Прысвяціць жыццё фізіцы

Зусім нядаўна навіна пра выдатнае выступленне беларускіх школьнікаў на 47-й Міжнароднай фізічнай алімпіядзе стала радаснай падзеяй не толькі для Гродна, дзе вучыўся залаты прызёр алімпіяды Эрык Камлык, але і для ўсёй краіны. З вялікім хваляваннем сустрэў яе і настаўнік Гродзенскай гарадской гімназіі Аляксей Валер’евіч Кавалевіч, атрымаўшы ад свайго вучня SMS-паведамленне толькі з адным словам — “Золата”.

За гады настаўніцкай работы ў Аляксея Валер’евіча сабралася вялікая бібліятэка з кніг-падарункаў. Іх прывозяць у гімназію яго былыя вучні — неяк склалася такая традыцыя, аб якой ведаюць і якую стараюцца падтрымліваць выпускнікі. Яшчэ адна ўмова — абавязкова прыходзіць у гімназію і сустракацца з яе цяперашнімі навучэнцамі, расказваць аб тых універсітэтах, дзе вучацца былыя вучні, чым займаюцца, даць параду і натхніць. Такая своеасаблівая прафарыентацыйная работа.

Менавіта фізіка, на думку А.В.Кавалевіча, дае цэласную карціну сусвету. Шлях да такога ўяўлення пачаўся у Правамастоўскай сярэдняй школе, дзе здольны вучань Аляксей Кавалевіч даволі лёгка перамагаў у школьных алімпіядах па фізіцы і матэматыцы, нямецкай мове і інфарматыцы. А пасля гэтага перамаганоснага этапу стаў задумвацца, як вучыцца далей, і паступіў у абласны фізіка-матэматычны ліцэй. Першы семестр паказаў, што вучыцца тут трэба зусім па-іншаму. Не проста запамінаць, а спасцігаць вялікую навуку пазнання.

І першыя двойкі, якія атрымаў вельмі добры вучань Кавалевіч, паказалі яму, што гэта сапраўды так. Навучальная ўстанова давала магчымасць вучыцца ва ўніверсітэцкіх выкладчыкаў, адным з якіх быў прафесар Валерый Аляксандравіч Ліопа, які ўражваў не толькі сваімі фізічнымі ведамі, але і бязмежным кругаглядам, гумарам. Ад яго і іншых выкладчыкаў ліцэя прыйшла і такая навука: не сорамна чагосьці не ведаць, сорамна не хацець ведаць. Такая філасофія ў настаўніка А.В.Кавалевіча і сёння.

— Задасць Эрык Камлык пытанне, і я “выпадаю” на тыдзень, — з усмешкай расказвае Аляксей Валер’евіч. — І вучуся таксама ў свайго вучня яго нестандартнаму мысленню. Эрык можа прапанаваць зусім незвычайнае рашэнне, якое не апісана ні ў адным падручніку. Калі запытаюся ў яго: “А што, так можна?” — дык у адказ магу пачуць: “А што, нельга?” Эрык можа прыдумаць свае абазначэнні, вектары.

Вось такі “адрэналін”, работа з адоранымі вучнямі, падрыхтоўка іх да алімпіяд і з’яўляюцца, па словах Аляксея Валер’евіча Кавалевіча, асноўнай матывацыяй яго работы настаўнікам. Калі Аляксей Валер’евіч займаўся спортам, улюбёнай яго дыстанцыяй была стаметроўка. Вось і зараз сваю работу параўноўвае ён з гэтым забегам: трэба ўзяць паспяховы старт, поўнасцю рэалізавацца і дасягнуць выніку.

За 11 гадоў работы, а пачаў працаваць у фізіка-матэматычных класах гімназіі яшчэ студэнтам 5 курса фізіка-тэхнічнага факультэта ГрДУ, прайшоўшы перад гэтым тут педагагічную практыку, у настаўніка вышэйшай катэгорыі А.В.Кавалевіча, канечне, з’явіліся свае метадычныя напрацоўкі і вопыт работы з гімназістамі-алімпіяднікамі.

