкетавання паказаў, што большая частка навучэнцаў не адчувае да дзяцей з інваліднасцю непрыязнага стаўлення або агрэсіі, наадварот, у многіх выпадках яны хочуць дапамагчы ў той або іншай сітуацыі, але вельмі мала ведаюць пра людзей з інваліднасцю. У той жа час некаторыя навучэнцы выказалі пэўную занепакоенасць наконт узаемадзеяння з дзецьмі з асаблівасцямі.
Мэта нашага праекта — ажыццяўленне дабрачынна-творчай дзейнасці ў адносінах да дзяцей з інваліднасцю праз правядзенне рэгулярных заняткаў па адаптыўнай харэаграфіі і ўдзел у сумесных творчых мерапрыемствах, а таксама фарміраванне ў маладога пакалення пазітыўнай грамадскай думкі аб дабрачыннасці. Перад пачаткам рэалізацыі праекта мы паставілі шмат задач, самыя галоўныя з якіх — раскрыць патэнцыяльныя магчымасці дзяцей з цяжкімі шматлікімі парушэннямі развіцця, стварыць спрыяльныя ўмовы для фарміравання ў іх самых простых рухальных, імітацыйных, камунікатыўных уменняў пры дапамозе музыкі і адаптыўнай харэаграфіі, садзейнічаць павышэнню якасці жыцця дзяцей з інваліднасцю і выхоўваць у маладога пакалення пачуццё міласэрнасці, альтруізму, спачування да чужога болю і вострых сацыяльных праблем.
Задача сумеснага праекта ЦКРНіР і гімназіі-каледжа “Благо Дарю” — раскрыць патэнцыяльныя магчымасці дзяцей з цяжкімі шматлікімі парушэннямі развіцця, а таксама выхоўваць у маладога пакалення пачуцці міласэрнасці, альтруізму, суперажывання да чужога болю і вострых сацыяльных праблем.
У рамках праекта навучэнцы каледжа штотыднёва праводзілі заняткі па адаптыўнай харэаграфіі з выхаванцамі цэнтра ў музычнай зале. Такое ўзаемадзеянне прывяло да ўзаемнага эмацыянальнага ўзбагачэння навучэнцаў 3 курса гімназіі-каледжа мастацтваў і выхаванцаў Цэнтра карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі: навучэнцы каледжа навучыліся кантактаваць з асаблівымі дзецьмі на ўзроўні цела, мімікі, а дзеці цэнтра асвоілі магчымыя рухі адаптыўнай харэаграфіі, атрымалі вопыт узаемадзеяння з людзьмі не толькі з найбліжэйшага акружэння, набылі вопыт выступлення перад рознымі аўдыторыямі.
За 4 гады супрацоўніцтва мы пераканаліся, што пастаўленыя мэты і задачы можна выканаць і такое ўзаемадзеянне проста неабходна. Сумесныя заняткі навучэнцаў каледжа і дзяцей цэнтра дазволілі нам стаць штогадовымі актыўнымі ўдзельнікамі гарадскога інклюзіўнага кірмашу талентаў “Пад сузор’ем дабрыні”, прымеркаванага да Міжнароднага дня інвалідаў, гарадской музычнай гасцёўні “Цеплыня душы”, занальнага этапу рэспубліканскага творчага конкурсу “Вясёлкавы карагод”. Для гасцей і бацькоў напярэдадні Новага года былі арганізаваны сумесныя маляўнічыя паказы, у час правядзення якіх галоўнымі героямі выступілі як навучэнцы каледжа, так і навучэнцы цэнтра. Асаблівыя дзеці абмежаваны ў сваіх магчымасцях, але не абмежаваны ў жаданні і цікавасці да жыцця.
У верасні 2019 года ў намінацыі “Ідэя” наш праект “Благо Дарю” быў адзначаны дыпломам міжнароднага конкурсу “Інклюзіўныя практыкі будучыні: ідэі, даследаванні, інавацыі”, а ў 2021 годзе наш інклюзіўны калектыў у намінацыі “Харэаграфічнае мастацтва” стаў дыпламантам І ступені Міжнароднага дыстанцыйнага конкурсу інклюзіўнай мастацкай творчасці “Немагчымае магчыма”.
Педагогі бачаць вынікі такіх сустрэч не толькі ва ўзнагародах і дыпломах. З аднаго боку, дзеці, якія наведваюць цэнтр, развіваюцца эмацыянальна. У іх знікае пачуццё страху перад новымі людзьмі, у дзяцей і іх сем’яў выхоўваецца імкненне да максімальна незалежнага, актыўнага, а не ізаляванага жыцця ў соцыуме. З другога боку, здаровыя равеснікі атрымліваюць камунікатыўны і маральны вопыт, у іх фарміруюцца талерантнасць, цярпенне, уменне праяўляць спачуванне і гуманнасць, пераадольваюцца фізічныя і псіхалагічныя цяжкасці ў зносінах, прыходзіць разуменне праблем інвалідаў.
У жыцці так проста быць шчаслівымі — неабходна дапамагаць і рабіць шчаслівымі іншых.
Іна САДОЎСКАЯ,
дырэктар Цэнтра карэкцыйна-развіццёвага навучання і рэабілітацыі Бабруйска.
