Яркія прамяні вясенняга сонейка напаўняюць цеплынёй невялікі вучэбны кабінет на трэцім паверсе сярэдняй школы № 4 Шклова. Навучэнцы цалкам сканцэнтраваны на ўроку. Уся ўвага дзяцей засяроджана на настаўніцы біялогіі Наталлі Уладзіміраўне Маскаленка і той тэме, пра якую яна расказвае. Заняткі праходзяць у дыялогу. І важна, што кожны вучань у класе ў ім зацікаўлены.
Наталля Уладзіміраўна ўсіх дзяцей імкнецца ўцягнуць у гутарку, у актыўную дзейнасць, бо пераканана — цікавасць навучэнцаў да любога прадмета напрамую залежыць ад настаўніка. Па яе меркаванні, педагог павінен быць для вучняў прыкладам, пэўнай ролевай мадэллю, якая матывуе да канкрэтных дзеянняў.
— Мне ў гэтым плане пашанцавала. У школе ў мяне былі цудоўныя педагогі, улюбёныя ў сваю справу, — Валянціна Іосіфаўна Брындо, Тамара Арцёмаўна Дзеравяга… Шмат у чым менавіта дзякуючы ім, я ў свой час выбрала прафесію педагога, — расказала Н.У.Маскаленка.
З упэўненасцю ў правільнасці прафесійнага выбару Наталля Уладзіміраўна стала студэнткай галоўнай кузні педагагічных кадраў рэгіёна — МДУ імя А.А.Куляшова. А пасля, атрымаўшы настаўніцкі дыплом, вярнулася маладым спецыялістам на малую радзіму — у Шклоўскі раён.
З 4-й гарадской школай жыццё Н.У.Маскаленка звязана ўжо звыш дваццаці гадоў. Тут яна прайшла педагагічнае станаўленне, раскрыла свой патэнцыял, выпрацавала ўласныя спосабы паспяховага навучання.
— Біялогія дастаткова складаны прадмет. Зрабіць яе больш лёгкай для ўспрымання атрымліваецца дзякуючы максімальнаму набліжэнню гэтай навукі да рэальнага жыцця. Адна справа расказаць тэму па падручніку, а зусім іншае — распавесці аб складанай з’яве, прывёўшы даступныя жыццёвыя прыклады. Калі звычайны ўрок ператвараецца ў практыка-арыентаваны, тады і біялогія становіцца больш простай для вывучэння, бо яна сапраўды захоплівае навучэнцаў, — падкрэсліла Наталля Уладзіміраўна.
Дарэчы, каб зрабіць урокі цікавымі, Н.У.Маскаленка прымяняе розныя адукацыйныя методыкі і тэхналогіі. Актыўна выкарыстоўвае кейс-тэхналогію, тэхналогію крытычнага мыслення, звяртаецца да метаду педагагічных майстэрань. Нярэдка яе заняткі праходзяць па метадзе рашэння сітуацыйных задач ці ў форме лекцый, семінараў, экскурсій. Часта ўрокі напоўнены вытрымкамі з іншых дысцыплін — мастацтва, літаратуры, гісторыі, матэматыкі, фізікі.
Педагагічная дзейнасць Н.У.Маскаленка не абмяжоўваецца толькі вучэбнымі заняткамі. Асаблівае значэнне для яе мае работа з адоранымі навучэнцамі.
— Максімальна выкарыстоўваю ўсе магчымыя рэсурсы для таго, каб біялогія несла ў сабе не толькі адукацыйны, а і культуралагічны аспект, выходзіла за рамкі аднаго вучэбнага прадмета. Бо адукацыя — гэта не толькі веды, а і выхаванне, маральнасць, культура, — лічыць Наталля Уладзіміраўна.
Адметна, што педагагічная дзейнасць Н.У.Маскаленка не абмяжоўваецца толькі вучэбнымі заняткамі. Асаблівае значэнне для яе мае работа з адоранымі навучэнцамі. За амаль дваццаць два гады настаўніцкага стажу яна выбудавала сваю сістэму развіцця дзіцячых талентаў. У яе аснове — індывідуальная работа з дзецьмі і іх усебаковая падтрымка. Такі падыход прыносіць вынікі. Наталля Уладзіміраўна падрыхтавала шэраг пераможцаў другога, трэцяга і заключнага этапу Рэспубліканскай алімпіяды па біялогіі. Своеасаблівы паказчык работы настаўніцы — яе выпускнікі. Многія з іх у якасці прафесійнай нівы выбралі менавіта біялагічную накіраванасць.
Н.У.Маскаленка — адна з лепшых педагогаў біялагічнага профілю на Шклоўшчыне, мае кваліфікацыйную катэгорыю “настаўнік-метадыст”. Але нягледзячы на важкі педагагічны вопыт, пастаянна імкнецца да самаўдасканалення, самаадукацыі.
— Я ўвесь час вучуся. Удзельнічаю ў навукова-метадычных канферэнцыях, семінарах. Пастаянна вывучаю навуковую літаратуру, найноўшыя педагагічныя распрацоўкі. Лепшае пасля ўкараняю ў практыку, — паведаміла Наталля Уладзіміраўна.
Удасканальваючы і назапашваючы новыя веды, Н.У.Маскаленка стараецца падзяліцца імі з калегамі. Яна актыўна супрацоўнічае з Магілёўскім абласным інстытутам развіцця адукацыі. Дзеліцца напрацоўкамі з настаўнікамі не толькі рэгіёна, але і краіны, у тым ліку і як пастаянны аўтар часопіса “Народная асвета” Выдавецкага дома “Педагагічная прэса”.
Плённая праца Н.У.Маскаленка не застаецца незаўважанай. Настаўніца неаднаразова адзначалася мясцовымі ўладамі, мае грамату Міністэрства адукацыі. Высокія ўзнагароды матывуюць Наталлю Уладзіміраўну на далейшае ўдасканаленне сваёй педагагічнай дзейнасці. У гэтай неардынарнай творчай асобы шмат планаў на будучыню, але ўсе яны накіраваны на тое, каб кожныя заняткі, кожная разабраная тэма знаходзілі водгук у розумах і сэрцах вучняў.
— Буду працягваць імкнуцца да таго, каб у жыцці маіх навучэнцаў былі не толькі гаджэты і інтэрнэт, а каб яны выпускаліся са школы адукаванымі і выхаваннымі асобамі з правільнымі каштоўнаснымі арыенцірамі, — запэўніла Наталля Уладзіміраўна.
Ганна СІНЬКЕВІЧ.
Фота аўтара.