— Дзедаўшчына ў нас вітаецца, — зноў не без гумару расказвае А.В.Кавалевіч. — Ну, можа, назавём гэта шэфствам. Заўважыў, што калі толькі я вяду факультатыўныя заняткі, дзе прысутнічаюць вучні розных класаў, а на гэтыя суботнія заняткі прыходзяць і дзеці з іншых школ, дык часу на ўсё не хапае. Таму размяркоўваю вучняў па парах, замацоўваю старэйшых за малодшымі. Заданні даю толькі я, а ўжо кантроль і дапамогу ажыццяўляюць старэйшыя. А малодшых яшчэ трэба зацікавіць фізікай праз гульню — дослед, эксперымент. Памятаю, як пачынаў займацца з Эрыкам у 7 класе. У яго літаральна вочы свяціліся, калі ён дослед бачыў. Нельга заставіць гэтым займацца, трэба зацікавіць.

І такіх зацікаўленых фізікай асоб у Гродзенскай гарадской гімназіі нямала. Паступова набіраліся вынікі: спачатку — 4 дыпломы на раённым і два дыпломы на абласным этапе Рэспубліканскай алімпіяды па фізіцы. Тры гады назад — ужо два дыпломы рэспубліканскага ўзроўню — І і ІІ ступені. Іх заваявалі Эрык Камлык і Васіль Маркоўкін. І праз год — тры дыпломы. Да Эрыка і Васіля далучыўся Андрэй Рамашчанка. А мінулы навучальны год стаў самым выніковым: тры дыпломы І ступені на рэспубліканскай алімпіядзе. І ўвянчала гэты поспех міжнароднае “золата” Эрыка Камлыка.

— Першае пытанне, якое задае наш дырэктар Ганна Міхайлаўна Дулуб: у чым ёсць патрэба? І заўсёды хутка прымае рашэнне. Калі ў мяне ёсць методыка па рабоце з вучнямі-алімпіяднікамі, то ў Ганны Міхайлаўны ёсць свая методыка па рабоце з настаўнікамі, якія рыхтуюць алімпіяднікаў, — гаворыць Аляксей Валер’евіч. — Кабінеты фізікі ў гімназіі вельмі добра абсталяваны, у нас інтэрактыўныя дошкі, камп’ютары з хуткім інтэрнэтам, абсталяванне для эксперыментаў і доследаў, бо фізіка — напалову тэорыя, напалову эксперымент.

Сярод умоў, якія спрыяюць добрай рабоце настаўнікаў, матэрыяльнае стумуляванне не на апошнім месцы. У калектыўным даговоры гімназіі прадугледжана прэміраванне настаўнікаў: за дыплом І ступені на рэспубліканскай алімпіядзе — да 10 базавых велічынь, за высокія паказчыкі па выніках агляду-конкурсу “Лепшы настаўнік года” — таксама да 10 базавых, за лепшы кабінет — да дзвюх базавых і г.д.

Сярод адзнак А.В.Кавалевіча — ганаровыя граматы і грашовыя прэміі Гродзенскага гарвыканкама і ўпраўлення адукацыі Гродзенскага аблвыканкама, дыплом “Любімы настаўнік” ад Белтэлерадыёкампаніі па выніках праграмы “Дзеці новага пакалення”, падзячны ліст Маскоўскага фізіка-тэхнічнага інстытута за высокі ўзровень падрыхтоўкі навучэнцаў на анлайн-алімпіядзе “Фізтэх-2014”. У мінулым годзе педагог стаў лаўрэатам спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Аляксей Валер’евіч гаворыць, што сваёй зарплатай настаўніка задаволены. Але з не меншай гордасцю гаворыць аб іншых жыццёвых узнагародах — сваёй сям’і. Жонка Наталля Мікалаеўна працуе настаўніцай пачатковых класаў у гэтай жа гімназіі, растуць дзве дачушкі — Настасся, якая ў гэтым годзе стане школьніцай, і Соф’я. Не так даўно ў гімназіі стаў выкладаць фізіку малодшы брат Павел. А яшчэ А.В.Кавалевіч ганарыцца сваімі вучнямі. І не толькі іх дасягненнямі ў фізіцы — проста адносінамі адно да аднаго, да жыцця. Гэта яны так старанна рыхтаваліся да сустрэчы Эрыка Камлыка пасля міжнароднай алімпіяды, і толькі на вакзале настаўнік убачыў залатыя шары, якія шукаліся па ўсім горадзе, бо менавіта такія патрэбны былі для сустрэчы Эрыка, і самаробную залатую карону, якой яго ўпрыгожылі. Гэта яны ўсё самі. Але вучыць іх Аляксей Валер’евіч Кавалевіч.

Надзея ВАШКЕЛЕВІЧ.
Фота аўтара.

Пакінуць каментарый

Ваш электронны адрас не будзе апублікаваны. Абавязковыя палі пазначаны *